Кіріспе

Маддин және сценарийші Джордж Тольз фильмді британдық романист Кадзуо Исигуро жазған түпнұсқа сценарий негізінде жасады, олар "атауын, идеясын және қай елдің музыкасы ең қайғылы екенін анықтау үшін өткізілетін жарысты" сақтап қалды, бірақ қалғанын қайта жазды. Гай Мэддиннің көптеген фильмдері сияқты, «The Saddest Music in the World» фильмі де 1920-шы жылдардың соңы мен 1930-шы жылдардың басындағы кино стилінде түсірілген, оның ерекшелігі – ұсақ бөлшекті қара-ақ түсті кадрлар, дыбыстың сәл үйлесімсіздігі және экспрессионистік көркемдік шешімдер. Ал кейбір сахналар Technicolor-дің екі жолақты технологиясын еске түсіретін түсті түсірілген.

Сюжет

1933 жылы Ұлы депрессия кезінде Канаданың Манитоба штатының Виннипег қаласында сыра бароншасы Леди Хелен Порт Хантли өзінің компаниясы – «Мускег сырасын» жарнамалау үшін әлемдегі ең қайғылы музыканы табуға арналған байқау жариялайды. Бұл байқаудың жүлдесі – 25 000 долларлық «депрессия дәуірінің» ақшасы, ал әлемнің түкпір-түкпірінен музыканттар Виннипегке келіп, жарысқа түседі. Бродвейдің сәтсіз продюсері Честер Кент, өзі канадалық және бастапқыда Виннипегтен келгенімен, Американы білдіретін байқауға қатысуға шешім қабылдайды. Ескі жұлдыз жолдаушы оның тағдырын болжайды, бірақ Честер бұл болжамды мазақтап, өзінің нимфомандық амнезиясы бар әйелі Нарциссаны өзіне ләззаттандыруға мәжбүрлейді. Сондай-ақ, байқауға Канададан Честердің әкесі Федор және Сербиядан «Ұлы Гаврило» ретінде (оның да канадалық екеніне қарамастан) оның ағасы Родерик қатысады. Федордың Хеленге ғашық екені белгілі болады, ол бір кездері оған үйленуге үміттенген. Алайда, Хелен мен Честердің құпия қарым-қатынасы болды, және Федор Честердің машинасының алдына шығып, Хелен Честерге оралдық секс жасағанда, үшеуі қатысқан апат болды. Нәтижесінде Хеленнің екі аяғы да ампутацияланды, Федор алкоголизмге бой алдырды, ал Честер Бродвейге кетті. Честер қайтып келгеннен кейін, Хеленмен қарым-қатынасын жаңартып, Федор ішімдікке ант етеді және Хеленнің сүйіспеншілігін табу үшін сыраға толы протез аяқтар жасайды. Осы арада Родерик Честердің әйелі Нарциссаның жоғалған әйелі екенін біледі, ол ұлының өлімінен кейін олардың некелерін де, ұлын да ұмытып кеткен (Родерик жігіттің жүрегін құмырада алып жүреді, ол өзінің көзіне жас тамдырып сақталған). Хелен байқауды Честер/Американың пайдасына бұрмалайды, ал Федор/Канада «Қызыл қанатты жапырақтар» әнін орындағаннан кейін тез жеңіліске ұшырайды, бірақ Родерик/Сербия ілгерілейді. Родерик пен Нарцисса жыныстық қатынасқа түседі, бірақ ол әлі де олардың некелерін есіне алмайды, және ол кездейсоқ ұлының жүрегі бар ыдысты сындырады (бұл шыны ошақпен тесіледі), ал Хелен өзінің жаңа шыны сыра аяқтарын жақсы көретін болса да, ол Федорды әлі де жек көреді. Федор бір аяқ сыра ішеді де, концерт залының төбесінен құлап қалады. Хелен Честердің соңғы қойылымында пайда болады, бірақ Родерик ойнағанда оның аяқтары ағып, жарылады. Содан кейін Родерик күйін «The Song Is You» әніне ауыстырады, ол әйелімен қайтадан кездеспейінше орындамауға ант берген. Ән Нарциссаның есін қайтарады, ал Честерді Хелен (оның шыны аяғынан алынған ұзын сынықпен) өлтіреді. Честер бұл жағдайдың өзін қайғыртуына жол бермейді және ғимаратты өзінің жеңіс сигарасымен өртеп жіберіп, қашып кетеді. Честер ғимарат өртеніп жатқанда фортепианода «The Song Is You» әнін ойнап қайтыс болады.

Шығару

"The Saddest Music in the World" киносы Канадада 2003 жылдың 7 қыркүйегінде, Ұлыбританияда 2003 жылдың 25 қазанында, ал АҚШ-та 2004 жылдың 14 ақпанында көрсетілді. MGM кинокомпаниясы оны 2004 жылдың 16 қарашасында DVD форматында үйге тарата бастады. DVD-де үш қысқа фильм кірді: "Балалар үйіне саяхат", "Sombra Dolorosa" және "Sissy Boy Slap Party".

Сыни қабылдау

"Дүниедегі ең қайғылы музыка" сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Rotten Tomatoes веб-сайтында фильмге 103 шолу негізінде 79% мақұлдау көрсеткіші берілген, ал орташа бағасы 7,1/10. Сайттың сын-пікірінде: "Гай Маддин осы ерекше туындысында 1930-шы жылдардың атмосферасын және көрінісін тамаша түрде қайта жаңғыртқан". Metacritic-те фильмнің салмақты орташа есебі 100 балдық жүйе бойынша 78 балға жетеді, бұл 33 сыншының пікіріне негізделген, және "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді. Christian Science Monitor басылымы "Маддиннің ерекше стилі ескі киноға деген ностальгияны шектен асырып, фильмді ұзақ бұрын түсірілгендей, соңғы онжылдықтарда біреудің төсегінің астында сақталғандай етіп көрсетеді, қазір экранға жиі тігілген кадрлармен және шулы дыбыс жолымен жетеді. Бұл жай ғана әрекет емес, Маддиннің эстетикалық көзқарасының маңызды бөлігі, ол күнделікті өмірімізде елемейтін және бағаламайтын нәрселерге құрмет пен сүйіспеншілікпен қарауға мүмкіндік береді." Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3,5-ін берді, оны "толыққанды түпнұсқа" деп атап, "Гай Маддиннің басқа фильмдерін көрмесеңіз, сіз бұрын мұндай фильмді көрген емессіз" деп мәлімдеді.