Кіріспе

Ақ үйдің Вашингтон, АҚШ-тағы бөлмесі.

Көк бөлме – АҚШ президентінің резиденциясы Ақ үйдің бірінші қабатындағы үш мемлекеттік залдың бірі. Бөлме өзінің овал пішінімен ерекшеленеді. Бөлме қабылдаулар мен құттықтау рәсімдері үшін қолданылады және кейде шағын кешкі ас өткізуге дайындалады. Президент Гровер Кливленд 1886 жылдың 2 маусымында Франсис Фолсомқа осы бөлмеде үйленді, бұл Ақ үйде президент пен бірінші ханымның жалғыз тойы болды. Бөлме дәстүрлі түрде көк түстің әртүрлі жаңдаларымен безендірілген. Жоғарыдағы Сары овал бөлмесімен және төмендегі Дипломатиялық қабылдау бөлмесімен бірге Көк бөлме Джеймс Хобанның Ақ үйдің бастапқы жобасындағы үш овал бөлмеден бірі болып табылады.

Бөлменің сипаттамасы

Бөлме шамамен алты есікке ие, олар Крест залына, Жасыл бөлмеге, Қызыл бөлмеге және Оңтүстік портикоға ашылады. Үш терезе Портик пен Оңтүстік газонға қарап тұрады. Көк бөлме француз империясы стилінде безендірілген. 19 ғасырда жасалған бірнеше қайта жаңартулардың нәтижесінде, түпнұсқа жиһаздың көп бөлігі сатылып кетті немесе жоғалып қалды. Бүгінде бөлмедегі жиһаздың көп бөлігі түпнұсқа. Джеймс Монро басшылығы кезінде сатып алынған сегіз алтын еуропалық буктан жасалған жиһаз бөлмені жабдықтайды, оның ішінде бержер (жабық қанаттары бар кресло) және бірнеше фатой (ашық ағаш қаңқасы бар кресло) бар. Жиһаз жиынтығы 1812 жылы Париждегі жиһаз жасаушы Пьер Антуан Белланге жасаған, ал 1961 жылы Кеннеди қалпына келтіру кезінде Maison Jansen компаниясы орындықтар мен креслолардың көшірмелерін жасады. 1817 жылы Монро сатып алғаннан бері Ақ үйде мәрмәр үстел тұр. 1817 жылға жуық француз империясы стиліндегі, Дениер мен Мателиннің Ганнибал мүсіні бар сағат мантелде орналасқан. 19 ғасырдың басындағы француз шамшырағы алтын жалатылған ағаштан және кескен шыныдан жасалған, айналасы акант жапырақтарымен әшекейленген. Кеннеди басшылығы кезінде сатып алынған, бұрын екінші қабаттағы Президенттің тамақ залында ілінген. Джордж Питер Александр Хилидің 1859 жылғы Джон Тайлердің портреті Монро диванының батыс қабырғасында ілулі тұр. Сапфир көк жібек мата пардалар мен жиһазды қаптау үшін Хиллари Клинтон таңдаған. Жібек лампас матасы креслоның арқасындағы алтын бүркіт медальондарын сақтайды, ол Джеймс Монроның портретіндегі Монро дәуірінің креслоларының бірінен бейімделген. Алайда, суретте бөлме үшін қолданылған түпнұсқа түсті көрсететін қызыл түсті кресло бейнеленген, көк емес. Көк атлас пардалардың дизайны 19 ғасырдың басындағы француз үлгілерінен алынған. Ағымдағы парда дизайны Ричард Никсон басшылығы кезінде орнатылған дизайнға ұқсас. Сол кездегі Ақ үйдің кураторы Клемент Конгер Нью-Англияның көне заттарды қорғау қоғамы мен Метрополитен өнер мұражайының сәндік өнер бөлімінің мұрағаттық материалдарын пардалардың үлгілері ретінде пайдаланды. Қабырғалар алтын медальондармен әшекейленген, қара түсті обоймен жабылған. Ол француз ықпалы бар 19 ғасырдың басындағы американ империясы стиліндегі обойдан бейімделген. Жоғарғы жиегі - көк матадан жасалған, жасанды басылған драперия. Жасанды матаның шекарасы Джон Ф. Кеннеди басшылығы кезінде орнатылған нақты мата шекарасына ұқсас. Орындықтардың астындағы басылған шекара көк және алтын түсті, розалармен әшекейленген. 19 ғасырдың басындағы үлгіге негізделген жаңа овал кілемді орнату жөндеу жобасын аяқтады. Дизайн 1815 жылғы неоклассикалық ағылшын кілемінің түпнұсқа дизайнынан алынған, бұл Монроның Көк бөлмеге сатып алған жиһаздарының кезеңі.

Овал салон

Джон Адамс әкімшілігі кезінде Көк бөлме оңтүстік кіреберіс залы ретінде пайдаланылды, бірақ ол әрқашан Ақ үйдің негізгі қабылдау бөлмесі болып келді. Джеймс Мэдисонның әкімшілігі тұсында сәулетші Бенджамин Латроб бөлмеге классикалық жаңғырту стилінде жиһаз жиынтығын жобалады, бірақ жиһаз 1814 жылғы өртте қирады (1812 жылғы соғысқа қараңыз). Ақ үй қайта салынғаннан кейін президент Джеймс Монро бөлмені француз империясы стилінде қайта безендірді. Мартин Ван Бюрен 1837 жылы бөлмені көк түсті кілеммен және қағазбен жаптады, және содан бері бұл дәстүр сақталды. Дегенмен, көптеген әкімшіліктер интерьерге өзгерістер енгізді. Джеймс Бьюкененнің әкімшілігі кезінде бөлме Рококо жаңғырту деп аталатын викториан стилінде жаңартылды. Бьюкенен өмірі бойы отбасы құрмады. Оның қызы Харриет Лейн қонақжай иесі және де-факто бірінші ханым рөлін атқарды. Лейн Ақ үйді күтуге емес, қонақтарды қабылдау міндеттеріне көбірек назар аударды. Конгресс президент Бьюкененге Ақ үйді жаңартуға 20 000 доллар ($ доллармен) қаражат бөлгенімен, Бьюкенен осы қаражаттың көп бөлігін Джексон әкімшілігі кезінде салынған, бірақ Қазынашылық ғимаратын кеңейту үшін бұзылған шығыс жаққа орналасқан апельсин бағын алмастыру үшін сарайға іргелес шыны консерватория салуға жұмсады. Харриет Лейннің қаржыландыруымен, ескі Ақ үй жиһаздарының аукционынан алынған қаражатқа сатып алынған Рококо стиліндегі жиһаз 1859 жылдың желтоқсанында жеткізілді. Бұл жиынтықтың орталық бөлігі гүлдерге арналған орталық үстелмен жабдықталған үлкен дөңгелек диван болды.

1902 жылы Рузвельт қайта жаңарту

1902 жылға дейін күрделілігі артып, әсем өрнектелген стильдер тізбегі жалғасты, содан кейін бөлме Теодор Рузвельт басшылығымен МакКим, Мид және Уайт фирмасы арқылы Империя стиліне келтірілді. Фирма Франсуа Оноре Жорж Жакоб Демальтер Наполеон үшін жасаған креслолар үлгісінде (ақ және алтын түспен боялған) креслодан тұратын жиынтық жасады. Бөлмеге қосымша кіру үшін қабырғаларға екі жаңа есік те ашылды.

1950 жылғы Труманның реконструкциясы

Ақ үй 1950 жылдан 1952 жылға дейін Гарри С. Трумэн басшылығымен толығымен бұзылып, қайта салынды. Көк бөлмені қайта жабдықтау кезінде Трумэннің дизайнерлері қабырғаларға гүлдермен әшекейленген алтын құмыралардың суреті салынған терең көк жібек таңдады. Трумэн балконның салынуы Көк бөлменің сыртындағы сопақ портикке көлеңке берді.

1961 жыл Кеннеди қалпына келтіру

1961 жылы бірінші ханым Жаклин Кеннеди Ақ үйді, оның ішінде көк бөлмені толықтай жаңартуға кірісті. Оның жөндеу жұмыстарын техникалық тұрғыдан музей қызметкерлері мен антикварлық заттарға қызығушылық танытқан бай адамдардан құралған Көркем өнер жөніндегі кеңесші комитет бақылады. Бұл комитетті американдық антиквариаттарды зерттеуші Генри Фрэнсис дю Пон (федералды жиһаз стилінің маманы) басқарды. Кеннеди ханым француз интерьер дизайнері Стефан Будинді (француз интерьер дизайнының жақтаушысы) және оның компаниясы Maison Jansen-ді жөндеу жұмыстарын қадағалауға шақырды. Дю Пон мен Будин Ақ үйдегі кеңістікті қайта безендіруді бақылау үшін жиі бәсекелессе де, көк бөлме Будиннің басқаруындағы аймақ болды. Жаклин Кеннеди көк бөлменің стилін анықтады. 1961 жылдың қаңтар айының басында Ақ үйдің тарихын зерттеу кезінде ол 1946 жылғы француз журналындағы мақалаға тап болды. Мақалада 1817 жылы француз жиһазшысы Пьер Антуан Белланге жасаған француз империясы стиліндегі алтын жалатылған жиһаз жиынтығы Сары овалды бөлмеде қолдануға арналғаны айтылған. Кеннеди Ақ үй қызметкерлерінен осы жиынтықтан бірде-бір затты табуды сұрады, соның нәтижесінде бір зат табылды: зардап шеккен пірстегі үстел. Кеннеди Maison Jansen-нен үстелді қалпына келтіруге рұқсат сұрады. Jansen осы жұмысты орындауға келісіп, жұмыс пен материалдарды тегін ұсынды. Пірстегі үстелге жаңа ақ мәрмәр бет және жаңа алтын жалатылған әшекейлер қосылды. Үстел тарихи орнына, каминге қарсы қойылды. Басқа жиһазды қайда орналастыру керектігін, қандай түстерді, терезелерді және басқа дизайн элементтерін қолдану керектігін шешу үшін Maison Jansen көк бөлменің макетін жасады. Жақсылап боялған кескіндер, әртүрлі түстер мен дизайндағы жиһаз бен терезелер макетке орналастырылды, бұл Жаклин Кеннедиге бөлмені қалай жинауға болатынын көрсету үшін жасалды. Француз империясы стиліндегі пірстегі үстел бөлменің стилін анықтады. Будин бастапқыда 1902 жылғы орындықтар жиынтығын сақтап қалды. 1817 жылғы түпнұсқа креслолардың бірі Пенсильванияда табылған кезде, ол Ақ үйге сыйға беріліп, көк бөлмеге қосылды. Жиынтықтан екі орындық Адамс ұлттық тарихи саябағында табылды. Чарльз Фрэнсис Адамс IV осы орындықтарды сыйға беруден бас тартты, бірақ жеті репродукциялық кресло мен алты репродукциялық орындық үшін төлеуге келісті. Дизайнды жан-жақты зерттеуден кейін американдық Scalamandré мата фирмасы Монро дәуіріндегі жиһаздың түпнұсқалық төсемінің тарихи суретін тапты. Scalamandré миссис Кеннедиді қанағаттандыру үшін жеткілікті сапалы мата жасай алмады, сондықтан Будин француз фирмасы Tassinari et Châtel-ді жапқыштар жасау үшін таңдады. Көк бөлмеде әдетте ортада үстел және шетінде басқа жиһаз орналастырылған. Будин осы тарихи сәндік схеманы жалғастырды, бұл оған жаңа орталық элемент табуды талап етті. Ол Монро әкімшілігі кезінде сатып алынған ақ мәрмәр үстелді таба алды, бірақ оның ауыр көрінісін ұнатпай, оны жабуды сұрады. Кенедидің досы және интерьер дизайнері Периш, Ақ үйдің жеке бөлмелерін жаңартқан, үстелге алтын түстес жібек матасын жапты. Кеннеди ханым Монро үстелінің жасырылуына риза болмады, ал Будин оны заманауи үстелге ауыстырды (Пэриштің жабуын сақтап қалды). Будин Трумэн дәуіріндегі қабырға жабынын алмастырып, кремелі жолақты, қарапайым атласпен ауыспалы жібек маталарды таңдады. Бөлменің кәрізін жұмсақ ету үшін Будин қара және алтын түстес көк жібек тафтесін таңдады. Бөлмедегі перделер үшін Будин көк түсті жібек тафтадан тік панельдерді таңдады. Содан кейін ол үстелге салынған Пэриштің алтын матасын ұзын алтын жиектері бар көгілдір барқытпен ауыстырды. Қабырғалар, валенс, перделер мен үстел маталарының барлығы Scalamandré-мен жасалған. Көк бөлменің стилін біріктіру үшін Будин dado рельсін және кәрнизді алтынмен ақ бояуға мәжбүр етті. Суретші және шебер Питер Гертлер, тарихи ішкі бояуларды қалпына келтіру жөніндегі сарапшы ретінде кеңінен танымал, бөлменің осы бөліктерін тегін бояды. Джордж Вашингтонның, Джон Адамстың, Джеймс Мэдисонның және Джон Квинси Адамстың суреттері көк бөлмеде ұзақ уақыт ілінеді. Будин бұл өнер туындыларын сақтап қалды, сонымен қатар Ақ үй сатып алған үш жаңа туындыны (Томас Джефферсон, Джеймс Монро және Эндрю Джексон) қосты. Будин мұнараның іргетасына қара және алтын түсті француз империясының шамдарын сатып алып, орнатып, олардың астына төрт суретті іліп қойды. Француз империясы стиліндегі алтын жалатылған қоладан жасалған люстра төбесіне орнатылды. Қосымша жарықтандыру үшін екі кариатидалы шамдан пайдаланылды. 19 ғасырдың басында Франциядағы Савоннериде жасалған көк, алтын және қызғылт сары француз империясы стиліндегі тіктөртбұрышты кілем еденге төселді, ал каминге француз империясы стиліндегі алтын жалатылған қоладан жасалған қос тұғыр қойылды. Көк бөлмені қайта жаңартуға мұнай компаниясының бас директоры Чарльз Бирер Райтсман және оның әйелі Джейн (миссис Кеннедидің жақын досы) қаржылады. Көк бөлме 1964 жылғы гравюраның тақырыбы ретінде таңдалды, оны Кеннедилер Ақ үй қызметкерлеріне Рождество сыйы ретінде табыс етуді жоспарлады. Эдуард Леман осы суретті салуға шақырылды. (Леман 1962 және 1963 жылдарға арналған қызыл және жасыл бөлмелердің перспективалық сыйлық гравюраларын салуға да шақырылған болатын.) 1963 жылдың тамызында Леман Кеннедилерге суретін көрсету үшін Ақ үйге келді. Кеннедилер жұмысты мақұлдады, ал президент Кеннеди Леманға көк бөлме оның сүйікті бөлмесі екенін айтты. Президент Кеннеди 1963 жылдың қараша айында қаза болғандықтан, көк бөлме гравюрасы таралған жоқ. Дегенмен, шамамен 1,000 гравюра жасалып, нөмірленді және қол қойылды, соның ішіндегі кейбіреулерін коллекционерлер сатып алды.

Никсон мен Клинтонның қайта жаңартулары

1963 жылғы қаңтарда аяқталған Көк бөлме көпшілікке ашылғанда, Будиннің жұмысына көп сын айтылмады. 1973 жылы бірінші ханым Пэт Никсон бөлмені қайта жаңартты. Сол кезде бірнеше сыншы Будиннің бөлме үшін жасаған таңдауларына қатысты белсенді түрде пікір білдірді. 1985 жылы Ақ үйдің кураторы Клемент Конгер Будиннің Көк бөлмесі сәтсіздікке ұшырағанын айта келіп, Будиннің дәуірлік американдық үйлер туралы ешқандай тәжірибесі болмағанын мәлімдеді. Бұл 1971 жылы бірінші ханым Пэт Никсон жасаған толық қайта безендіруден кейін болды, ол Монроның Беллендж жинақтарын сақтап қалды, бірақ қабырғалар 19 ғасырдың басынан бері алғаш рет обоймен жабылды. Көк бөлменің қазіргі күйі – 1995 жылы Ақ үйді сақтау комитеті, Ақ үйдің кураторлық кеңсесі және Ақ үйдің қор қонысы қаржылаған жөндеу және жаңарту нәтижесі.

Обаманың екінші президенттік мандатының тұсаукесері

2013 жылдың 20 қаңтары жексенбі күніне келгендіктен, президент Барак Обама АҚШ Бас судьясы Джон Г. Робертспен бірге, Бірінші ханым мен олардың екі қызының қатысуымен Көк бөлмеде шағын, жартылай жекелеген салтанатта екінші мерзімге ант берді. Ертесі күні АҚШ Капитолийінде Обаманың екінші инаугурациялық құттықтауы да бар, кең ауқымды қоғамдық шара өтті.