Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1996 жылы Мартин Макдонаның ирланд комедиясы
1996 Irish comedy by Martin McDonagh
«Линане сұлулық патшайымы» – Мартин Макдонаның 1996 жылғы драмалық пьесасы, оны Ирландияның Галвей қаласындағы «Друид» театры компаниясы тұңғыш рет сахнаға қойды. Ол Лондонның «Вест-Энд», «Бродвей» және «Офф-Бродвей» театрларында да сәтті көрсетілді. Лондондық қойылымы «Лоранс Оливье» сыйлығына «Ең үздік пьеса» номинациясында ұсынылды, ал 1998 жылғы «Бродвей» қойылымы алты «Тони» сыйлығына ие болды, төрт сыйлыны жеңіп алды: «Ең үздік басты әйел рөлі», «Ең үздік эпизодтық актер рөлі», «Ең үздік эпизодтық әйел рөлі» (Анна Манахан) және «Ең үздік пьеса режиссурасы» (Гарри Хайнс).
The Beauty Queen of Leenane is a 1996 dramatic play by Martin McDonagh which was premiered by the Druid Theatre Company in Galway, Ireland. It also enjoyed successful runs at London's West End, Broadway and Off Broadway. It was nominated for a Laurence Olivier Award as Best Play for the London production, and the 1998 Broadway production was nominated for six Tony Awards, winning four, for Best Leading Actress in a Play, Best Featured Actor in a Play, Best Featured Actress in a Play (Anna Manahan), and Best Direction of a Play (Garry Hynes).
Өндіріс тарихы
1996 жылдың 1 ақпанында Галвей қаласындағы Таун Холл театрында «Друид Театр Компани» қойылымын ашу арқылы пьеса әлемдік премьерасын өткізді. Содан кейін ол Ирландияны аралап, Лонгфорд, Килкенни және Лимерик қалаларында тоқтады. Ол Лондонның Вест-Эндіндегі Корольдік сот театрында 1996 жылдың 29 ақпанында ашылды. «Друид» қойылымы содан кейін Ирландияға оралып, Галвей, Корк, Керри, Лимерик, Ферманаг, Донегал және Дерри қалаларының арасында кең ауқымды ұлттық турнеге шықты. Пьеса Лондонға қайтып оралып, 1996 жылдың 29 қарашасында Йорк герцогының театрында бірнеше ай бойы қайта қойылды. 1997 жылы пьеса «Друидтың Ленане трилогиясының» (онда Мартин Макдонаның тағы екі пьесасы бар) бөлігі ретінде қойылды, ол Дублин, Олимпия театры және Лондонның Корольдік сот театры (1997 жылдың шілдесінен қыркүйегіне дейін) кіретін тағы бір ирландиялық және Ұлыбританиялық турнеге қатысты. Пьеса 1998 жылдың 11 ақпанында Атлантик театр компаниясы ұсынған Бродвейден тыс Америкадағы премьерасын өткізді, ол Линда Гросс театрында қойылды. Ол Бродвейдегі Уолтер Керр театрына көшіріліп, 1998 жылдың 23 сәуірінде ашылды. Пьеса 52-ші «Тони» сыйлығының алты номинациясын алып, төрт сыйлың иегері болды: «Үздік қосалқы актер» (Том Мерфи); «Үздік әйел актер» (Мари Маллен); «Үздік қосалқы әйел актер» (Анна Манахан); және «Үздік режиссер» (Гарри Хайнс). 2000 жылы қойылым соңғы ұлттық турне аясында Ирландияға оралды. 2001 жылы Глазгодағы «Трон» театры пьесаны Анн Мари Тимонидің Морин рөлінде ойнауымен және Иан Хеггидің режиссерлігімен жаңадан қойды.
The play received its world premiere when the Druid Theatre Company opened the production at the Town Hall Theatre, Galway on 1 February 1996. It then toured Ireland, stopping off in Longford, Kilkenny and Limerick. It transferred to London's West End, where it opened at the Royal Court Theatre on 29 February 1996. The Druid production then returned to Ireland to embark on an extensive national tour, playing in Galway, County Cork, County Kerry, Limerick, County Fermanagh, County Donegal and Derry amongst others. The play returned to London where it was revived at the Duke of York's Theatre on 29 November 1996 for several months. The play was produced as part of Druid's Leenane Trilogy (which includes two other plays by Martin McDonagh) in 1997 where it played as part of another Irish and UK Tour, which included stops at the Olympia Theatre, Dublin and the Royal Court Theatre in London (July to September 1997) again. The play received its American premiere opening Off Broadway on 11 February 1998, presented by the Atlantic Theatre Company at the Linda Gross Theater. It transferred to the Walter Kerr Theatre on Broadway where it opened on 23 April 1998. It received six nominations at the 52nd Tony Awards and won four for: Best Supporting Actor (Tom Murphy); Best Actress (Marie Mullen); Best Supporting Actress (Anna Manahan); and Best Director (Garry Hynes), The production returned to Ireland in 2000 as part of a final national tour. A 2001 adaptation was undertaken by The Tron Theatre in Glasgow, starring Anne Marie Timoney as Maureen and directed by Iain Heggie.
2010 жылы Лондон қайта жаңғыру
2010 жылы шілдеде Вест-Эндтегі Янг Вик театрында ирланд актрисасы Розалин Линехан басты рөлде ойнап, қойылым қайта жаңғыртылды. Бұл қойылым Дублиннің Гайти театрына көшірілді, онда Линехан Дербл Кроттиге қарсы рөлін қайта ойнады. Кейін ол 2011 жылдың қыркүйегінде жабылатынша тағы бір рет Янг Вик театрына оралды.
The play was revived in July 2010 at the Young Vic Theatre in the West End, starring Irish actress Rosaleen Linehan. The production transferred to Dublin's Gaiety Theatre where Linehan reprised her role opposite Derbhle Crotty. It then returned to the Young Vic for another run, closing in September 2011.
2016-2017 жылы қайта жаңғыру
Druid Theatre Company 2016–2017 жылдары қайта қойлымды ұсынды. Гари Хайнс режиссерлік еткен қойылымда Мари Маллен Маг рөлінде, Айслинг О'Салливан Морин рөлінде, Аарон Монаган Рей рөлінде және Марти Реа Пато рөлінде ойнады. Қойылым 2016 жылдың қыркүйегінде Ирландияның Галвей қаласындағы Ратуша театрында басталды, содан кейін Корк қаласындағы The Everyman, Лимериктегі Lime Tree Theatre және Дублиндегі Gaiety Theatre театрларында гастрольдік сапарда болды. Содан кейін 2016 жылдың қарашасынан бастап АҚШ-та гастрольде болды. Бұл пьеса 2016 жылдың қараша айында Лос-Анджелестегі Марк Тапер Форумында қойылды. Бұл спектакль 2017 жылдың 11 қаңтарынан 5 ақпанға дейін Бруклин музыка академиясында (Нью-Йорк қаласы) көрсетілді. Содан кейін қойылым Ирландияға оралды, Гаити театрында ойнады; бастапқыда 28 наурыздан 15 сәуірге дейін жоспарланған, бірақ "ұлы сұранысқа байланысты" жеті айға дейін ұзартылды.
The Druid Theatre Company presented a revival in 2016–2017. Directed by Garry Hynes, the cast stars Marie Mullen as Mag, Aisling O'Sullivan as Maureen, Aaron Monaghan as Ray and Marty Rea as Pato. The production started in Ireland in Galway at the Town Hall Theatre in September 2016, and then toured to The Everyman, Cork; the Lime Tree Theatre, Limerick; and the Gaiety Theatre, Dublin. The play then toured in the US starting in November 2016. The play ran at the Mark Taper Forum, Los Angeles, California in November 2016. The play opened at the Brooklyn Academy of Music (New York City), running from 11 January 2017 to 5 February. The production returned to Ireland, playing at The Gaiety Theatre; the original run was planned from 28 March to 15 April 2017, but the run was extended to seven months "due to phenomenal demand".
Кескіннің қысқаша мазмұны
Морин Фолан - 40 жастағы қалыңдық, 1990 жылдардың басында 70 жастағы анасы Магпен бірге Коннемарадағы Линене деген ирланд ауылында тұрады. Морин үйден шыққан кезде, Фолан үйіне жас жігіт Рей Дули келеді, ол екі әйелді де өзінің американдық ағайындысының қоштасу кешінен шақырады. Маг бұл хабарды есте ұстай алмай қалғандай көрінгенде, Рей оны Моринге жазады. Ол кеткен соң, Маг хатты пешке лақтырып жібереді. Морин қайтып келгенде, ол анасын мүгедек сияқты өзіне арқа сүйегені үшін ескертеді; ауыр арқасы мен күйдірген қолына қарамастан, Морин Маг өзінен көп нәрсе жасай алады деп санайды. Морин той туралы Рейден білген, сондықтан ол Магты адал емес үшін Complan ішіп, жазалайды. Морин, екі жігітті ғана сүйген қыз, жаңа киім сатып алып, тойға қатысады. Ол Рейдің ағасы Патоны өзімен бірге алып келеді. Пато негізінен Лондонда тұратын құрылысшы, бірақ ол сол жерде де, Линанда да бақытсыз. Ол Моринмен 20 жыл бойы танысып, сөйлеспегеніне қарамастан, оны ұзақ уақыт бойы "Лиэнаның сұлулық патшайымы" деп ойлағандығын айтады. Ол оны өзінің жатын бөлмесіне алып келеді. Таңертең Мег ас үйдің ыдысына төселеді, бұл күнделікті әдеті Моринді ренжітеді. Пато жатын бөлмеден шығып, шоққа ұшыраған Маг үшін таңғы ас әзірлейді, ол Мориннің оны шықпай қалмауға мәжбүрлегенін айтады. Содан кейін Морин тек ішкі киіммен киініп, Магтың алдында Патомен қарым-қатынасын паш етеді. Ашулы Маг Моринді оның қолын қызған маймен құйып, әдейі күйдірген деп айыптайды, содан кейін оны ағылшын "ақылдан тайған" үйінен шығарғаннан кейін, ол шын мәнінде Морин үшін заңды түрде жауапты екенін айтады. Маг мұны дәлелдейтін құжаттарды іздеп шыққаннан кейін, Морин Патоға Маг бақылаусыз тамақ пісіруге тырысып, өзін өртеп жібергенін айтады, бірақ ол 15 жыл бұрын Англияда тазалаушы болып жұмыс істеген кезде, ағылшындық әріптестерінің келеке-шертегіне төтеп бере алмай, жүйке күйзелісінен зардап шеккенін мойындайды. Ол Маг кейде өткен туралы өтірік айтуға тырысады, өйткені ол оларды шындықтан ажырата алмайды деп ойлайды. Пато оған өз ойын өзгертпегенін айтып, оған жанашырлық танытады. Алайда жігіт қызды жылы киінуге шақырғанда, ол өзін сенімді сезінбей, ашуланады. Маг құжаттармен оралады, бірақ Пато оны елемей, ашуланған Моринге оған хат жазатынын айтқаннан кейін кетеді. Біраз уақыттан кейін Пато Лондоннан Мауринге Бостондағы америкалық ағасына жұмыс істеуге бара жатқанын және Мауриннің мүмкіндігінше тезірек өзімен бірге келуі керектігін айтады. Хатта ол екеуі бірге болған кезде жыныстық қатынасқа түсе алмағаны, бірақ ол оған тек көп ішіп алғандықтан екенін айтады. Ол сондай-ақ, оған өзінің қоштасу кешін өткізетінін айтады. Ол хатты Рейге жібереді, оны тікелей Мориннің қолына тапсыру туралы нұсқаумен. Алайда, Рей үйге келгенде, Морин сыртта және Маг оны хатты өзіне қалдыруға көндіреді, ол Моринге бала кезінде Фолан ауласында құлаған шайқас тобын қайтара алмағаны үшін және жақында көшеде оны ренжіткені үшін ренжігенін ойнайды. Рей кеткеннен кейін, Маг хатты оқып, өртеп жібереді. Патоның қоштасу кешінің түні Морин Патоның жоспарларын біледі, бірақ ол қарым-қатынасты жалғастыруға қызығушылық танытпайды деп санайды. Алайда ол Магқа онымен қарым-қатынасты тоқтатқанның өзі екенін айтады. Ол жыныстық қатынас туралы әңгімелесуді жалғастыра бергенде, Маг оны ренжітеді және ол Патоның импотенттігін білетінін байқамай қалдырады. Маурин хатты ұстап алып, ол бар екендігін және оның мазмұнын мойындағанша, Магты ыстық маймен азаптайды. Марин Магты еденде қимылдай қалдырып, шапанды тез киіп, тойға жүгіреді. Ол түн ортасынан кейін үйге оралады, қозғалмайтын Магқа Патоны пойыз стансасында кетер алдында ұстағанын айтады және олар бір-біріне қайта қосылады. Сценаның соңында Маг жерге құлап, өліп қалады. Морин бас жағын соққымен ұрды. Бір айдан кейін, Маринді ақтаған тергеуден кейін Магтың жерлеу рәсімі өткізіледі. Рей келіп, Патоның хабарын жеткізді. Алайда, көп ұзамай Мориннің Патомен қайта қосылуын елестеткені анық болады; ол шын мәнінде Моринді көрместен таксимен кетіп қалды және қазір тойда билеген әйелмен айналысады. Морин Рейден Патоға: "Лиэнаның сұлулық патшайымы "Керемет" дейді" деген хабарлама жіберуін сұрайды. Рей жоғалған шайқас шарын тауып, ұстап алғаннан кейін кетеді. Үйде жалғыз қалған Морин Магтың свитерын киіп, оның тербелісте отырады және оның мінез-құлқын қабылдайды.
Maureen Folan, a 40 year old spinster, lives in the Irish village of Leenane, Connemara, in the early 1990s with her 70 year old mother Mag, for whom she acts as caretaker. While Maureen is out, the Folan home is visited by Ray Dooley, a young man, who invites both women to a farewell party for his visiting American uncle. When it seems Mag is incapable of remembering this message, Ray writes it down for Maureen. As soon as he leaves, Mag destroys the note in the furnace. Upon Maureen's return, she admonishes her mother for depending on her as if she were an invalid; despite her bad back and burnt hand, Maureen thinks Mag is capable of doing more for herself. Maureen has already learnt of the party from Ray, whom she passed on her way in, so she punishes Mag for her dishonesty by forcing her to drink lumpy Complan. Maureen, a virgin who has only ever kissed two men, buys a new dress and attends the party. She brings Ray's older brother, Pato, home with her. Pato is a construction worker who lives primarily in London, though he is unhappy both there and in Leenane. He reveals that, although he has barely spoken to Maureen in 20 years of acquaintance, he has secretly thought of her as "the beauty queen of Leenane" for a long time. She brings him to her bedroom. In the morning, Mag empties her bedpan into the kitchen sink, a daily habit that disgusts Maureen. Pato emerges from the bedroom and prepares breakfast for a shocked Mag, revealing that Maureen insisted he not sneak out. Maureen then emerges, dressed only in her underwear, and flaunts her intimacy with Pato in front of Mag. Incensed, Mag accuses Maureen of having deliberately burnt her hand by pouring hot oil over it, and then reveals that it is actually she who is legally responsible for Maureen after having signed her out of an English "loony bin." After Mag goes to find the papers that prove this, Maureen tells Pato that Mag burnt herself trying to cook unsupervised, but she admits that she truly did suffer a nervous breakdown while working as a cleaner in England, 15 years earlier, when she was unable to endure the teasing of her English coworkers. She claims Mag sometimes tries to tell lies about the past, thinking Maureen is unable to discern them from reality. Pato is sympathetic, telling her that his opinion of her is unchanged. However, when he urges her to dress herself for warmth, she becomes insecure about her appearance and throws a tantrum. Mag returns with the documents, but Pato ignores her, departing after telling an upset Maureen that he will write to her. Some time later, Pato writes from London, telling Maureen that he is going to work for his American uncle in Boston, and he wants Maureen to come with him as soon as she can. The letter also reveals that he was unable to perform sexually when they were together, but he tells her that it was only because he had drunk too much. He also tells her that there will be a going away party for him. He sends the letter to Ray, with explicit instructions to put it directly into Maureen's hands. However, when Ray comes to the house, Maureen is out and Mag persuades him to leave the letter with her, playing on his resentment of Maureen for failing to return his swingball that fell in the Folan yard when he was a child and for snubbing him recently in the street. After Ray leaves, Mag reads and burns the letter. On the night of Pato's farewell party, Maureen is aware of Pato's plans but assumes he is uninterested in pursuing a relationship. However, she tells Mag that it was she who ended things with him. When she continues to talk about the sexual encounter, Mag teases her and accidentally lets slip that she is aware of Pato's impotence. Seizing on it, Maureen tortures Mag with hot oil until she confesses the letter's existence and contents. Leaving Mag writhing on the floor, Maureen quickly puts on her dress and rushes out to the party. She returns home after midnight, telling an unmoving Mag that she caught Pato at the train station before he left, and they recommitted themselves to one another. At the end of the scene, Mag slumps to the floor, dead. Maureen has bashed her head in with the poker. A month later, Mag's funeral is held following an inquest that exonerated Maureen. Ray visits, bringing word from Pato. However, it soon becomes clear that Maureen imagined her reunion with Pato; he actually left by taxi without ever seeing Maureen, and is now engaged to a woman with whom he danced at the party. Maureen asks Ray to send Pato a message, "The beauty queen of Leenane says 'Goodbye.'" Ray leaves after discovering and seizing his lost swingball. Left alone in the house, Maureen puts on Mag's sweater, sits in her rocking chair, and adopts her mannerisms.