Кіріспе

Терианг, басқаша Трианг (Жави: ترياڠ) – Малайзияның Бағаң ауданының оңтүстік-батысындағы қала және муким. Бұл ауданның ең ірі елді мекені болып табылады.

Этимология

Оның аты Малайзия түбегіндегі ең ұзын өзен – Паханг өзенінің саласы Сунгай Терианг (Трианг өзені) атауынан шыққан.

Тарих

Триангтың тарихы 19-ғасырдың ортасынан соңына дейін жетеді. Сол кездегі халықтың көп бөлігі – жергілікті малайлар еді, олар өзіне жетерлік шаруашылық жүргізіп, сонымен қатар Трианг өзенінде балық аулаған. Оңтүстік-Шығыс Азияға қытайлардың қоныс аударуынан кейін, алғашқы қытайлар 1900 жылдар шамасында Триангқа келе бастады. Бастапқыда көпшілігі Трианг өзені арқылы немесе жаяу келді, 1900 жылдардың басында Federated Malay States Railway (FMSR, қазір KTM) шығыс бағытында шағын пойыз тоқтағысын салғанға дейін. FMSR-дің ең оңтүстік тоқтағысы Сингапурда орналасқан. Темір жол солтүстікке қарай созылып, Гемасқа жеткенде батыс және шығыс бағыттарына бөлінді. Батыс бағыты солтүстік-батысқа қарай Куала-Лумпурға, содан кейін Перлисқа, ал шығыс бағыты солтүстік-шығысқа қарай Келантанға бағытталды. Темір жол – Малайя түбегінің тауарларын, ең бастысы қалайы мен каучук өнімдерін Сингапур порты арқылы экспорттау үшін маңызды көлік арнасы болды. Триангқа келген және қоныс тепкен қытайлардың көпшілігі резеңке шабушылары, ағаш саудагерлері, мейрамханалар мен кофеханалардың иелері, жалпы тауар сатушылары, азық-түлік дүкендерінің операторлары болып жұмыс істеді, ал кейбіреулері пойыздар Триангта тоқтағанда жолаушыларға тамақ сату арқылы табыс табуға тырысты. Олар Триангтың негізгі экономикалық күші болды және оның өсуіне зор үлес қосты. Уақыт өте келе Трианг басым түрінде қытайлар тұратын қалаға айналды, 1950 жылға қарай оның халқы бірнеше мың адамды құрады. 1948-1960 жылдардағы Малайядағы төтенше жағдай кезінде, бүліктерді басу үшін британдық әскерилер көптеген ауылдық қытайларды қатаң бақыланатын Жаңа ауылдарға күштеп көшірді. Төтенше жағдай 1960 жылы ресми түрде аяқталды деп жарияланды. 2010 жылғы соңғы санақ бойынша Бера ауданының халқы шамамен 80 000 адамды құрады. Олардың 45%-ы этникалық қытайлар еді, және көпшілігі Трианг қаласында немесе Жаңа ауылдарда тұратын қала тұрғындары болды.

Саясат

Трианг 1992 жылға дейін Темерло ауданының бір бөлігі болды, содан кейін оңтүстік жартысы жақын орналасқан Бера көлінің атымен аталып, жаңа Бера ауданы құрылды. Трианг 2004 жылға дейін Малайзия Парламентінің Темерло сайлау округінің құрамында болды. Қазір Трианг – Бера парламенттік округінің шегіндегі Паханг штаты Заңнамалық жиналысының үш сайлау округінің бірі, ал қалған екеуі – Гуай және Кемаян. Бұл мандатты қазір ДАП партиясынан Леонг Ю Ман иеленуде. Малайзияның бұрынғы премьер-министрі Исмаил Сабри Якоб қазір Бера округінен Парламент депутаты.

Көлік

Трианг Негери Сембилан штатындағы Темерлохты Гемасқа жалғастыратын 10-шы федералды тас жолда орналасқан. Кішкентай Трианг теміржол станциясы КТМ қалааралық шығыс секторында орналасқан. Пойыз күніне бір рет қана жүреді, оңтүстіктегі Джохор-Барудан солтүстіктегі Келантанға дейін қатынайды. Жақын жердегі қалаларға, сондай-ақ Куала-Лумпур, Куантан және Джохор-Баруға жүйіп тұратын, бірақ сирек автобус рейстері де бар.