Кіріспе

Тайл (көне англ. þyle, көне норв. þulr) – ерте орта ғасырлардағы скандинавиялық және англосаксондық патшалықтар мен басшылардың сарайына қатысты тұлға, оның нақты міндеттері белгісіз, бірақ бұл өткеннің білімін сақтау және оған сәйкес қазіргі айтылған сөздерді бағалаумен байланысты болуы мүмкін. Көптеген әдеби сілтемелер исланд және көне ағылшын әдебиеттерінде кездеседі, мысалы, «Хавамал» поэмасында «Fimbulþulr» («үлкен тайл») термині, көбінесе Одиннің өзіне және «Беовульф» дастанына сілтеме жасайды. «Гаутрек сағасында» Старкад патшаны құрбан еткеннен кейін «þulr» деп аталады. Бұл сөз Снольделев тасының рун жазуында да табылды. Фредериксбергтің бастапқы атауы Тулехой («Тайл төбесі») болған. Көне ағылшын тіліндегі термин латын тілінен алынған «histrio» («шешен») және «curra» («жосық») сөздерімен байланыстырылады; «þylcræft» – «сөз өнері» дегенді білдіреді. Zoëga’s Concise Dictionary of Old Icelandic сөздігінде «þulr» – «ақылды адам, дана» деп түсіндіріледі, ол көне норв. «þula» (етістік) – «сөйлеу» және «þula» (зат есім) – «өлеңдік формадағы тізім» сөздерімен этимологиялық байланысты. Rundata жобасы «þulr» сөзін «жариялаушы» деп аударады. Осыдан-ақ тиль лауазымының «Ригстула» («Риг туралы жыр») сияқты ауызша беріліп келген аңыздарды сақтау және көшірумен байланысты болғаны көрінеді. «Беовульф» поэмасында Унферт тайл рөлін атқарады; сонымен қатар, ол тойларда өлең оқыған скап болған деген болжам бар. Өткеннің білімін сақтаушының заңды міндеті – мақтануды сынау және оларды батырлардың тарихымен салыстыру болып табылуы мүмкін. Бұл топтың сәттілігін сақтауда маңызды рөл атқарған болуы мүмкін. Басқаша айтқанда, тильдің міндеті, соның ішінде Унферттің рөлі, соғыс жасаушы топтың (comitatus) құрамында болған, ашуды біріккен әрекетке бағыттайтын. Кейбір қазіргі ғалымдар христиандықтан кейін тильдің рөлін монахтар басып алғанын және оны қазіргі заманғы жосық бейнесіне дейін төмендеткенін (сондықтан латынша «curra» сөзінің түсіндірмесі) айтады.