Кіріспе

Карборунды мезотинт – қараңғы фонға жарық бөліктерін қосу арқылы кескін жасалатын баспа техникасы. Бұл 1930 жылдары АҚШ-та Хью Месибов, Майкл Дж. Галлахер және Филадельфиядағы Жұмыс прогресі басқармасымен (WPA) жұмыс істеген суретші Докс Траш тапқан салыстырмалы түрде жаңа әдіс. "Карборунды коллаграф" – 1952 жылы Парижде тұратын американдық суретші Генри Гоц ойлап тапқан басқа баспа техникасы. Карборунды мезотинт металл бетінде ойықтар жасау үшін ұсақ бөлшектерді пайдаланады, содан кейін дәстүрлі мезотинт сияқты сияны ұстайды. Карборунды коллаграф матрица бетінен жоғары кескін жасайды, ол металл болуы міндетті емес. Бір әдіс бойынша, ұсақ бөлшектер акрил негізіндегі пастаға араластырылып, матрицаға боялады, бұл сурет салуға ұқсас кескін жасайды. Кепкеннен кейін, ол сияны ұстайды; сүрту және басып шығару энгравюра сияқты жасалады. Төменде сипатталған әдістер пасталы қоспа әдісіне балама болып табылады, бірақ олардың барлығы матрица бетіндегі кескінді жасайды. Карборунды коллаграф суретшілерге үлкен форматта жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Әдетте картон немесе ағаш пластиналар карборунд немесе экран қабатымен жабылады, ал жарықтар экранды толтырушы немесе желіммен толтыру арқылы жасалады. Карборунды баспалар энгравюралық пластиналар ретінде басылуы мүмкін. Карборунды бастапқыда баспагерлер литография тастарын ұнтақтау үшін қолданған, ал қазір оны коллаграфтық баспаларда тонның градиенттерін және құмды текстураны жасау үшін пайдаланады. Бұл қасиетіне байланысты, карборунд пластинаға жабысқанда, сия оның айналасына жиналады. Оны әртүрлі тәсілдермен қолдануға болады:

Пластинаға сұйық желіммен бояп, содан кейін оған карборунды шашу.
Түрлі мөлшердегі желімді араластырып, содан кейін бөліктерге бояу, ұсақ бөлшектердің мөлшері көп болған сайын түсі қою болады. Мысалы: бір қасық карборунд пен бес қасық желімнің қоспасы бес қасық карборунд пен бес қасық желімнің қоспасынан әлдеқайда ақын болады. Желімді жағу үшін стенцилдерді пайдаланып, әртүрлі стенцилдер арқылы түрлі мөлшерде карборунды шашу. Карборунды баспаны басып шығару үшін бетін сиямен жауып, содан кейін тарлатан матасымен немесе газетпен сүрту керек, нәтижесінде сия тек экранның немесе карборундың текстурасында қалады. Ылғалды қағаз бетіне қойылып, пластина мен қағаз баспа машинасынан өткізіледі, ол қысым арқылы сияны пластинаның ойықтарынан қағазға ауыстырады. Карборундыдан аз мөлшерде бөлшектер әр сүрту кезінде түсіп қалатындықтан, өте үлкен тираждар жасау мүмкін емес.

Қолданылуы

Рельефті баспадан және литография сияқты тегіс баспа әдістерімен салыстырылады.