Кіріспе

Евгений Хребинканың сөзіне жазылған орыс әні "Қара көздер" – кеңінен танымал және сүйікті орыс романсы. Әннің сөзін ақын және жазушы Евгений Хребинка жазған, ал ол алғаш рет 1843 жылғы 17 қаңтарда жарияланған. Әннің мелодиясы Флориан Германның 1879 жылы жарық көрген фортепианоға арналған "Valse hommage", Op. 21 шығармасынан алынған. Орыс әншісі Федор Чалиапин "Қара көздер" әнінің сөздерін өңдеп, қосымша шумақтармен оны танымал етті. Бұл ән 1920-1930 жылдары оның ең үлкен жетістіктерінің бірі болды; оның нұсқасын 1939 жылы Альберт Сэндлер мен Лесли Джеффрис орындады, ал Альберт Меллордың сөзімен Аль Боули 1939 жылы "Black Eyes" деген атпен орындады. Макс Джаффа да 1967 жылы осы әннің нұсқасын жазды.

Құрамы

Әннің сөздерін қазіргі Украинаның Полтава қаласында туған ақын әрі жазушы Евгений Гребинка жазған. Поэманың алғашқы басылымы 1843 жылы 17 қаңтарда "Литературная газета" газетінде Гребинканың орысша аудармасында болды. 1874 жылы ән кітабында әннің сөздері басылып шықты, бірақ оның әуені басылымға енгізілмеген. Әннің мәтіндері "Вальс құрмет" (Op. 21 фортепиано үшін, Флориан Герман, Ресей империясында қызмет еткен поляк-герман композиторы жазған. Операция. 21 - том 1879 жылы жарық көрді. Джеймс Фулдтың "Дүниеге әйгілі музыка кітабында: классикалық, танымал және халықтық" (2000) деген еңбегінде совет музыкологтарының бірінің оған "орыс дәстүрлі әні емес, кабаре әні" екенін айтқандығы жазылған. Бұл ән 1884 жылы жарық көрген және 1897 жылы А. Гутхейлдің ән кітабында 131-ші рет басылып шыққан. Әннің мәтінінде бірқатар өзгерістер бар, оның ішінде Федор Чалиапин қайта жазған нұсқасы бар, ол әнді болашақ әйеліне арнады. Шаляпин Рахманиновпен бірге баяндап орындаған. Шаляпиннің нұсқасы орыс романсының циган стиліне тән үлгісі болды, ал Рахманинов әсіресе Шаляпиннің әнін жаздырғанын бағалады. "Қара көздер" атты тағы бір танымал нұсқасын 1915 жылға дейін Ресейде көп жыл өткізген Адалгисо Феррарис жазды. Ол әлі де Ресейде болған кезде, 1910 жылы неміс редакторы Отто Кулмен бірлесіп "Schwarze Augen" ("Қара көздер") деп жарияланды. Феррарис 1931 жылы Париждің "Салаберт" баспасымен және Жакс Либермен бірлесіп, 1931 жылы 9 қазанда "Тес yeux noirs (impression russe) " деп жариялады. Ағылшын тіліндегі әннің сөздерін Альберт Меллор жазды. Ребека Чавестің 2010 жылғы Cuando Sindo Garay visitó a Emiliano Blez деректі фильмінде Синдо Гарей (1867 жылы туған) әуеннің авторлығын мәлімдеді. Гарайдың айтуынша, "Ojos negros que fascinan" ("Көзің қараларды таң қалдырады") деген көйлемені ол сұрағаны бойынша, әдемі және көркем көздері бар орыс хор қызына жазған. Бұл 1890 жылдары Ресейден келген опера труппасы Кубаға келген кезде болған. Гарай "Ojos negros" ("Қара көздер") әуенінің музыканттармен бірге Ресейге оралғандығын және көп жылдан кейін ғана ол досы арқылы әннің жергілікті театрда ойналған орыс фильмінің саундтрегінің бөлігі екенін білгенін айтты. Гарай өзінің музыкасының осындай құрметке лайық екенін білгенде қуанышты болды.

Танымал мәдениетте

Әннің бір бөлігі 1936 жылы түсірілген "Мой Ман Годфри" комедиялық фильмінде пайда болады, онда шәкірті Карло (Миша Ауер ойнады) өзін фортепианода сүйемелдеп, әннің басын бірнеше рет мақтаншаңдықпен әндейді. Ән 1940 жылғы "Дүкен бұрышта" фильмінде де естіледі, онда дүкен қызметкерлері (Джеймс Стюарт, Маргарет Суллаван және Фрэнк Морган ойнады) ашылғанда әнді ойнайтын темекі қорабын сату не салмау туралы пікірталас тудырады. Күйдің бір бөлігі оркестрлік музыканың басында, титрлер басталар алдында қолданылады. 1942 жылғы "Чункин қалыңдық әйелі" фильмінде Лавара, түнгі клуб әншісі (Мей Кларк ойнады) жапон генералы Каимураның (Гаррольд Хьюбер ойнады) игілігі үшін әнді орындайды. 1942 жылдың 28 шілдесінде Спайк Джонс және оның қалалық алаяқтары "Хотча Корния" әнін жазды, бұл ән мен "Волга қайықшыларының әні" Дел Портер мен Спайк Джонспен ұйымдастырылды. Ол сондай-ақ 1943 жылғы "Сенің сәтіңе шүкіршілік ете гөр" фильмінде Спайк Джонс және оның қалалық алаяқтарымен пайда болды.