Кіріспе

Химиялық реакция
Габриэль-Колман қайта орналасуы – сахарин немесе фталимидо эфирінің алкоксид сияқты күшті негізбен әрекеттесуі нәтижесінде құрамында изохинолиндер бар қосылыстардың түзілуі. Бұл қайта орналасу, сақинаның кеңеюі, алғаш рет 1900 жылы химиктер Зигмунд Габриэль мен Джеймс Колман сипаттаған. Егер азотқа жалғанған топта энолизделуге жарамды сутек болса, бұл реакция жиі кездеседі, себебі азоттың сақинаны жабу үшін карбанионды түзету үшін сутекті бөліп алуы қажет. Төмендегі мысалда көрсетілгендей, X – CO немесе SO2 болады.

Механизм

Реакция механизмі карбонил тобына метоксид ионы сияқты күшті негіздің шабуылымен басталады. Содан кейін сақина ашылып, имид анионы пайда болады. Одан кейін имид анионының карбанионға жылдам изомерленуі жүреді. Бұл, субеституенттің электронды тартып алу әсерімен жеңілдетіледі, ол іргелес карбанионның имид анионына қарағанда тұрақтануын қамтамасыз етеді. Реакция метоксидтің сақина жабылу арқылы ығыстырылуымен аяқталады, нәтижесінде сақина кеңейеді. Бұл реакцияның жылдамдық шектеуші кезеңі – карбанионның карбометокси тобына шабуылы болып табылады. Метоксидтің ығыстырылуы Дикман конденсациясында байқалатын ығыстыруға ұқсас, себебі ол да сақина жабылудың нәтижесі. Бұдан әрі, сақинадағы екі карбонил тобында да таутомеризация жүруі мүмкін, кето түрінің энол түріне және амид түрінің имид қышқылы түріне өзара айналуымен.

Қолданбалар

Габриэль-Колман қайта құруының негізгі қолданылуы, қажетті өнімдердің салыстырмалы түрде жоғары шығымына байланысты, изохинолиндердің түзілуіне байланысты. Сондықтан, өнім немесе аралық зат изохинолин болатын зерттеулерде Габриэль-Колман қайта құруын қолдануға болады. Бұл реакция потенциалды қабынуға қарсы заттарды синтездеу үшін аралық заттарды өндіруде пайдаланылды. Сондай-ақ, фталимид пен сахарин туындыларын үш фермент үшін механизмге негізделген тежегіштер ретінде зерттеуде қолданылды: адам лейкоциттерінің эластазасы, G катепсині және протеиназа 3. Фталимид туындылары белсенді емес деп танылды, ал сахарин туындылары осы ферменттердің орташа тежегіштері болды. 3-Оксо-1,2-бензоизотиазолин-2-сірке қышқылы 1,1-диоксидінің туындыларын зерттеуде Габриэль-Колман қайта құруы изопропил (1,1-диоксид-3-оксо-1,2-бензотиазол-2(3H)-ил)ацетатын изопропил 4-гидрокси-2H-1,2-бензотиазин-3-карбоксилат 1,1-диоксидіне айналдыру үшін қолданылды, жоғарыда көрсетілгендей. Бұл реакция 85% шығымды көрсетті. Тағы бір зерттеуде N-фталимидоглицин этил эфирін 4-гидроксиизохинолинді синтездеу үшін Габриэль-Колман қайта құруы арқылы қолданды, жоғарыда көрсетілгендей. Бұл реакция 91% шығымды көрсетті. Бұл өнімнің түзілуі 4,4'-функционалдық 1,1'-биизохинолиндерді синтездеуді зерттеуде маңызды қадам болды.