Кіріспе

Колорадо жазығындағы геологиялық құрылымдар тобы, АҚШ.

Глен-Каньон тобы – АҚШ-тың Невада, Юта, Солтүстік Аризона, Солтүстік-Батыс Нью-Мексико және Батыс Колорадо штаттарында кеңінен тараған геологиялық құрылымдар тобы. Колорадо және Юта штаттарының Грин-Ривер бассейнінде бұл құрылым Глен-Каньон құмтастысы деп аталады. Топтың құрамында төрт құрылым бар. Ең ескісінен бастап жасқа қарай реттелгенде: Уингейт құмтасы, Моэнаве формациясы, Кайента формациясы және Навахо құмтасы. Бұл құрылымдар тобы Колорадо жазық алабының және Таулы-Аралық аймақтың бөлігі болып табылады. Олар Триас кезеңінің соңы мен Юра кезеңінің басында қалыптасқан, ал Триас-Юра шекарасы Уингейт құмтасының ішінде орналасқан. Глен-Каньон тобының үстіңгі қабаты ерте юра кезеңінің тоарциан шөбіне дейін сақталған деп есептеледі. Төмендегі жұлдызшалар (*) АҚШ Геологиялық қызметінің қолданысын көрсетеді.

Сипаттама

Глен каньоны тобы Колорадо үстіртінің соңғы триас және ерте юра дәуірлеріне жататын кең ауқымды эолиялық шөгінділерінен тұрады. Бұл шөгінділер Каньонлендс ұлттық паркі мен Пария каньонының, сондай-ақ Глен каньонының су баспаған бөліктерінің әдемі қызғылт сары қабырғаларын құрайды. Глен каньоны тобының шөгінді жиналуы Орта юра дәуірінде Санденс теңізінің басып кіруімен тоқтады, бұл Глен каньоны тобының шөгіндісін үстіндегі Сан-Рафаэль тобының шөгіндісінен бөліп тұрды. Глен каньоны тобы төмендегі Чинл формациясынан аймақтық J0 сәйкессіздікпен бөлінеді, ол Солтүстік Американың батысында кең таралған эрозия кезеңін көрсетеді. Топ сондай-ақ аймақтық J2 сәйкестігі арқылы Сан-Рафаэль тобынан бөлінген, бұл кең таралған эрозияның қайта жандануын білдіреді. Глен каньоны тобы қазіргі Невада және Шығыс Ютадағы Севьер тауларының көтерілуі нәтижесінде пайда болған алдырғы алапта шөгінді жиналды. Осының салдарынан топтың қабаттары батысқа қарай қалыңдайды. Кейента формациясы солтүстікке қарай, Уинта бассейнінде жоғалып кетеді, ал Уингейт құмтасы мен Навахо құмтасы бірігіп кетеді. Бұл қалған эолиялық қабаттар кейде жай ғана Глен каньоны формациясы ретінде картаға түсіріледі, бірақ олар солтүстікке қарай Nugget Sandstone-мен сәйкес келеді, сондықтан оларды Nugget Sandstone-ға жатқызу ұсынылады.

Тергеудің тарихы

Бұл топ үшін арнайы типтік локалитет жоқ. Оны 1928 жылға дейін Грегори мен Мур Аризона штатының Коконино округіндегі және Юта штатының Сан-Хуан округіндегі Колорадо өзенінің Глен каньонының қабырғаларындағы жалаңаштанған жерлерге сәйкес атады, бірақ олардың есебі 1931 жылға дейін жарияланбады. Осы уақытқа дейін Гиллюли мен Рисайд осы атауды жариялаған және топқа шолу жасаған. 1936 жылы А. А. Бейкер бұл топты қайта қарастырып, "Кайента" формациясын атады. 1955 жылы Аверит және басқалар бұл жұмысты қайта қарады. Олар Шурц құмтасты тілімін (жаңа) және Лэмп Пойнт тілімін (жаңа) Навахо құмтасына, ал Седар Сити тілімін (жаңа) және Тенни Каньон тілімін (жаңа) Кайента формациясына жатқызды. Пул мен Стюарт 1964 жылы бұл топты Грин-Ривер бассейнінде картаға түсіріп, оны мұнда бір формация ретінде қарастырды. 1967 жылы Уилсон мен Стюарт, ал 1974 жылы Грин аумақтық шекараларын қайта қарады, сондай-ақ Грин Иянбито мүшесін қосты. Питерсон мен Пипирингос 1979 жылы жоғарғы контактіні қайта қарастырып, топқа шолу жасады.