Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камбата халқы, сондай-ақ Камбата немесе Кембата деп те жазылады (амхар тілінде: ከምባታ) – Эфиопиядағы Оңтүстік халықтар, ұлттар және халықтар аймағында қоныстанған кушит этносы. Олар камбата тілінде сөйлейді. Бұл Эфиопияның 15 ғасырдың басынан 17 ғасырдың ортасына дейінгі провинциясы болды; эфиопиялық билік 19 ғасырдың соңында император Менелик II тұсында қайта орнатылды. Осы алғашқы кезеңде Камбата провинциясы көбінесе христиандыққа көшті. Бұрынғы провинция қазіргі SNNPR-дің Кембата Тембаро аймағының құрамына кіреді.
Cushitic ethnic group in the Southern Nations, Nationalities, and Peoples' Region in Ethiopia
Kambaata people also spelt as Kambata or Kembata (Amharic: ከምባታ) are a Cushitic ethnic group that inhabits the Southern Nations, Nationalities, and Peoples' Region of Ethiopia. They speak the Kambaata language. It was a province of Ethiopia beginning in the early 15th century through to the mid 17th century; Ethiopian rule was once again established in the late 19th century under Emperor Menelik II. During this first period, Kambaata province was largely Christianized. The former province is contained within the contemporary Kembata Tembaro Zone of SNNPR.
Тарих
Кембата патшалығы ұзақ тарихы бар, өз патшаларымен басқарылды, олар "даун" деп аталды. Ойета руынан шыққан Дагое патшасы – Камбата жерін кеңейткенімен танымал патшалардың бірі. Камбатаның соңғы тәуелсіз патшасы – (Woma) Дельбато Дегое патша. Камбаата халқы үшін маңызды орын – Хамбаричо тауы, онда олардың Вома патшасы тұрған, ал халық бұрын жыл сайынғы мерекелерін өткізген. Осы тауда Камбаата патшасы мен олардың құдайы мекен еткен.
The Kingdom of Kembata was ruled by long line of its own kings known as down. King Dagoye, from the Oyeta clan, was one of the famous kings known for expanding Kambata territories. The last independent king of Kambaata was king (Woma) Delbato Degoye. An important landmark for the Kambaata people is Mount Hambaricho, where their king, Woma, used to live and the people used to celebrate annual festivities in the past. The king and the god of Kambaata lived there.
Тіл
Камбатта тілі [өз аты Камбатисса], [амхари тілінде Камбатигна] – Эфиопияның жұмыс тілдерінің бірі. Бұл жақсы танылмаған тіл, оны 1 миллионнан аз адам сөйлейді. Онда Xамбаро, Алаба және Қабеена сияқты бірнеше диалекттер бар. Бұл тіл көршілес аймақтарда сөйленетін Хадия және Сидама тілдерімен де тығыз байланысты. Бұлардың барлығы Таулы Шығыс Кушит тілдері тобына жатады. Олар өз кезегінде Афроазия тілдер отбасының Кушит тобының бір бөлігі болып табылады. Жазу үшін латын және Ге’ез жазулары қолданылады. Мысалы, Киелі кітаптың (Жаңа өсиеттің толық және Ескі өсиеттің бір бөлігі) Ге’ез жазуымен басылғаны бар. Аймақтағы бастауыш мектептерде қазіргі оқытылатын ресми орфография Халықаралық фонетикалық әліпбиден өзгеше. Мысалы, Камбаата сөзіндегі екі әріп созықтықты көрсетеді. Эфиопияның ұлттық тілі – амхар тілі – этностар аралық қарым-қатынас тілі болып табылады. Камбаталардың көптеген есімдері амхар тілінде, ал кейбіреулері тіпті амхар тілін ана тілі ретінде сөйлейді. Бүгінгі таңда балаларға дәстүрлі Камбата есімдерін беру сирек кездеседі. Ағылшын тілі – жалғыз қолданылатын шет тілі және орта мектептерде оқыту тілі.
Kambata language [self‐name Kambatissa], [also Kambatigna in Amharic] is one of the working languages of Ethiopia. It is a little known language, spoken by less than 1 million speakers. It includes a number of dialects, such as Xambaaro, Alaba, and Qabeena. It is closely related also to the Hadiyya and Sidama languages, spoken in the neighboring regions. All of these are classified in the group of Highland East Cushitic languages. They are further a part of the Cushitic group of the Afroasiatic language family. Both the Latin script and Ge'ez script are used for writing. For example, the Bible (full New Testament and part of the Old Testament) has been published in Ge’ez script. The official established spelling usage [orthography] taught currently in primary schools in the region deviates from the International Phonetic Alphabet convention. For example, in the word Kambaata, the double letters indicate length. The language of inter‐ethnic communication is Amharic, the national language of Ethiopia. Kambatas have Amharic names, and some even speak Amharic as their first language. These days, traditional Kambata names are hardly given to children. English is the only spoken foreign language, and is the language of teaching in secondary schools.
Тіршілік ету
Олардың әр түрлі жергілікті дәстүрлі тағамдары бар, олардың ең маңыздысы – энсетеден жасалған кочо. Олар сондай-ақ түрлі түйнектер, дәмдеуіштер, кофе, егін және көкөніс өсіреді. Кембата провинциясындағы Тембаро, Алаба және басқа да рулар бірге тұрады және Камбата халқын құрайды. Шекла Серивоч – Кембата провинциясындағы ең оқшауланған ру. Бұл ру Камбатамен ешқандай әлеуметтік-экономикалық қызметке қатыса алмайды. Тері өңдеушілер руы мен Камбата халқы ешқашан үйлене алмайды. Камбата – Эфиопияның ең тығыз қоныстанған аймақтарының бірі. Халықтың тым көп болуы және аймақтағы экономикалық мүмкіндіктердің жетіспеуіне байланысты олар ірі қалаларға, өнеркәсіптік аймақтарға және ірі шаруашылықтарға көшіп барады. Соңғы жылдары Оңтүстік Африка мен Таяу Шығыс елдеріне үлкен көші-қон ағыны басталды.
They have various indigenous traditional cuisines, the most important of which is kocho, which is made from ensete. They also cultivate a variety of tubers, spices, coffee, crops, and vegetables. Other clans in Kembata province, such as Tembaro, Alaba, and others, live together and form the Kambaata. Tanners Shekla Seriwoch is the most secluded clan in Kembata province; this clan is unable to participate in any socioeconomic activity with Kambaata. Tanners clan and Kambaata people could never marry. Kambaata is one of the most densely populated regions in Ethiopia. Due to overpopulation and lack of economic opportunities in their region, they migrate to large cities, industrial areas, and large plantation farms. In recent years they experienced a large influx of migration to South Africa and Middle Eastern countries.