Кіріспе

Орион тұмандығындағы ашық жұлдыз шоғыры, Орион шоқжұлдызында орналасқан.

Трейпеция немесе Орион Трейпециясы шоғыры, сондай-ақ Тета1 Орионис (θ1 Орионис) Байер белгісімен танылған, Орион шоқжұлдызының ортасындағы тығыз ашық жұлдыз шоғыры. Оны Галилео Галилей ашқан. 1617 жылдың 4 ақпанында ол үш жұлдызды (А, С және D) суреттеді, бірақ айналасындағы тұмандылықты байқамады. Төртінші компонент (В) 1673 жылы бірнеше бақылаушылармен анықталды, ал кейінірек Е сияқты тағы бірнеше компоненттер ашылды, 1888 жылға қарай барлығы сегіз жұлдыз табылды. Кейіннен, бірнеше жұлдыздың қос жұлдыз екені анықталды. Жақсы көріну жағдайында, шамамен апертурасы бар әуесқой астрономдардың телескоптары алты жұлдызды ажырата алады. Трейпеция – бұл аналық тұманнан тікелей пайда болған салыстырмалы түрде жас шоғыр. Ең жарқын бес жұлдыздың массасы Күннен 15-30 есе көп. Олардың арасындағы диаметр 1,5 жарық жылына жетеді және айналасындағы тұмандықтың көп бөлігін жарықтандырады. Трейпеция, диаметрі 20 жарық жылындағы шамамен 2000 жұлдызды біріктіретін үлкен Орион тұмандығы шоғырының құрамдас бөлігі болуы мүмкін.

Сәйкестендіру

Трапецияны оның атымен аталған төрт салыстырмалы жарық жұлдыздың астеризмі арқылы ең оңай анықтауға болады. Бұл төрт жұлдыз көтерілудің дұрыс координатасының өсу ретімен A, B, C және D деп жиі белгіленеді. Төрт жұлдыздың ең жарық жұлдызы - C, немесе Theta1 Orionis C, оның шағылысқан шамасы 5,13-ке тең. A және B екеуі де тұтқыр қосжұлдыздар екені анықталды. Трапецияның инфрақызыл суреттері қоршаған шаң бұлттарынан жақсы өтеді және көптеген жұлдыз компоненттерін анықтады. Бұл шоғырдың шамамен жартысы жұлдыздарда планеталардың қалыптасуына ықтимал алғышарт болатын, буланып бара жатқан жұлдызаралық дискілер бар екені анықталды. Сонымен қатар, қоңыр ергежейлі жұлдыздар және төмен массалы қашқан жұлдыздар да анықталды.

Мүмкін қара шұңқыр

2012 жылғы мақала Трапеция шоқжұлдызының ішінде Күннің массасынан 100 есе асып түсетін аралық массалы қара тесік болуы мүмкін екенін көрсетеді, бұл шоқжұлдыздағы жұлдыздардың жоғары жылдамдық дисперсиясын түсіндіруге болады.