Кіріспе

Сомерсеттегі, Англиядағы қолданыстан шыққан темір жол туннелі.

Комб Даун туннелі қазір жабық Сомерсет және Дорсет бірлескен темір жолының басты магистралінда, Мидфорд және Бат Грин Парк темір жол станциялары арасында, жоғалы жер астында және Бат қаласының оңтүстік шетінде, Англияда орналасқан. Ол Комб Даун ауылының оңтүстік беткейінен шығады. 1874 жылы ашылған бұл ұзақ уақыт пайдаланылмаған темір жол туннелі бір кезде Ұлыбританияда аралық желдеткіші жоқ ең ұзын туннель болған. Қазір туннель 6 сәуірде 2013 жылы ашылған £1,8 миллиондық "Two Tunnels Greenway" жаяу және велосипед жолының бөлігі және Ұлыбританиядағы ең ұзын велосипед туннелі болып табылады. Оның күтушісі – Wessex Water компаниясы.

Шолу

Бұл туннель 1874 жылы салынған Сомерсет және Дорсет темір жолының "Бат тармағы" желісінде орналасқан. Осы тармақтың ұзартуы тәуелсіз компанияны іс жүзінде банкротқа дейін жеткізді. Кейіннен тармақ желісі Эверкрич тоғысынан Мидфордтағы виадукқа дейін солтүстікке қарай екі жолмен салынды, бірақ туннельмен байланысты және Батқа қарай тік құлдыраумен байланысты маңызды азаматтық-инженерлік жұмыстар, соның ішінде қысқарақ Девоншир туннелі, солтүстік бөлігінің өмір бойы бойында бір жолмен қалуына себеп болды. Баттан оңтүстікке қарай бағытталған жүк пойыздарына көбінесе Комб Даун туннеліне кіре берісте локомотив көмектесетін (поезддің артынан итеріп), ол туннельге кірген соң пойыздан ажырап, Батқа қарай құлдыраудан төмен түсетін. Бұл операция – бір жол учаскесінде бір уақытта екі пойыздың жүруіне рұқсат етілген сирек жағдайлардың бірі еді, алайда пойыз локомотиві электрлік планшетті, ал көмекші локомотив – диспетчерлік билетті алып жүрді, екеуі де бөлімге басқа пойыздарды жібермес бұрын тиісті сигналдық құралдарға қайтарылуы керек еді. Кейде көмекші локомотив Бат кооперативінің тұйық теміржолға (бір жол учаскесінде орналасқан) қосымша жүк вагондарын тасымалдайтын, сондықтан көмекші локомотив (диспетчерлік билетімен) Бат тоғысына қайтып бара жатқанда тұйық теміржолды жылжытатын, ал бас пойыз (бір жол планшетімен) Мидфордқа қарай жолын жалғастыратын. Осы ерекше жұмыс әдісі 1966 жылы S&D теміржолы жабылғанға дейін қолданылып келді.

Апат

Комб Даун туннелінде аралық желдеткіш болмаған және түтінмен байланысты маңызды мәселелер болған. 1929 жылғы 20 қарашада солтүстікке бағытталған жүк пойызының машинисі мен көміршісі түтінге уланған. Пойыз ауыр жүк салғандықтан және Мидфордтан басталып келе жатқандықтан туннельде өте баяу қозғалған. S&DJR 2 8 0 No. 89 локомотиві баяу жылжуын жалғастырып, көтерілістің шыңына жеткен. Батх-Грин Парк теміржол станциясына жақындағанда жүк ауласына соқтығысып, машинист Генри Дженнингс және ауладағы екі теміржол қызметкері қаза тапты. Локомотив экипажының улануына туннельдің тарлығы, желдету шахталарының болмауы, жоғары ылғалдылық, желдің жоқтығы және пойыздың өте баяу жылдамдығы себеп болған, локомотив тендері алдымен жүрген. Тексеруші офицер, полковник А. С. Тренч, мұндай жағдайдың қайталанбауы үшін максималды жүктемені азайтуды немесе қосымша локомотивтер қоюды ұсынды.

Екі туннельдің ортақ жолы

Сомерсет және Дорсет темір жолының бұл бөлігі, туннельдерді қоса алғанда, қазір жаяу және велосипед серуендеуіне арналған ортақ қолданыстағы жолға айналдырылды. 2008 жылдың мамыр айында жобаға рұқсат берілді, ал қаржыландырудың көп бөлігі Sustrans Connect2 гранты есебінен жүзеге асты. 2011/12 қаржы жылында кеңестің соңғы, төртінші 100 000 фунт стерлингтік қаржысы бөлінді; туннель велосипедшілерге қолайлы жабынмен және LED шамдармен жабдықталды. Жол 2013 жылдың 6 сәуірінде ашылды. Комб Даун туннелі "Туннель" деп аталатын 200 мильдік жер асты ультрамарафон жарысына арналған орын ретінде пайдаланылды.