Кіріспе
Қалқанша безінің қызметін тексеруге арналған қан сынақтарының жиынтық атауы – қалқанша безінің қызметін тексеруге арналған қан сынақтары. Бұл сынақтар пациентте гипертиреоз (артық белсенді қалқанша безі) немесе гипотиреоз (жеткіліксіз белсенді қалқанша безі) болуы күдіктелген жағдайда, сондай-ақ қалқанша безін басу немесе гормонды алмастыру терапиясының тиімділігін бақылау үшін тағайындалуы мүмкін. Қалқанша безі ауруларымен байланысты жағдайларда, мысалы, жүрек айрығы және дауылпаздық бұзылысы кезінде де бұл сынақтар жиі қолданылады. Қалқанша безі сынақтарының (ҚБС) жиынтығы әдетте қалқанша безін стимуляциялайтын гормон (ТТГ, тиротропин), тироксин (Т4) және трийодтиронин (Т3) сияқты қалқанша безі гормондарын қамтиды, бұл жергілікті зертхана саясатына байланысты.
Thyroid function tests (TFTs) is a collective term for blood tests used to check the function of the thyroid. TFTs may be requested if a patient is thought to suffer from hyperthyroidism (overactive thyroid) or hypothyroidism (underactive thyroid), or to monitor the effectiveness of either thyroid suppression or hormone replacement therapy. It is also requested routinely in conditions linked to thyroid disease, such as atrial fibrillation and anxiety disorder. A TFT panel typically includes thyroid hormones such as thyroid stimulating hormone (TSH, thyrotropin) and thyroxine (T4), and triiodothyronine (T3) depending on local laboratory policy.
Қалқанша безін қозғайтын гормон
Қалқанша безін ынталандыратын гормон (ТШ, тиротропин) гипотиреоз жағдайында көбінесе артады, ал гипертиреоз кезінде төмендейді, осылайша бұл екі жағдайдың да ерте сақталуын анықтау үшін ең маңызды тест болып табылады. Бұл анализдің нәтижесі қалқанша безі ауруының болуын және оның себебін көрсетеді, себебі ТШ деңгейінің жоғарылауы көбінесе гипотиреозды, ал ТШ деңгейінің төмендеуі гипертиреозды көрсетеді. ТШ гипофиз безінде өндіріледі. ТШ өндірісі гипоталамуста өндірілетін тиротропин босататын гормон (ТРГ) арқылы реттеледі. Қандағы еркін T3 (fT3) немесе еркін T4 (fT4) артуы ТШ деңгейін төмендетуі мүмкін.
Тарих
TSH-тың бірінші буыны радиоиммунологиялық әдіспен 1965 жылы жасалды. Үшінші буын иммунометриялық талдау әдістері көбінесе автоматтандырылған, сондай-ақ гистерезис және басқа да ауырған ауруларының тарихы.
Қайта құрылған орнату нүктесі
Дені сау адамдарда ТТГ және қалқанша безі гормондарының бір адам ішіндегі өзгеруі, әртүрлі адамдар арасындағы өзгеруден әлдеқайда төмен. Бұл қалқанша безі гомеостазының жеке белгіленген нүктесімен байланысты. Гипотиреоз жағдайында, бұл белгіленген нүктеге тікелей қол жеткізу мүмкін емес, бірақ оны жүйелік теорияның әдістерімен қайта құруға болады. Осы математикалық теорияға негізделген, Thyroid SPOT деп аталатын компьютерлік алгоритм бағдарламалық қамтамасызда іске асырылды. Қалқанша безі алынған (тиреоидектомия) пациенттерде, бұл алгоритм жеке белгіленген нүктені жеткілікті дәлдікпен қалпына келтіруге қолданылатыны көрсетілді.