Кіріспе

Автомобильдердегі жел әйнектерін тазалауға арналған сұйықтық

Жел әйнекті тазалайтын сұйықтық (сонымен қатар жел әйнекті тазартқыш сұйықтық, сүртуші сұйықтық, Ұлыбританияда экранды жуу немесе жуушы сұйықтық деп те аталады) – көлік жүріп тұрғанда жел әйнекті тазалау үшін қолданылатын сұйықтық.

Жеткізу жүйесі

Көліктің ішіндегі басқару құралы электр сорғысын пайдалану арқылы алдыңғы әйнектің астына немесе сүргіштердің астына орнатылған форсункалар арқылы алдыңғы әйнекке жуу сұйықтығын шашырата алады. Алдыңғы әйнекті сүргіштер автоматты түрде қосылып, әйнектен кір мен қоқысты тазартады. Кейбір көліктерде артқы терезені немесе фараларды тазалау үшін де осы әдіс қолданылады. Автомобильдерге арналған алғашқы әйнек тазартқыш құрылғысы 1936 жылы, көліктер сатып алынғаннан кейін орнатылатын қосымша опция ретінде ұсынылды. 1946 жылы General Motors барлық көліктеріне қосымша төлеммен әйнек жуғыштарды орнатты, ал Chrysler 1950 жылы осы мүмкіндікті ұсынды, ал Ford 1952 жылдан бастап ұсынды. Жуу сұйықтығы кейде әйнекке жеткенге дейін қыздырылуы мүмкін. Бұл әсіресе суық климатта, әйнектің бетіне мұз немесе қырау жиналғанда тиімді, себебі әйнекті қолмен сызып алу немесе оған жылы су құю қажеттігін жояды. Көптеген автокөлік өндірушілері осы мүмкіндікті кем дегенде кейбір көліктеріне зауытта орнатылған күйінде ұсынады. Мысалы, General Motors 2006 жылы Buick Lucerne седанымен зауытта жылытылатын жуу сұйықтығы жүйесімен жабдықталған көліктерді шығара бастады. Бұл жүйе жылы судың майысқан түйіршіктерін шығарады, ол әйнекті зақымдамай-ақ қырауды тазартады. GM сондай-ақ жылытылған жуу сұйықтығының жәндіктердің қалдықтарын және жол бойында жиналған қоқысты кетіруге көмектесетінін мәлімдейді. Компания осы механизмдерді өндіруді тоқтатты, себебі олардың қозғалтқышта өрт тудыруға бейім екені анықталды. Mercedes Benz 1980 жылдардың ортасынан бері қозғалтқыш салқындатқышын жылу көзі ретінде пайдаланатын термостатты басқарылатын жылыту элементін кейбір модельдерінде қолданып келеді. Көптеген басқа өндірушілер жуу форсункаларын электрмен қыздыруды негізінен олардың қатып қалуына жол бермеу үшін, сұйықтықты қыздыру үшін емес, қолданады.

Түрлері

Желғарық жуғыш сұйықтығы көптеген түрде сатылады, кейбіреулері алдын ала араластырылған, ал басқалары қолдану алдында сұйытуды қажет етеді. Көптеген жуғыш сұйықтық ерітінділері "Барлық маусым", "Құмырсқаларды кетіруші" немесе "Мұзды кетіруші" сияқты таңбалармен белгіленеді. Типик құрамына беттік белсенді зат, су жұмсартқыш және тоңға қарсы қоспа кіреді. Алкил сульфаттары және май спирттерінің эфирлері – әдеттегі беттік белсенді заттар. Тоңға қарсы қоспа өнімнің қату температурасын төмендету үшін қоспаға қосылуы мүмкін. Тоңға қарсы қоспалар әдетте этанол мен этиленгликоль болып табылады. Көптеген автомобильдер сұйықтық деңгейі төмен болғанда ескерту береді, ал кейбір автокөлік өндірушілері бұл сигналды беретін қалқымалы сенсорды бак ішіндегі екі қосқышты зондпен алмастырды. Бұл сәл өткізгіш сұйықтықты қажет етеді, бірақ көптеген желғарық жуғыш сұйықтық қоспалары жарайды. Mercedes-Benz өз машиналарын үшін арнайы сұйықтық сатады.

Қауіпті жағдайлар

Тұтынушылардың құқығын қорғайтын ұйымдар мен автокөлік әуесқойлары кейбір жел әйнегін жуу сұйықтықтарындағы еріткіштер көлікке зиян келтіруі мүмкін деп есептейді. Сыншылар этанолдың, метанолдың және басқа да құраушылардың бояу, резеңке, автомобильге жағылатын балауыз және пластик бұйымдарға тигізетін коррозиялық әсерін көрсетеді. Ал аталған ұйымдар автокөліктің сыртқы жабынын және механикалық бөліктерін қорғау үшін түрлі баламалар мен өздігінен дайындалатын рецепттерді ұсынады.