Кіріспе

Қоссауырындардың түрі

Сары жолақты уlı жабайы бақа (Dendrobates leucomelas), сондай-ақ сары басты уlı жабайы бақа немесе ара уlı жабайы бақа деп те аталады, Dendrobatidae тұқымдасының Dendrobates туысына жататын уlı жабайы бақа.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Dendrobates leucomelas – Оңтүстік Америка құрлығының солтүстік бөлігінде, әсіресе Венесуэлада кездесетін кең таралған улы жебе жабасы. Сондай-ақ, ол Гайананың, Бразилияның және Колумбияның ең шығыс бөлігінде де кездеседі. D. leucomelas-тың табиғи мекені тропикалық аймақтар болып табылады және ол маусымдық температураның күрт өзгеруіне ұшырамайды. Әдетте, температураның өзгеруі биіктік пен күнің уақытына байланысты және жоғарыдан басталады. Тұтқында ұстағанда бақаларды қатты қыздырмау керек, себебі олар жоғары температураға сезімтал болуы мүмкін. Бұл түр жоғары ылғалдылықты ұнатады, бірақ басқа түрлерге қарағанда төменгі ылғалдылықты жақсы көтере алады. Оның өкілдерін табиғи ареалындағы маусымдық құрғақ орман аралдарында және теңіз деңгейінен басталатын биіктікте кездестіруге болады. Морфология: Dendrobates leucomelas – Dendrobates тұқымдасының ең ірі түрлерінің бірі, оның мұрын-дене ұзындығы аралығында болады. Дегенмен, ересек бақалардың орташа мөлшері көбінесе артық емес. Олардың саусақтарында бездік, жабысқақ төсемдері бар (олар көтерілуге және денені бекітуге көмектеседі), және олардың отрядындағы басқа түрлер сияқты, қысқа, сыртқа созылатын, кесілмеген, жабысқақ тілі бар, ол олжаны ұстау үшін қолданылады. Мінез-құлық: Dendrobates leucomelas бақалары күндіз белсенді болады және аумақтық екенімен белгілі. Олар кішкентай топтарда өмір сүреді. Ерекшелігі, ол құрғақшылық кезеңінде естікке түсетін (estivate) жалғыз улы жебе жабасы болып табылады. Dendrobatidae токсиндері түрлерге қарай өзгереді, бірақ кейбіреулері өте күшті нейротоксиндер болып табылады. Бақалардың терісінен бөлінетін алкалоидтық токсиндер жүйке импульстарын бұзады, бұл жүрек жеткіліксіздігіне немесе қарынсыздануға (fibrillation) әкелуі мүмкін.

Мал шаруашылығы және сақталу жағдайы

Түрдің төзімділігі, табиғи ортада салыстырмалы түрде көптеп кездесуі және кеңінен таралған табиғи ареалы, экзотикалық үй жануарлары саудасы үшін жабайыдағы жекелеген үлгілердің шамадан тыс аулануына қарамастан, Халықаралық табиғатты қорғау одағының қорғаудың қызыл тізімінде осы бақаның "Алаңдаушылық тудырмайтын" статусын сақтауға көмектесті. Түрдің шаруашылық жағдайында оңай көбейтілуі ашық нарықтағы бағаның төмендеуіне алып келді, бұл шамадан тыс аулану мәселесін азайтуға ықпал етеді.