Кіріспе

Любомир Фельдек (9 қазан 1936, Жилина, Чехословакия) – словак ақыны, жазушысы, драматургы және аудармашы. Ол Ольга Фельдековаға үйленген. Фельдек «Kriedový kruh», «Paracelsus» және «Milovanie pred usnutím» сияқты бірнеше поэзия кітаптарының, «Ван Стипхаут» романының және «Тета на zjedenie» немесе «Jánošík podľa Vivaldiho» сияқты бірнеше пьесаның авторы. Ол қазіргі заманғы әлем ақындарының (Александр Блок, Владимир Маяковский немесе Гийом Аполлинер) туындыларын, сондай-ақ классикалық пьесаларды (Софокл және Уильям Шекспирдің шығармалары) аударады. Ол балаларға арналған «Modrá kniha rozprávok» және Альбин Бруновский салған суреттері бар «Zelená kniha rozprávok» кітаптарын да жазды. «Index Translationum» статистикасы бойынша, ол словак тілінде жазған ең көп аударылған он автордың қатарында. 1989 жылдың қаңтар айында ол Вацлав Гавелдің тұтқындалуына наразылық білдіріп, «Бірнеше сөйлем» атты саяси манифестіне қол қойды. Барқыт революциясы кезінде ол кейіннен саяси партияға айналған «Зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қозғалыс»пен тығыз байланыста болды.

Фельдек пен Слободник және Фельдек пен Словакия

1992 жылы Фельдек "Душан Слободник Мәдениет министрі болды және оның фашистік өткені бірден анықталды" деп мәлімдеді, бұл оның бірінші Словакия Республикасы кезінде Секуледе 17 жасында СС-тің оқу курсына қатысқанын көрсетеді. Бұл мәлімдеме 1992 жылғы парламент сайлауынан кейін, Слободник министр болып тағайындалғаннан кейін жаңа үкімет құрылғаннан кейін жарияланды. Фельдек сондай-ақ "Добру ноч, ма мила" атты өлеңін жазды, онда "esesák sa objal s eštébákom" (СС адамы STB агентімен құшақтасты) деген жол бар, бұл Душан Слободник пен премьер-министр Владимир Мечиардың даулы өткеніне сілтеме жасайды. Слободник оны қорлағандық үшін сотқа берді, бірақ Братислава қалалық сотында жеңілгеннен кейін, Жоғарғы соттың үш мүшесінен тұратын сенат оның пайдасына шешім шығарды. Фельдек кешірім сұрап, 250 000 СКК төлеуге міндетті болды. Жоғарғы соттың апелляциялық алқасы қаржылық жазаны жойғанымен, Фельдектың адвокаты Эрнест Валько бұл істі Страсбургтегі Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа апарды. 2001 жылы "Фельдекке қарсы Словакия" ісі бойынша сот сөз бостандығы бұзылғанын анықтады. Фельдекке 500 000 СКК өтемақы төленді. 1995 жылы Фельдек отбасымен Прагаға көшті, бірақ бірнеше жылдан кейін ол Братиславаға қайта оралды.