Кіріспе
Барроу Хевен – Солтүстік Линкольнширдегі шағын ауыл және порт, Англия. Бұл Хэмбер өзенінің сағасынан Халл қаласына дейінгі бұрынғы паром өтпелі болған жер. Ол Хэмберді кесіп өтетін кемелер мен қайықтардың толқындардан қорғалған жерге тоқтауына мүмкіндік берген. Жақын маңда порт әлі де жұмыс істейді, ал аймаққа теміржол арқылы қатынау Барроу-Хевен теміржол стансасы арқылы жүзеге асырылады, ол Бартон желісіндегі аялдама болып табылады.
Barrow Haven is a hamlet and small port in North Lincolnshire, England. It was the site of a former ferry crossing that spanned from the Humber Estuary to Hull, serving as a place for ships and boats crossing the Humber to moor away from the tidal flow. A port continues to exist nearby and the area's rail access is based at the Barrow Haven railway station, a stop on the Barton Line.
Орта ғасырлар мен ерте заманауи
1541 жылы 5 қазанда Генрих VIII патшалық кеңесімен бірге Халл қаласына сапар жасады, одан кейін су жолымен Барроу-Хейвенге жетті. Англияның сол кездегі патшасы кейін атпен Торнтон аббаттығына сапарлады. Барроу Бек (жергілікті ағыс) мен Батыс Ханн Лэйн арасында Барроу қамалы деп аталатын ірі мотта және бейли қамалының қиратындары орналасқан. Норман стилінде салынған екі ірі құрылыстың арасында төменгі мотта (көтерілген топырақ үйіндісі) жатыр. 1963 жылы қиратылардың аумағын анықтау мақсатында кең ауқымды қазба жұмыстары жүргізілді.
Паром және темір жол
1848 жылы темір жол салынысымен бірге, жолаушылар Жаңа Голландиядан аттануды артық көргендіктен, паром қызметі біртіндеп тоқтатылды, бірақ 1940 жылдарға дейін нарық қайығы жұмыс істеді. Нарық қайығының депосы қазір импортталған ағаштар сақталатын ғимараттың орнында орналасқан. 1848 жылы салынғаннан бастап, теміржол станциясы Ферри Роудтан шығысқа қарай теміржол желісінің оңтүстік жағындағы жалғыз ашық платформадан тұрды. ХХ ғасырдың басында теміржолдың солтүстік жағына ағаштан жасалған билет сату кеңсесі және күту бөлмесі, ішінде дөңгелек пешпен салынды. Бұл 1970 жылдарға дейін сақталды, бірақ жаңғырту барысында билет кеңсесі Киртон Линдсидегі теміржол мұражайына, желгіштің орнына көшірілді. Кейіннен ол Скегнес қаласына жақын Бург-ле-Маршқа әкелінді. Қазір ашық платформа қайтадан пайдалануда.
Кірпіш үйірмелері
Барроу-Хейвен бір кезде Хамбердің жағаларынан алынған сазбалшықтан жасалған кірпіштермен және пантелдермен әйгілі болған. Сандерсон мен Пирсонның кірпіш заводтары Хейвеннің батыс жағалауында, ал Фостер мен Гринвудтың заводтары шығыс жағалауында орналасқан. Бұрын Сандерсонның кірпіш заводы орналасқан жер қазірде тұраққа айналған, кірпіш заводынан қалған іздер өте аз. Бұл кірпіш заводтары өндірістің қарапайым, көп еңбек күшін қажет ететін әдістерін қолданған. Сазбалшық жаз айларында қолмен қазылып, жылдың қалған бөлігінде пайдалану үшін жинақталған. Пирсонның кірпіш заводында сазбалшық металл жәшіктерге салынып, көлбеу беткеймен жоғары көтеріліп, сазбалшық диірменіне құйылған. Сазбалшық диірмені сазбалшықтан артық ылғалды сығып алып, оны тікбұрышты пішінге келтірген, ені жиырма төрт дюйм, тереңдігі он екі дюйм шамасында. Бұл пішін сыммен кесіліп, сегменттерге бөлінген, ал сегменттер плитка және кірпіш пішіндіру машиналарын басқаратын жұмысшылар жинауын күту үшін салқын ғимаратта сақталған. Бұл машиналар қолмен басқарылған және оларды іске қосу үшін көп күш қажет болған. Жұмысшылар көбінесе «шеберлік еңбегі» негісінде жұмыс істеген және жалақысы төмен болған. Сығылған кірпіштер мен пантелдер шамамен елу метрлік кептіру сарайларының сөрелерінде сақталған. Сарайлардың қабырғасындағы ағаш жалюзилер кірпіштер мен пантелдерді пешке апару алдында кептіру жылдамдығын реттеу үшін таңдаулы түрде ашылып-жабылатын. Егер пісірілмеген сазбалшық тым жылдам кептірілсе, кірпіштер мен пантелдер пешке қою алдында жарылып кететін. Хейвен Йоркширдің көмір кендерінен бұл кірпіш пештерін қыздыруға арналған көмірді әкелетін баржалардың маңызды тоқтау орны болған. Пешке от жаққаннан кейін, көмірді қолмен қазып, отты сақтап тұру үшін күндіз-түні бақылау жасалған. Соның нәтижесінде өндірілген өнімдер жоғары сапалы және өте берік болған.
Хевен қонақ үйі
Хевен Инн - XVIII ғасырдағы керуен сарайы. Ол Фери-роудтың Марш-лейн қиылысының жанында орналасқан. 1902 жылдан 1943 жылға дейін Хейвен керуен сарайын үй иесі Наоми Мейсон басқарды; Фред Мейсон мырза оған қоса берілген жерді және Бароу-Хейвендегі басқа да жерлерді өңдеді; Мейсон ханым, фермердің әйелі болғандықтан, үй иесі ретінде сиыр сауып, Бригг базарында сатылатын май және қаймақ ірімшігін жасау сияқты жұмыстарды атқарды. Сондай-ақ, құс шаруашылығы да жүргізілді, жұмыртқалар базарға жіберілді. Барроу-апон-Хамбердегі Уэсли Кларкқа тиесілі жергілікті автобус шаруаларды Базар күні (бейсенбі) Бригге апарып келді. Рождество уақытында құстар дайындалып, базарда сатылды.
Жергілікті ғимараттар
Ауылда жел тегершігінің қалдықтары бар. Кішкентай Веслиан шіркеуі болған, қазір тұрғын үйге айналдырылған; дата тасы кірпіш қабырғасында қалдырылған. Бір кезде Хамбер өзенінің жағасында, теміржол көпірінің батысында жұмысшыларға арналған шағын үйлер болған. Оларға теміржол көпірінің солтүстік-батыс жағындағы қақпа арқылы немесе Батыс Marsh Lane және теміржолдың екі жағындағы екі ағаш қақпа арқылы қол жеткізуге болады. Бұл үйлерде электр қуаты, су және санитарлық жағдайлар болған жоқ. Керосин шамдары, қолмен су сорғылары және топыраққа қазылған дәретханалар қолданылды. Едендер әдетте жерге тікелей төселген кірпіштен жасалған, ал қабырғаларда ылғалға қарсы жабын болған жоқ. Құйма темірден жасалған пештер, бір жағында қазандық, екінші жағында пеш бар көмірмен жағылатын ашық ошақтан тұрды, олар жылыту мен тамақ пісірудің жалғыз құралы болды. Тұрмыстық қоқыстар мен түнгі сарысу Хамбер өзеніне қолайлы толқын кезінде төгіліп тасталатын. Жергілікті халықтың күнделікті қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін нарық қайығы арқылы өнімдермен саудаласатын дүкен болды, бірақ ірі сатып алулар үшін Хамбердегі Бартонға немесе Нью-Холландқа, ал одан Халлға пароммен бару қажет болды. Барроу жолында миссис Ди басқарған қосымша дүкен болды; ол үйге біткішпен жалғастырылған. Дүкеннің жанында, Клев көпірі жағында көмір сарайы орналасқан, ол бастапқыда мистер Диге тиесілі болды, бірақ 1930 жылдары Клиффорд Гастингсқа тиесілі болды. Оның көмірі кемемен Хэйвен арқылы жеткізілді. Кейінірек ол станциядан оңтүстікке қарай тағы бір көмір сарайын ашты.
Су
Өзен бойындағы жұмысшылардың коттедждері көктемгі жабын сулардың Хамбердің деңгейін көтерілуіне байланысты үнемі суға толып тұратын. Бұл ғимараттар көбінесе 1960 жылдары тасталып, өзеннің оңтүстік жағалауындағы жабын судан қорғау және өзен жағалауын нығайту жұмыстары жүргізілген кезде бұзылды. Осы кезеңде Haven шығанағының аузынан бастап, ескі шлюз қақпаларына дейін екі жағынан да жағалаулар көтерілді. Бұл көктемгі жабын сулар кезінде Haven-нің жағалауларын бұзуын және шағын ауылдағы үйлерді су басуын азайтты. Бароу-апон-Хамберден бастау алатын бұлақтың, Бек деп аталатын арнасы, Clew Gates деп жергілікті жерде белгілі шлюз қақпаларында Haven-ге қосылған. Темір жолдан оңтүстікке қарай шамамен 50 метр жерде, "клю" деп аталатын кішкентай су арнасы, Ферри Роудтан шығыс жағынан келген суды Haven-ге құйып, үлкен құбыр арқылы Ферри Роудтың астынан өтеді. Аймақта көптеген тұзды суға толып жатқан сазды ұңғылар болғанымен, тұщы су бұлақтары да жиі кездеседі. Су деңгейі қолайлы болғанда, Haven-де және сазды ұңғыларда балық, тікеқанат және шабақ аулауға болады, ал сазды ұңғыларда ротан, шабақ, ақбалық, көкбалық және шабақ кездеседі. Haven-нің шығыс жағалауында, темір жолдың солтүстігінде кеме жасау шеберханасы мен құрғақ док орналасқан. Қайта жаңартылған Ниссен үйі және сырғытқыш – бұл Хамбердің екі түрі, шлюп және кіл үшін кеме жасау және жөндеу өнеркәсібінің қалған бөліктері. Моторлық баржалар, оның ішінде голланд баржасы мен Хамбер шлюпы әлі де Haven-де тоқталып, жабын су тартылғанда сазға батып тұрады.
Сулы қызанақ
1970 жылға дейін коммерциялық су шашағы өндірісі болды, оны қазір құлап қалған Грейтфорд Гарденс су шашағы компаниясы басқарды. Компания Линкольншир Волдс тасқабының әк тас қабаттарының тереңіне жететін артезиандық бұрғылардан сорғыланатын суды пайдаланды. Кей жылдары, су қысымы жеткілікті болғанда, бұрғылар сорғылардың көмегінсіз судың бетке шығуына мүмкіндік беретін табиғи артезиандық құдықтарға айналды. Әк тас қабаттары сияқты, ағылшыны аз болатын бұлақ суы су шашағы үшін ерекше қолайлы. Осы өнеркәсіптің қалдықтарын ескі шлюз қақпаларының батысында, Хэйвен мейманханасынан оңтүстікке қарай шамамен сегіз жүз метр жерде табуға болады. Компанияға тиесілі су шашағының басқа алқаптары Ферри Роудтың шығысында орналасқан, бірақ қазір олар жыртылған және олардың бар екендігіне көптеген дәлелдер қалмаған. Бұл жерде жиырма бес шашақ алқабы болған, әрқайсысы он метр енді және жүз метр ұзын. Алқаптар аз көлбеулікпен салынған, су арна арқылы ең жоғары нүктесіне бағытталған, содан кейін төменгі жақтағы тар жарық арқылы ағып, алқаптың бойымен жұмсақ ағыспен төмен қарай жылжыған. Су содан кейін Клиу Гейтстен шығысқа қарай шамамен елу метр жерде Бекке бағытталған арнаға құйылған. Су шашағы қолмен жиналған, ағаш науаларға салынған, содан кейін жинау орталығына апарылып, шоғырларға бөлінген, таңбаланған және тамырлары кесілген. Бушақтар ағаш себеттерге салынып, «чиптер» деп аталған, содан кейін Нью-Холландтағы теміржол және паром орталығына тұтынушыларға жеткізілу үшін тасымалданған. Кесілген тамырлар су шашағы алқабына қайтарылып, қайта отырғызылған. Компанияның Линкольнширдегі Хилинг, Линкольнширдегі Стэмфорд және Гэмпширдегі Фордингбриджде де су шашағы фермалары болған. Компания су құқығын жоғалтқаннан кейін Барроу-Хейвендегі қызметін тоқтатты.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Барроу-Хейвен сонымен қатар Халл қаласын қорғаған зениттік артиллериялық батареяның орны болды. Гринвудтың кірпіш зауытының бұрынғы орнына жақын, Хэмбер өзенінің жағасында бақылау бекетінің қалдықтары табылады.
Барроу-Хевен порты
Солтүстікке қарай 2 километр (1.5 шақырым) жерде орналасқан, Клеторп пен Гримсбиден Бартон-он-Хамберге дейінгі теміржол желісіндегі Барроу-Хейвен шағын порты Латвия мен Эстониядан ағаш жұратады.