Кіріспе

Американдық тарихшы және барлау талдауының негізін қалаушы Шерман Кент (6 желтоқсан 1903 – 11 наурыз 1986) – Йель университетінің тарих профессоры. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және 17 жыл бойы Орталық барлау агенттігінде қызмет етіп, барлау талдауының көптеген әдістерін дамытты. Ол көбінесе "барлау талдауының атасы" деп аталады.

Ерте өмір және білім

Кент АҚШ конгрессмені Уильям Кенттің және әйелдер құқықтары үшін күрескен белсенді Элизабет Тэчер Кенттің ұлы, Роджер Кент пен Аделайн Кенттің бауыры болды. Оның әкесінің әкесі Йель университетінің профессоры Томас Энтони Тачер еді, ал ол Американың негізін қалаушы әкелерінің бірі Роджер Шерманның шөптесі болды. Кент, әкесінің інісі Шерман Дей Тачер құрған Тачер мектебін және Йель университетін бітірді, онда ол академиялық мансапты жоспарлап, Еуропа тарихын оқыды. 1926 жылы университетті бітірген соң бірнеше жыл оқытумен және зерттеу жұмыстарымен айналысты, бірақ 1942 жылы Еуропада соғыс басталғанда Стратегиялық қызметтер кеңсесіне (OSS) қатысты.

Мансап

Шерман Кент алғаш рет Еуропа-Африка бөлімінің бастығы ретінде OSS-тің зерттеу және талдау бөлімшесінде қызмет етті. Осы лауазымда ол 1942 жылы Солтүстік Африкаға одақтас әскерлердің жорылысын жоспарлауға көмектесу үшін, қазіргі кездегі барлау бойынша ұрыс алаңын дайындау процесінің көп бөлігін қадағалады. (Жамандаушы мінезімен, Кент бірде жиі әзілге құмар OSS-тің геральдикалық белгісі үшін «Бостон әлеуметтік тізіміндегі аттың есегі» деген ұсыныс жасаған еді.) Соғыстан кейін Ұлттық соғыс колледжінде тағылым алғаннан кейін, ол үш жылға Йель университетіне оралды, осы уақыт ішінде «Американың әлемдік саясаты үшін стратегиялық барлау» атты классикалық еңбегін жазды. 1950 жылдың қарашасында, Қытай коммунистерінің Корея соғысына басып кіруінен кейін туған дағдарыс кезінде, ол Америка барлау қауымдастығын қайта құруға себеп болды, ол Вашингтонға шақырылды. Ол Гарвард тарихшысы Уильям Л. Лэнгерге, ол OSS-те бірге жұмыс істеген, жаңа ЦРУ Ұлттық бағалаулар кеңсесін (ONE) құруға көмектесу үшін келді. 1952 жылы ол Лэнгердің орнын басып, ONE басшысы болды және төрт президенттік әкімшілік кезеңінде төрт Орталық барлау директорының басшылығымен келесі он бес жыл қызмет етті. ONE «5-12 жоғары санаттағы сарапшылардан тұратын Ұлттық бағалаулар кеңесінен, 25-30 аймақтық және функционалдық мамандардан тұратын кәсіби штаттан және көмекші персоналдан тұратын шағын ұйым» болды. Кент зейнетке шыққаннан кейін алты жыл өткен соң, Уотергейт кезеңінде ЦРУ қайта құрылғанда, ONE президентке және жоғары деңгейдегі сыртқы саясатты қалыптастырушыларға 1500-ден астам болжамдық Ұлттық барлау есептерін дайындады. Кент ONE-ды қиындықтар мен дағдарыстарға толы жылдарда басқарды, оның ішінде Маккарти дәуіріндегі Кенттің жас көмекшісі, болашақ президенттік кеңесші Уильям Бандиге қарсы айыптаулар, Куба зымыран дағдарысы кезіндегі «болжамдардың дұрыс болмауы» және басқа да «суық соғыс» оқиғалары болды. АҚШ барлау қауымдастығында Кенттің ерекше және тұрақты рөлі – аналитикалық «кәсіби шеберлік» пен әдістемелерді ресмилендіру, сонымен қатар аналитиктердің әртүрлі буындары арасында білім мен тәжірибе алмасуына арналған ресми механизмді қамтамасыз ету үшін «барлау әдебиетін» құруға ынталандыру болды.

Өлім және мұра

Шерман Кент 1967 жылы ЦРУ-дан зейнеткерлікке шығып, 1986 жылы қайтыс болды. 2000 жылы ЦРУ Кенттің есімімен, барлау тағылымдарын талдау ғылымы мен өнерінде кәсібилікті жетілдіруге арналған мектеп ашты.

Биографиялық дереккөздер

Гарольд П. Форд, "Шерман Кентке арналған құрмет" ("Studies in Intelligence") (CIA Зерттеу орталығы, 1980) Стьюри, Дональд Пол, ред. "Шерман Кент және Ұлттық бағалаулар кеңесі: жинақталған мақалалар" (CIA Зерттеу орталығы, 1994)