Кіріспе

Ұлттық жабайы табиғат қорығы

Кі үңгір ұлттық жабайы табиғат қорығы – Алабама штатының солтүстік-батысында, Флоренс қаласынан төмен Теннесси өзенінің жағасында орналасқан 1,060 акр (4.3 км²) жерді қамтитын ұлттық жабайы табиғат қорығы. Қорықтың ауданын 1,800 акрға (7.3 км²) дейін ұлғайту үшін қосымша жерлерді сатып алу туралы келіссөздер жүргізілуде. Жыл сайын 6,000-нан астам адам бұл қорыққа келеді. Қорықта штаттық қызметкерлер жоқ, оны Алабама штатының Декатур қаласындағы Уиллер ұлттық жануарлар қоры басқарады.

Үңгірлер

Қоршауда екі үңгір орналасқан – Киі үңгірі мен Коллиер үңгірі, олардың арақашықтығы шамамен 2 километр. Екі үңгір де жұртшылыққа жабық. Олардың әрқайсысы Теннесси өзеніндегі Пиквик көлінің солтүстік жағалауында орналасқан. Аймақта бірнеше шұңқырлар мен үңгір жүйелері де бар, соның ішінде шұңқыр көлі де кездеседі. Шұңқырлар мен үңгір жүйелері үңгірлерді жер асты суымен қамтамасыз етеді. Қоршаудың мақсаты – осы жер асты суларының ластануын барынша азайту.

Жер

Жер аумағындағы кең көлемді шаруашылықтың салдарынан қатты эрозия байқалуда. Үңгірдің жер асты суларын қорғау мақсатында, жерді жергілікті жылы маусымдық шөптерге және аралас қатты ағаштарға қайта жаңарту жұмыстары жүргізілуде. Кооперативтік шаруашылық келісімі бойынша шамамен 338 акр (1.4 км²) жер жүгері және соя өндірісіне пайдаланылады. Үлкен көк шөп (Andropogon gerardi), кіші көк шөп (Schizachyrium scoparium), үнді шөбі (Sorghastrum nutans), сидеот грама (Bouteloua curtipendula), қамыс (Panicum virgatum) және шығыс гама шөбі (Tripsacum dactyloides) сияқты жылы маусымдық шөптер 260 акр (1.1 км²) жерді жабады. Эрозияны бақылауға көмектесу үшін қатты ағаш орманы отырғызылды. Сонымен қатар, эрозиялық арналар шөптік жерлерге немесе тік жарлы жартастарға айналдырылуда, олардың бір бөлігі жай сулы аймақтар ретінде пайдаланылады, ал қалғаны негізінен емен және гикори ағаштарынан тұратын қатты ағаш ормандарынан құралған.

Тарих

Key Cave NWR аймағының жері тарихи түрде ауыл шаруашылығына, негізінен мақта өсіруге пайдаланылып келген. Аймақ атауын Уильям Кейден алған, ол қазіргі қорық орналасқан жердің және жақын маңдағы жеке меншіктегі плантация үйінің иесі болған. Құлдардың "Key Cemetery" деп аталатын зираты қорық аумағында орналасқан. 1990 жылы Озарк жер асты зертханасы жер асты суының деңгейін тексеріп, аймақтың жақын маңдағы мақта, соя, жүгері және бидай егістерінен туындаған химиялық ластанудан зардап шеккенін анықтады. Кей үңгірі мен Коллиер үңгірі бір ғана су жинағыш жүйесімен байланысқан, ол шаруашылық қызметінің салдарынан ластанған. 1992 жылы Monsanto компаниясы ең қауіпті аймақтағы жерді Қорғау қорына сатты. Бұл жер кейіннен АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметіне сатылды, ол 1997 жылдың 3 қаңтарында Key Cave NWR қорығын құрды.

Жабайы табиғат

Кей үңгірі – құрып бара жатқан Алабама үңгір балығының (Speoplatyrhinus poulsoni) өмір сүруі үшін маңызды орта. 1967-1998 жылдар аралығында Кей үңгіріне жасалған 36 сапар барысында бар болғаны 130 данасы ғана кездесті. Бұл паналық құрып кету қаупі төнген шамамен 40 000 сұр жарғаққа (Myotis grisescens) да қорғау шараларын ұсынады. Үңгірде құрып кету қаупі төнген екі түрдің де мекені бар: Фантом үңгірлік рагы (Procambarus pecki) және Cambarus jonesi. Key Cave NWR сонымен қатар шегірткеқұстар (Ammodramus savannarum), дикциздер (Spiza americana), солтүстік қаршығалар (Circus cyaneus), қысқақұлақты сұлулар (Asio flammeus), логгерхед торғайлар (Lanius ludovicianus) және солтүстік бөденелер (Colinus virginianus) сияқты бірнеше құс түрлерін басқарады.

Мекемелер

Қорықшада жаяу және велосипедпен жүруге арналған 4 шақырымдық жолдар бар. Кей үңгірі қоғамға ашық емес, бірақ жаз айларында жақындағы қарау платформалары арқылы осы үңгірде қоныстанған жануарларды (жарғақтарды) көруге болады. Бұл Солтүстік Алабама құс қанаттану жолындағы 9-шы нысан.