Кіріспе

Коста-Рикалық романшы, ақын және эссеші (1928–2012)

Кармен Наранхо Кото (30 қаңтар 1928 – 4 қаңтар 2012) – коста-рикалық романшы, ақын және эссеші. Ол Аквилео Дж. Эчеверрия сыйлығының иегері болды.

Өмір

Нараньо Картаго провинциясының астанасы Картаго қаласында дүниеге келген. Ол бастауыш білімін Escuela República de Perú мектебінде, ал орта білімін Colegio Superior de Señoritas мектебінде алған. Коста-Рика университетінде филология мамандығы бойынша лиценциатураны аяқтады және Мексика Автономиялық университеті мен Айова университетінде жоғары білім алды. Нараньо 1970-ші жылдары Коста-Риканың Израильдегі елшісі қызметін атқарды, сондай-ақ 1974-1976 жылдары елдің мәдениет министрі болды. Ол Коста-Риканың әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін жасаушы болды. 2005 жылы Коста-Рика әйелдерінің галереясына енгізілді.

Әдеби мансап

Наранжо көптеген кітаптар жазды, оның ішінде поэзия, роман, әңгімелер мен эсселер бар. Оның романдары мен әңгімелері үлкен жетістікке жетті, мысалы, оның тұңғыш романы «Los perros no ladraron» (1966); алайда, Наранхо поэзиясымен де танымал, мысалы, «La canción de la ternura» (1964) және «Hacia tu isla» (1966). 1964 жылы Венесуэладағы Біріккен Ұлттар Ұйымында жұмыс істегеннен кейін Коста-Рикаға оралғаннан соң, оның әдеби мансабы дами бастады. Лилия Рамос (костарикандық эссеші) басқаратын жазушылар семинарына қатысып, Карлос Фуэнтес, Хуан Рульфо, Хорхе Луис Борхес және Октавио Пас сияқты латын американдық авторлардың туындыларын оқыды, сондай-ақ өзінің алғашқы поэзия жинақтарын жариялады. Ол өзінің алғашқы романы «Los perros no ladraron» романын 1966 жылы жариялады, ал 1968 жылы тағы екеуі жарық көрді: «Memorias de un hombre de palabra» және «Camino al mediodía». Оның алғашқы үш романының сәттілігі оның мансабы мен әдеби беделіне халықаралық деңгейде мүмкіндік ашты. АҚШ-тағы Айова университетінен шақыруды қабылдап, Наранхо 1969 жылы Айова жазушылар шеберханасында бір жыл өткізді, онда ол келесі романын – «Diario de una multitud» (1974 жылы жарық көрді) аяқтады. 1970 жылы «Camino al mediodía» романымен Орталық Америка және Панама гүлдер ойындарында (Los Juegos Florales Centroamericanos y de Panamá) екінші орын алғаннан кейін, ол семинарлар (жазу сабақтары) жүргізе бастады, ал осы сабақтардың тікелей нәтижесі ретінде Наранхо өзінің келесі танымал романын – «Responso Por El Niño Juan Manuel» (1970) жазуға шабыттанды.