Қолайсыз дыбыс денсаулыққа зиянды: есту қабілетінің төмендеуі, қан қысымының көтерілуі, жүрек аурулары, ұйқы бұзылыстары мен иммунитет әлсіреуіне себеп болады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дыбыс деңгейінің жоғарылауының денсаулыққа салдары
Health consequences of exposure to elevated sound levels
Шудың денсаулыққа әсері – тұрақты түрде жоғары дыбыс деңгейіне ұдайы тонудың тудыратын физиологиялық және психологиялық денсаулық салдары. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы көлік шуын, әсіресе, адамдар үшін ең нашар қоршаған орта стрессорының бірі деп санайды, ол тек ауаның ластануынан ғана кем. Жұмыс орнындағы немесе қоршаған ортадағы жоғары шу есту қабілетінің нашарлауына, құлақ шуына (тиннитусқа), гипертонияға, ишемиялық жүрек ауруына, жағымсыз сезімге және ұйқының бұзылуына әкелуі мүмкін. Дыбысқа тону иммундық жүйедегі өзгерістерге және туа біткен ақауларға да себеп болуы мүмкін. Жасқа байланысты есту қабілетінің нашарлауы (пресбикузис) жас өсуімен табиғи түрде пайда болғанымен, көптеген елдерде шудың жиынтық әсері өмір бойы халықтың үлкен бөлігінің есту қабілетін нашарлатуға жеткілікті. Шуға тону есту қабілетінің нашарлауын, құлақ шуын (тиннитусты), гипертонияны, қан тамырларының тарылуын және басқа да жүрек-қан тамырларына зиянды әсерлерді тудыруы белгілі. Созылмалы шуға тону ұйқының бұзылуымен және диабет ауруының көбеюімен байланысты. Шуға созылмалы тону симпатикалық жүйке жүйесінің бейімделе алмауынан туындайтын жағымсыз кардиоваскулярлық әсерлерге әкеледі. Симпатикалық жүйке жүйесі дене шуға тону кезінде ұйқының жеңіл фазаларын сақтайды, бұл қан қысымының бұзылмаған циркадтық ритмнің қалыпты жоғарылау және төмендеу циклін іске асырмауына мүмкіндік бермейді. Ең маңызды көздер – көлік құралдары, ұшақтар, қатты музыкаға ұзақ уақыт бойы тону және өндірістік шу. Үйдегі шуға ұзақ уақыт бойы тону психикалық денсаулықтың нашарлауымен байланысты. Еуропалық Одақта шудың салдарынан жылына шамамен 10 000 адам қайтыс болады.
Noise health effects are the physical and psychological health consequences of regular exposure to consistent elevated sound levels. Noise from traffic, in particular, is considered by the World Health Organization to be one of the worst environmental stressors for humans, second only to air pollution. Elevated workplace or environmental noise can cause hearing impairment, tinnitus, hypertension, ischemic heart disease, annoyance, and sleep disturbance. Changes in the immune system and birth defects have been also attributed to noise exposure. Although age related health effects (presbycusis) occur naturally with age, in many countries the cumulative impact of noise is sufficient to impair the hearing of a large fraction of the population over the course of a lifetime. Noise exposure has been known to induce noise induced hearing loss, tinnitus, hypertension, vasoconstriction, and other cardiovascular adverse effects. Chronic noise exposure has been associated with sleep disturbances and increased incidence of diabetes. Adverse cardiovascular effects occur from chronic exposure to noise due to the sympathetic nervous system's inability to habituate. The sympathetic nervous system maintains lighter stages of sleep when the body is exposed to noise, which does not allow blood pressure to follow the normal rise and fall cycle of an undisturbed circadian rhythm. The most significant sources are vehicles, aircraft, prolonged exposure to loud music, and industrial noise. Prolonged exposure to noise at home has been linked to decreased mental health. There are approximately 10,000 deaths per year as a result of noise in the European Union.
Шудың әсерінен есту қабілетінің төмендеуі
Шудың әсерінен есту қабілетінің төмендеуі – таза тонды естілу шегінің қалыпты көрсеткіштен ауытқуы, нәтижесінде сенсорлық-неврологиялық есту қабілетінің төмендеуіне әкеледі. Естілу шегінің ауытқу деңгейінің ауырлығы шуға ұшыраудың ұзақтығы мен қарқындылығына байланысты. Шудың әсерінен болатын естілу шегінің ауытқуы аудиограммада 3000-нан 6000 Гц-ке дейінгі аралықта, бірақ көбінесе 4000 Гц жиілігінде байқалады. Қатты дауысқа бір рет күшті әсер ету немесе ұзақ уақыт бойы әсер ету есту жүйесін зақымдауы мүмкін, соның салдарынан есту қабілеті төмендеп, кейде құлақта шу пайда болады. Травматикалық шуға жұмыста (мысалы, қатты машиналар), демалыс кезінде (мысалы, қатты спорттық жарыстар, концерттер, ойын-сауық шаралары) және/немесе жазатайым оқиғалар (мысалы, қозғалтқыштың кері соққысы) кезінде ұшырау мүмкін. Шудың әсерінен есту қабілетінің төмендеуі кейде бір жақты болып келеді және әдетте пациенттердің есту қабілетінің төмендеуіне себепші болып, шу травмасының жиілігімен байланысты болады.
Noise induced hearing loss is a permanent shift in pure tone thresholds, resulting in sensorineural hearing loss. The severity of a threshold shift is dependent on duration and severity of noise exposure. Noise induced threshold shifts are seen as a notch on an audiogram from 3000 to 6000 Hz, but most often at 4000 Hz. Exposure to loud noises, either in a single traumatic experience or over time, can damage the auditory system and result in hearing loss and sometimes tinnitus as well. Traumatic noise exposure can happen at work (e. g., loud machinery), at play (e. g., loud sporting events, concerts, recreational activities), and/or by accident (e. g., a backfiring engine.) Noise induced hearing loss is sometimes unilateral and typically causes patients to lose hearing around the frequency of the triggering sound trauma.
Тиннитус
Тиннитус – сыртқы дыбыс көзі болмаған кезде құлақта дыбыс сезімімен (құлақта сыңғырау, шырылдау, гуылдау және т.б.) сипатталатын есту қабілетінің бұзылуы. Тиннитус екі түрге бөлінеді: субъективті және объективті. Субъективті тиннитус ең көп кездеседі және оны тек зардап шеккен адам ғана "басында" ести алады. Объективті тиннитусты басқа адамдар мен аудиолог стетоскоп арқылы ести алады. Тиннитусты құлақта естілетін дыбысқа қарай да жіктеуге болады: Glomus ісіктерінің тамырлық сипатынан туындайтын пульсациялық тиннитус және көбінесе шырылдаған, теңіз толқынына немесе араның ұшуына ұқсайтын пульсациялық емес тиннитус. Тиннитустың патофизиологиясы толыққанды зерттелмеген, бірақ шуға ұшырау салдарынан туындауы мүмкін, сондықтан тиннитус есту қабілетінің төмендеуімен және орталық нерв жүйесінің (ОНЖ) жұмысымен байланысты болуы мүмкін. Жоғары жиілікті есту қабілетінің төмендеуі – жоғары тонды тиннитусты, ал төмен жиілікті есту қабілетінің төмендеуі – құрқыраған тиннитусты тудырады. Шудың салдарынан пайда болған тиннитус, адамның қандай шуға және қанша уақытқа ұшырағанына байланысты уақытша немесе тұрақты болуы мүмкін.
Tinnitus is an auditory disorder characterized by the perception of a sound (ringing, chirping, buzzing, etc.) in the ear in the absence of an external sound source. There are two types of tinnitus: subjective and objective. Subjective is the most common and can only be heard "in the head" by the person affected. Objective tinnitus can be heard from those around the affected person and the audiologist can hear it using a stethoscope. Tinnitus can also be categorized by the way it sounds in one's ear, pulsatile tinnitus which is caused by the vascular nature of Glomus tumors and non pulsatile tinnitus which usually sounds like crickets, the sea and bees. Though the pathophysiology of tinnitus is not known, noise exposure can be a contributing factor, therefore tinnitus can be associated with hearing loss, generated by the cochlea and central nervous system (CNS). High frequency hearing loss causes a high pitched tinnitus and low frequency hearing loss causes a roaring tinnitus. Noise induced tinnitus can be temporary or permanent depending on the type and amount of noise a person was exposed to.
Жүрек- қан тамырлары әсері
Шудың жүрек-қан тамырлары денсаулығына, әсіресе гипертонияға қатысы бар, себебі ол стресс гормондарының деңгейін және қан тамырларындағы тотығу стресін арттырады. Түнде 50 дБ(A) немесе одан жоғары шу деңгейі кортизол өндірісін ұзаққа созылып көтеру арқылы миокард инфарктісі қаупін арттыруы мүмкін. Көлік шуының бірнеше жағымсыз әсерлері бар, оның ішінде коронарлық артерия ауруының қаупінің жоғарылауы, ал түнде шуға ұшырау күндізгі әсерге қарағанда зиянды болуы мүмкін. Жол шуының деңгейі артериялық қан ағынын тарылтуға және қан қысымын көтеруге жеткілікті. Қан тамырларының тарылуы адреналин деңгейінің жоғарылауынан немесе медициналық стресс реакциясынан туындауы мүмкін. Ұзақ мерзімді шуға ұшырау кортизол және ангиотензин II деңгейінің артуымен байланысты, олар тиісінше тотығу стресімен және қан тамырларының қабынуымен байланысты. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) мен Халықаралық еңбек ұйымы (ХЕҰ) координациялаған 2021 жылғы шудың ишемиялық жүрек ауруына (ИЖС), инсульт пен гипертонияға тигізетін әсері туралы жүйелі шолуда, 11 елде және ДДҰ-ның үш аймағында (Америка, Еуропа және Батыс Тынық мұхиты) жалпы саны 534 688 қатысушыдан (7,47% әйелдер) тұратын, қосу критерийлеріне сай 17 зерттеу табылды. Зерттеуде 85 дБА-дан жоғары (<85 дБА) кәсіби шуға ұшырауға қарағанда, 85 дБА-дан төмен кәсіби шуға ұшыраудың әсері нашарлап шықты. Олар зерттелген нәтижелерге зияндылығын дәлелдеуге жеткіліксіз мәліметтер бар деген қорытындыға келді, тек жұмыс орнында шуға ұшыраған адамдарда ИЖС-ға шалдығу қаупі 29% артық болды.
Noise has been associated with important cardiovascular health problems, particularly hypertension, as it causes an increase in levels of stress hormones and vascular oxidative stress. Noise levels of 50 dB(A) or greater at night may increase the risk of myocardial infarction by chronically elevating cortisol production. Traffic noise has several negative effects, including increased risk for coronary artery disease, with night time exposure to noise possibly more harmful than day time exposure. Roadway noise levels are sufficient to constrict arterial blood flow and lead to elevated blood pressure. Vasoconstriction can result from elevated adrenaline levels or through medical stress reactions. Long term exposure to noise is correlated to increase in cortisol and angiotensin II levels which are respectively associated with oxidative stress and vascular inflammation. A 2021 systematic review on the effect of occupational exposure to noise on ischemic heart disease (IHD), stroke and hypertension, coordinated by the World Health Organization (WHO) and the International Labour Organization (ILO) located 17 studies that met the inclusion criteria, comprising a total of 534,688 participants (7.47% females) in 11 countries and in three WHO regions (the Americas, Europe, and the Western Pacific). The study found the low quality of evidence the effect of occupational exposure to intense noise (≥85 dBA), compared to occupational exposure below 85 dBA (<85 dBA). They concluded that there is an inadequate evidence of harmfulness for the studied outcomes with the exception for the risk of acquiring IHD, which was 29% higher for those exposed to noise in their workplace.
Шудың психологиялық әсері
Шу мен психологиялық әсерлер арасында себеп-салдар байланысы анықталды, мысалы, ашушаңдық, психикалық аурулар және психоәлеуметтік жағдайға әсер ету. Шу зорлық реакцияларының да себебі болуы мүмкін. Шудың психологиялық әсерлеріне қатты музыкаға тәуелділік те жатады. Бір зерттеуде кәсіби музыкант емес адамдардың, музыкант емес бақылау тобына қарағанда, қатты дыбысқа тәуелді болуы жиі кездесетіні анықталды. Шудың психикалық денсаулыққа тигізетін әсерлеріне депрессия мен мазасыздық жатады. Есту қабілетінің нашарлауы, соның ішінде шудан туындаған есту қабілетінің нашарлауы бар адамдар есту аппаратының көмегімен өздерінің белгілерін жеңілдете алады. Ем алмаған адамдар, көмек алған әріптестеріне қарағанда 50%-ға көбірек депрессияға шалдығады. Бұл психологиялық әсерлер өзін-өзі күтуді азайту, жұмысқа төзімділіктің төмендеуі және оқшаланудың күшеюі арқылы физикалық денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Ыстық тітіркендіргіштер посттравматикалық стресс синдромы (ПТСС) бар адамдар үшін психологиялық триггер ретінде де әрекет ете алады.
Causal relationships have been discovered between noise and psychological effects such as annoyance, psychiatric disorders, and effects on psychosocial well being. Noise has also been shown to be a factor attributed to violent reactions. The psychological impacts of noise also include an addiction to loud music. This was researched in a study where non professional musicians were found to have loudness addictions more often than non musician control subjects. Psychological health effects from noise also include depression and anxiety. Individuals who have hearing loss, including noise induced hearing loss, may have their symptoms alleviated with the use of hearing aids. Individuals who do not seek treatment for their loss are 50% more likely to have depression than their aided peers. These psychological effects can lead to detriments in physical care in the form of reduced self care, work tolerance, and increased isolation. Auditory stimuli can also serve as psychological triggers for individuals with post traumatic stress disorder (PTSD).
Стресс
Rockwool компаниясы тапсырыс берген зерттеулер Ұлыбританияда үйдегі жанжалдардың құрбандарының үштен бірінің (33%) соңғы екі жылда шулы кештердің салдарынан ұйықтай алмай немесе стресске ұшырағанын көрсетті. Үй-жайдағы бұзылыстарға ұшырағандардың шамамен он бірінің бірі (9%) осының оларды үнемі мазалап, стресске түсіргенін мәлімдеді. 1,8 миллионнан астам адам шулы көршілердің өмірін қиындыққа толы еткенін және өз үйлерінде жайлы жағдайды сезіне алмайтындарын айтады. Шудың денсаулыққа тигізетін әсері Ұлыбритания бойынша маңызды мәселе болып табылады, себебі соңғы екі жылда 17,5 миллионнан астам британдық (38%) көрші үйлердің тұрғындарынан ыңғайсыздық сезінген. Британдықтардың шамамен оннан бірі (7%) мұндай жағдайға үнемі тап болады. Адам санына шаққанда ең көп шағым түскен аймақ – 9 814 шу туралы арыз, бұл мың тұрғынға 42,32 шағымды құрайды. 1000 тұрғынға шаққандағы шағымдар саны бойынша алдыңғы он кеңестің сегізі Лондон қаласында орналасқан.
Research commissioned by Rockwool, a multi national insulation manufacturer headquartered in Denmark, reveals that in the UK one third (33%) of victims of domestic disturbances claim that loud parties have left them unable to sleep or made them stressed in the last two years. Around one in eleven (9%) of those affected by domestic disturbances claims it has left them continually disturbed and stressed. More than 1.8 million people claim noisy neighbours have made their life a misery and they cannot enjoy their own homes. The impact of noise on health is potentially a significant problem across the UK given that more than 17.5 million Britons (38%) have been disturbed by the inhabitants of neighbouring properties in the last two years. For almost one in ten (7%) Britons this is a regular occurrence. has received more complaints per head of population than any other district in the UK with 9,814 grievances about noise, which equates to 42.32 complaints per thousand residents. Eight of the top 10 councils ranked by complaints per 1,000 residents were in London.
Қиындық
Күтпелі импульстік шулар көбінесе бірдей деңгейдегі көлік шуына қарағанда көбірек мазалайды. Шудың тудыратын ыңғайсыздық әсері демографиялық факторларға минималды әсер етеді, бірақ шу көзінен сескену және шуға сезімталдық шудың "ыңғайсыздығына" күшті әсер етеді. 40 дБ(A) деңгейіндегі шулар шағымдануға себеп болуы мүмкін, ал ұйқыны бұзатын шудың ең төменгі шегі 45 дБ(A) немесе одан да төмен. Дыбыстың ыңғайсыздық деңгейіне әсер ететін басқа факторлар шудың алдын алу туралы сенімдер және шу көзінің маңыздылығы, сондай-ақ шудың себебіне (яғни шумен тікелей байланысы жоқ факторларға) деген ыңғайсыздық сезімі. Жұмыс орнындағы қарым-қатынастардың сапасы, сондай-ақ жұмыстың өзі тудыратын стресс деңгейі шу деңгейі мен денсаулыққа тигізетін әсер арасындағы байланысты түсінуге және ыңғайсыздық деңгейіне әсер етуі мүмкін. Ұзақ мерзімді шудың ыңғайсыздыққа тигізетін әсеріне қарағанда жақындағы өзгерістердің әсері туралы дәлелдер әлі нақты емес. Дегенмен, егер шу көзі үздіксіз болса, кеңсе қызметкерлері үшін төзімділік деңгейі 55 дБ(A) төмен болады. "Фелс" зерттеу институтының маманы Лестер В. Сонтагтың айтуынша (сол EPA зерттеуінде келтірілгендей): "Қоршаған ортаның жануарлардың, соның ішінде адамның дене құрылысына, мінез-құлқына және функциясына әсер ететініне жеткілікті дәлелдер бар, бұл әсер туудан бұрын, тіпті ұрықтанудан басталады. Ұрық дыбыстарды сезіне алады және оларға моторлық белсенділік және жүрек соғу жиілігінің өзгеруі арқылы жауап береді". Шудың әсері ұрықтанғаннан кейін 15-60 күн аралығында, яғни негізгі ішкі органдар мен орталық нерв жүйесі қалыптасатын кезеңде ең жоғары болады. 1993 жылы Корнелл университетінде жүргізілген зерттеуде оқу ортасында шуға ұшыраған балаларда сөздерді ажыратуда қиындықтар, сондай-ақ түрлі когнитивтік дамудағы кешігулер байқалды. Атап айтқанда, жазуды үйренудегі дисграфия бұзылысы сыныптағы стрестік факторлармен байланысты. Сонымен қатар, жоғары шу деңгейі кішкентай балалардың физикалық денсаулығына зиян келтіруі мүмкін. Шулы тұрғын үйлерде тұратын балалардың жүрек соғу жиілігі тыныш үйлерде тұратын балаларға қарағанда айтарлықтай жоғары (орташа есеппен минутына 2 соққыға артық).
Sudden impulse noises are typically perceived as more bothersome than noise from traffic of equal volume. Annoyance effects of noise are minimally affected by demographics, but fear of the noise source and sensitivity to noise both strongly affect the 'annoyance' of a noise. Sound levels as low as 40 dB(A) can generate noise complaints and the lower threshold for noise producing sleep disturbance is 45 dB(A) or lower. Other factors that affect the annoyance level of sound include beliefs about noise prevention and the importance of the noise source, and annoyance at the cause (i. e., non noise related factors) of the noise. Many of the interpretations of the level of annoyance and the relationship between noise levels and resulting health symptoms could be influenced by the quality of interpersonal relationships at the workplace, as well as the stress level generated by the work itself. Evidence for impact on annoyance of long term noise versus recent changes is uncertain. however, if the noise source is continuous, the threshold level for tolerability among office workers is lower than 55 dB(A). According to Lester W. Sontag of The Fels Research Institute (as presented in the same EPA study): "There is ample evidence that environment has a role in shaping the physique, behavior, and function of animals, including man, from conception and not merely from birth. The fetus is capable of perceiving sounds and responding to them by motor activity and cardiac rate change." The effects of noise exposure are highest when it occurs between 15 and 60 days after conception, a period in which major internal organs and the central nervous system are formed. In a study conducted by Cornell University in 1993, children exposed to noise in learning environments experienced trouble with word discrimination, as well as various cognitive developmental delays. In particular, the writing learning impairment dysgraphia is commonly associated with environmental stressors in the classroom. High noise levels have also been known to damage the physical health of small children. Children from noisy residences often have a heart rate that is significantly higher (by 2 beats/min on average) than those of children from quieter homes.
Алдын алу
Естуді қорғау құрылғысы (ЕҚҚ) – қауіпті шуға ұшыраған кезде құлаққа немесе құлақтың үстіне киілетін, шудың салдарынан есту қабілетінің төмендеуіне қарсы қорғауға көмектесетін құрал. ЕҚҚ шудың құлаққа ену деңгейін азайтады (толығымен жоймайды). ЕҚҚ сонымен қатар шуға ұшыраудың басқа да әсерлерінен, мысалы, құлақ шуылдауы мен гиперкузиядан қорғай алады. ЕҚҚ-ны дұрыс гигиеналық тұрғыдан күту сыртқы құлақ инфекцияларының алдын алуға көмектеседі. Қолдануға арналған ЕҚҚ-ның көптеген түрлері бар, оларға құлаққаптар, құлақ тығындары, электрондық естуді қорғау құрылғылары және жартылай енгізілетін құрылғылар жатады. Жеке қорғау деңгейін естуді қорғау құрылғысының сәйкестігін тексеру жүйесі арқылы өлшеуге болады. Құлаққап типті естуді қорғау құрылғылары сыртқы құлаққа немесе құлақ қабыршағына (pinna) сәйкес етіп жасалған. Құлаққап ЕҚҚ әдетте екі құлаққаптан және басқа белдеуден тұрады. Мысалы, бір зерттеуде 19 мыңнан астам жұмысшы қатысты, олардың кейбіреулері әдетте естуді қорғау құрылғыларын қолданса, ал кейбіреулері мүлдем қолданбады. Шудың салдарынан есту қабілетінің төмендеуі бойынша статистикалық маңызды айырмашылықтар байқалған жоқ.
A hearing protection device (HPD) is an ear protection device worn in or over the ears while exposed to hazardous noise to help prevent noise induced hearing loss. HPDs reduce (not eliminate) the level of the noise entering the ear. HPDs can also protect against other effects of noise exposure such as tinnitus and hyperacusis. Proper hygiene and care of HPDs may reduce chances of outer ear infections. There are many different types of HPDs available for use, including earmuffs, earplugs, electronic hearing protection devices, and semi insert devices. One can measure the personal attenuation rating through a hearing protection fit testing system. Earmuff style hearing protection devices are designed to fit over the outer ear, or pinna. Earmuff HPDs typically consist of two ear cups and a head band. For example, one study covered more than 19 thousand workers, some of whom usually used hearing protective devices, and some did not use them at all. There was no statistically significant difference in the risk of noise induced hearing loss.
Ережелер
Қоршаған орта шуының регламенттері әдетте сыртқы шудың максималды деңгейін 60-тан 65 дБ(А)-ға дейін белгілейді, ал кәсіби қауіпсіздік ұйымдары 85-90 дБ(А) деңгейінде аптасына 40 сағатқа дейін шуға ұшырауды ұсынады. Әрбір қосымша 3 дБ(А) үшін максималды ұшырау уақыты 2 есеге төмендейді, мысалы, 88 дБ(А) кезінде аптасына 20 сағат. Кейде қосымша 5 дБ(А) үшін екі еселік коэффициент қолданылады, бірақ денсаулық сақтау саласындағы әдебиеттер бұл кәсіби регламенттердің есту қабілетінің нашарлауы мен басқа да денсаулық салдарынан қорғауға жеткіліксіз екенін мойындайды. Шудың салдарынан болатын есту қабілетінің нашарлауының алдын алу мақсатында көптеген бағдарламалар мен бастамалар құрылды, мысалы, «Тыныш сатып алу» бағдарламасы, ол жұмыс берушілерді үнсіз құралдар мен жабдықтарды сатып алуға ынталандырады, және «Үнсіздікте қауіпсіз» сыйлығы, ол есту қабілетінің нашарлауына қарсы стратегиялары табысты ұйымдарды марапаттайды. Тұрғын үйлердегі шу ластануына қатысты АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) шу деңгейіне шектеулер белгілемеген. Оның орнына, ол 1975 жылы жарияланған «Үлгілі қауымдық шуды бақылау регламентінде» ұсынылатын деңгейлердің тізімін ұсынды. Мысалы, тұрғын үйлердегі шу деңгейі 45 дБ-дан кем немесе оған тең болуы тиіс. Тұрғын үйлердегі шу ластануын бақылауға федералдық үкімет қаржы бөлмейді, себебі дыбыс пен денсаулық тәуекелдері арасындағы себеп-салдар байланысын анықтаудағы келіспеушіліктер бар, шудың әсері көбінесе психологиялық сипатта болады, сондай-ақ, ол адам денесінде нақты зиянның із қалдырмайды. Мысалы, есту қабілетінің нашарлауына жас сияқты әртүрлі факторлар ықпал етуі мүмкін, тек шуға ұшыраудан ғана емес. Мемлекеттік немесе жергілікті билік тұрғын үй ішіндегі шуды реттеуге құқылы, мысалы, егер үй ішіндегі шамадан тыс шу көрші тұрғын үйлерге ыңғайсыздық тудырса.
Environmental noise regulations usually specify a maximum outdoor noise level of 60 to 65 dB(A), while occupational safety organizations recommend that the maximum exposure to noise is 40 hours per week at 85 to 90 dB(A). For every additional 3 dB(A), the maximum exposure time is reduced by a factor 2, e. g. 20 hours per week at 88 dB(A). Sometimes, a factor of two per additional 5 dB(A) is used, however, these occupational regulations are acknowledged by the health literature as inadequate to protect against hearing loss and other health effects. In an effort to prevent noise induced hearing loss, many programs and initiative have been created, like the Buy Quiet program, which encourages employers to purchase quieter tools and equipment, and the Safe In Sound Award, which recognizes organizations with successful hearing loss prevention strategies. With regard to indoor noise pollution in residences, the U. S. Environmental Protection Agency (EPA) has not set any restrictions on limits to the level of noise. Rather, it has provided a list of recommended levels in its Model Community Noise Control Ordinance, which was published in 1975. For instance, the recommended noise level for indoor residences is less than or equal to 45 dB. Noise pollution control in residences is not funded by the federal government in part because of the disagreements in establishing causal links between sounds and health risks, since the effect of noise is often psychological and also, because it leaves no singular tangible trace of damage on the human body. For instance, hearing loss could be attributed to a variety of factors including age, rather than solely due to excessive exposure to noise. A state or local government is able to regulate indoor residential noise, however, such as when excessive noise from within a home causes disturbances to nearby residences.
Иттерге әсері
Адамдар көбінесе шудың адамдарға тигізетін әсері туралы білім алады, бірақ жануарларға да шудың әсері әртүрлі болады. Мысалы, иттер мен олардың шуға ұшырау деңгейіне назар аударайық. Иттер жануарлар бағу орындарында ұзақ уақыт тұрғанда немесе демалыс күндері пансионатта болғанда шуға ұшырайды. NIOSH және OSHA сияқты ұйымдар өндіріс жұмыскерлерінің шуға ұшырау деңгейіне қатысты түрлі ережелерге ие. Қазіргі уақытта иттердің денсаулығына зиян келтіретін шуға қатысты ешқандай ереже жоқ. Иттерге қауіп төндіретін денсаулық тәуекелдеріне құлақ зақымдануы және мінез-құлқының өзгеруі жатады. Бір питомниктегі шу деңгейі орташа есеппен 100 дБ SPL-ден жоғары. OSHA-ның пікірінше, мұндай деңгейде шудың салдарынан есту қабілетінің нашарлау қаупі болғандықтан, питомник қызметкерлері есту қорғаныс құралдарын қолдануы керек. Адам мен ит құлақтарының анатомиялық құрылымы өте ұқсас болғандықтан, бұл деңгейлер иттердің есту қабілетіне кері әсер етеді деп есептеледі. ABR (аудиостеми одырауы) иттердің есту шегін анықтау үшін қолданылуы мүмкін және шуға ұшырағаннан кейін есту шегінің уақытша немесе тұрақты түрде өзгеруін көрсетуге болады. Шамадан тыс шуға ұшырау салдарынан иттерде жасыру, зәр шығару, нәжіс шығару, тез тыныс алу, мазасыздық, сілекей ағу, бұйрықтарды орындамау, дірілдеу және қауға салу сияқты мінез-құлық өзгерістері пайда болуы мүмкін. Бұл мінез-құлық белгілері көз көрінетіннен гөрі әлдеқайда күрделі проблеманы білдіреді. Мұндай мінез-құлық ерекшеліктері иттердің бағанада ұзақ уақытқа қалуына себеп болады. Бағанада ұзақ уақыт тұру шуға ұшырау ұзақтығын арттырады, демек иттердің есту қабілетінің уақытша немесе тұрақты түрде өзгеруі мүмкін. Шу деңгейін төмендетуге қатысты қиындықтар бар, себебі шудың көп бөлігі иттердің қауға салуынан туындайды, бірақ шуды азайту үшін ғимараттардың құрылымын өзгертуге болады. Құрылымдық өзгерістерге бір аумақтағы иттердің саны, металл торлар мен цементтік қабырғалар мен едендерге қарағанда дыбыс сіңіретін материалдардың көп болуы және болашақта иттерге арналған естуді қорғау құралдарын (ЕҚҚ) қолдану кіруі мүмкін. Бұл құрылымдық өзгерістер адамдарға да пайдалы болады, сондай-ақ ЕҚҚ (құлақ тығындары) қолдану да тиімді.
While people are often educated on the effects of noise exposure in humans, there are also different noise exposure effects in animals as well. An example of this would be in dogs, and the noise exposure levels occurring within kennels. Dogs experience this noise exposure whether it be a long stay at an animal shelter, or a weekend stay at a boarding facility. Organizations like NIOSH and OSHA have different regulations when it comes to the noise exposure levels in industrial workers. Currently there are no regulations related to the noise exposure for dogs even with such damaging effects related to their health. Health risks dogs are exposed to include ear damage and behavioral changes. The average noise exposure in a kennel is greater than 100 dB SPL. According to OSHA these levels would yield in the use of hearing protection for the workers of those kennels due to the risk of noise induced hearing loss. The anatomical structures of the human and dog ears are very similar, so it is thought that these levels will negatively impact the hearing of canines in kennels. The ABR can be used to estimate the hearing threshold of dogs, and can be used to show either a temporary threshold shift or permanent threshold shift after being exposed to excessive sound levels. Behavioral effects to excessive noise exposure include hiding, urinating, defecating, panting, pacing, drooling, disregard to commands, trembling, and barking. These behavioral patterns pose a much greater problem to canines than meets the eye. All of these behavioral patterns are characteristics that result in a longer stay at the kennels before being adopted. A longer stay at the shelter results in a longer duration of noise exposure and therefore more likely to show either a temporary or permanent threshold shift in the canine's hearing. To reduce the level of noise exposure poses a little more difficulty because the majority of the noise is coming from the dogs (barking), but structural changes can be made to the facilities in order to reduce the noise. Structural changes could include how many dogs are put in one area, more absorbing material rather than metal cages and cement walls and floors, and possibly in the future use of hearing protection devices (HPD) for the dogs. All of these structural changes would also benefit the humans involved as well as the use of HPD's (ear plugs).