Германияның Төменгі Саксониясындағы Land Wursten – бұрынғы қауымдастық. 2015-те таратылды, Wurster Nordseeküste муниципалитетіне бірікті. Фриз еркін республикасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ланд-Вурстен – Германияның Төменгі Саксониясындағы Куксхавен ауданындағы бұрынғы Samtgemeinde ("коллективтік муниципалитет"). Ол Куксхавеннің оңтүстік-батысына қарай және Бремерхафеннің солтүстігіне қарай орналасқан. Оның орталығы Дорум ауылы болды. 2015 жылдың қаңтар айында құрамына кірген муниципалитеттер жаңа Вурстер-Нордзеекюсте муниципалитетіне біріктірілген кезде таратылды.
Land Wursten is a former Samtgemeinde ("collective municipality") in the district of Cuxhaven, in Lower Saxony, Germany. It was situated approximately southwest of Cuxhaven, and north of Bremerhaven. Its seat was in the village Dorum. It was disbanded in January 2015, when its member municipalities merged into the new municipality Wurster Nordseeküste.
Тарих
Вурстен жері – Солтүстік Германиядағы Фризияның өте дербес фермерлік республикасы, Бремен князь-архиепископтығының тек шала бағыныштылығында болған. Бременнің ақсүйек отбасылары Вурстен фриздерін бағындыруды мақсат тұтқан. Дифольцтер Холльбург қамалын иеленген, ол Холсель мен Мидлум арасында, Везермунде Гест жотасының шетінде орналасқан және Вурстеннің төменгі жазықтарына көрініс беретін. 1219 жылы Мидлум мен оның төңірегіндегі иеліктерге ие болған алты Дифольц ағайынды Мидлум монастырын құрып, оған мүлік берген. Дифольцтер монастырды өздерінің жеке монастыры ретінде құрудың орнына, Бремен архиепископтығының кафедралық шіркеуіне тапсырған. Монастырьдің монахтар орденімен алғашқы байланысы туралы мәлімет жоқ. Монастырьдың цистерциандық орденге қосылуға тырысқаны туралы да ешқандай жазба қалмаған. Мүмкін, монастырь ресми тіркеместен цистерциандық әдет-ғұрыптарды ұстанған. Дегенмен, монастырь цистерциандық тәжірибеде ірі, өзін-өзі қамтамасыз ететін өндіріс құруды (Eigenwirtschaft) бастаған. Цистерциандар әдетте жаңа монастырлар құрған беймәлім және дамылмаған аймақтардан өзгеше, монастырға сыйға берілген жерлер феодалдық шаруалардың меншігінде болған және Мидлум мен оның төңірегінде шашырап жатқан. Монастырь шаруаларын жерінен айырып (Төмендіктерді өңдеу), оларды тәуелді аграрлық жұмысшыларға немесе шағын шаруаларға (қосымша жұмысқа мұқтаж) айналдырған, ал олардың егістіктерінің көп бөлігін монастырьдің жеріне қосып алған. Сыртқы еншіктерінде монастырь Красбург Vorwerk-ін құрған, ол бүгінде Мидлум елді мекенінің бір бөлігін құрайды. Мидлумнің барлық еншігінде, мысалы, Сортум, Нортум, Венкебюттель және Эсигштедтте, монастырь бұрынғы иелерінен жерлерді иелену құқығын алған. Вурстен фриздері Сиетландты ортақ меншік деп талап еткен кезде, монастырь оны өз жеріне қосуға кіріскен. Монастырьдің жерлерін кеңейтуі мен усадьбалық кеңеюі бұл шиеленісті күшейткен. Монастырьдің жерлерін кеңейтуіне сәтті кедергі келтірілген. Біраз уақыттан соң Мидлум приходы мен оның шаруа халқы Вурстен жерінің ажырамас бөлігіне айналды. Князь-архиепископ Гилберт монастырды Хадельн және Вурстен жерлерінің еркін шаруа аймақтарында, сондай-ақ Лаппе отбасы сияқты сепаратистік ақсүйектер арасында ықпал ету үшін өзінің алғы шебі деп санаған. 1289 жылдың 17 сәуірінде Гилберт Нортумның оннан бір бөлігін монастырьға берген. Көшіп кеткеннен кейін де монастырь Мидлум приходындағы, содан кейін Вурстеннің бір бөлігі болған феодалдық иеліктері мен артықшылықтарының көп бөлігін сақтап қалған. 1331 жылы қарапайым шаруа Герхард де Мерне (= Маррен, Зюдер және Нордермаррен Мидлум маңындағы) Эсигштедттен ондықты тартып алған, оған монастырь наразылық білдірген, ал Вурстен приходтарының пасторлары араласқаннан кейін ғана монахтарға қайтарған. 1399 жылы Вурстен жерінің консулдары монастырьмен келісімге келіп, Вольдеге (қазіргі Альтенвальд) бара жатқан қажыларға Мидлум приходы арқылы қауіпсіз жол беруді келісіп алған. 1517 жылы Брауншвейг пен Люненбургтың (Волфенбюттель) князь-архиепископы Кристофер Вурстен фриздерін бағындыру науқанын бастаған. Князь-архиепископтың елшілері Вурстеннің үйінде салық мөлшерін белгілеу және оны өндіріп алу мәселелерін талқылау үшін жиналған. Тараптар ашуға ұшырап, соңында Вурстен фриздері Хадельн мен Вурстеннің архидиаконы Дин Конрад Кленкке, Энгельберт фон дер Мальсбург, князь-архиепископ Ланддросты және тағы 16 князь-архиепископтың елшілерін өлтірген. Келесі князь-архиепископтық жауапқа дайындалып, Вурстен фриздері бұрынғы жауы Саксен-Лауенбург герцогы Магнус I-мен одақтасқан, ол оларға құрмет көрсету шартымен олардың автономиясын растаған. 1518 жылдың 8 қыркүйегінде кемемен келген герцогтік әскерлер және құрлықтан шабуылдаған Вурстен шайқасшылары Вурстендегі жаңа князь-архиепископ Моргенстерн қамалын қиратқан. Фриздер мүмкіндіктерін сезіп, Вурстенге жақын шекараны, оның ішінде Нойенвальд монастырының иелік етуші төрелігін шабуылдармен және шапқыншылықтармен жауып тастаған. 1518 жылы приоресса Воммелла Вахманс Вурстен консулдарынан монастырьдің феодалдық шаруаларынан үйлерді қиратуға және астық пен отынды тонауға үгіттемеуге немесе тіпті осыған қатыспауға өтініш жасаған. Кристофер Спендтрифтің әскерлері ақыры Вурстен фриздерін 1524 жылдың 9 тамыздағы Мулсум шайқасында бағындырған. 1525 жылы Вурстен консулдары Вурстенді князь-архиепископтыққа қосып, консулдарды сайлауды жойған және Вурстен фриздерін феодалдық алымдар мен міндеттерге, князь-архиепископтық басқарушыларына (Vögte) бағындырған Стад келісімін жасаған, олар Вурстен фриздеріне авторитарлық билік жүргізген. 1648 жылы князь-архиепископтықтың сайлаулы монархиясы Бремен герцогтығының мұралық монархиясына айналды, оны алдымен Швеция тажы басқарды, ал 1715 жылдан бастап Гановер үйі басқарды. 1823 жылы герцогтық жойылды және оның аумағы Гановер Корольдығының Стаде аймағының бір бөлігіне айналды.
The Land of Wursten was a rather autonomous Frisian farmers' republic in Northern Germany under only loose overlordship of the Prince Archbishopric of Bremen. Bremian knightly families aimed at subjecting the Wursten Frisians. The Lords of Diepholz owned the Hollburg Castle between Holßel and Midlum on the brink of the Wesermünde Geest ridge, allowing a good view over the lower Land of Wursten. In 1219 six Diepholz Lords, related as cousins, owning estates in and near Midlum, founded the Midlum Nunnery and endowed them to it. Rather than establishing the nunnery as their proprietary monastery the Diepholz family made it over to the cathedral chapter of the Bremen archdiocese. The convent's actual original affiliation to a monastic order is not documented. No hint is recorded that the convent strove to be incorporated into the Cistercian Order. It is also possible that the convent followed Cistercian customs without formal incorporation. However, the convent started the typical Cistercian practice to build up a large autark integrated production (Eigenwirtschaft). Unlike unsettled and undeveloped areas where Cistercians usually founded new monasteries the farmlands donated to the convent were held by feudal tenants and sparsed in and around Midlum. The convent peasant clearance (cf. Lowland Clearances) transforming them into dependent agrarian workers or cotters (smallholders who need additional work) and (most of) their fields into the convent's demesne. On outlying estates the convent founded its Vorwerk of Kransburg which today forms a locality of Midlum. All over the parish of Midlum, e. g. in Sorthum, Northum, Wenckebüttel and Esigstedt, the convent acquired the overlordship to farmlands from those lords who held it before, While the Wursten Frisians claimed the Sietland as their commons, the convent started to include it into its demesnes. The convent's desmesne but also manorial expansion just added up to these tensions. the demesne expansion of the convent was successfully hindered. Soon the Midlum parish and its peasant population became integral parts of the Land of Wursten. Prince Archbishop Gilbert considered the convent his outpost to wield influence in the free peasant areas of the Lands of Hadeln and of Wursten as well as among separatist noble vassals such as the Lappe family. On 17 April 1289 Gilbert assigned the tithe of Northum to the convent. Even after the move the convent asserted most of its feudal possessions and privileges in the Midlum parish, then a part of Wursten. In 1331 the commoner Gerhard de Merne (= Marren, Süder and Nordermarren near Midlum) usurped the tithe from Esigstedt, protested by the convent, the enfranchised beneficiary, and left it again to the nuns only after the pastors of the Wursten parishes had intervened. In 1399 the consuls of the Land of Wursten concluded with the convent that they guaranteed safe conduct through the Midlum parish for the pilgrims on their way to Wolde (present Altenwalde). In 1517 Prince Archbishop Christopher of Brunswick and Lunenburg (Wolfenbüttel) opened a campaign to subject the Wursten Frisians. and envoys of the prince archbishop met on the Wursten thingstead in order to fix the amount and to discuss the levying of the taxes. The parties flew into a fury and in the end the Wursten Frisians slew Dean Konrad Klencke, archdeacon of Hadeln and Wursten, Engelbert von der Malsburg, prince archiepiscopal landdrost, and 16 more prince archiepiscopal envoys. For the upcoming prince archiepiscopal response the Wursten Frisians allied with their former enemy Duke Magnus I of Saxe Lauenburg, who confirmed their autonomy in return for rendering him homage. On 8 September 1518 ducal forces arriving by ship and Wursten fighters attacking from the land side razed the brandnew prince archiepiscopal Morgenstern Castle in The Wursten Frisians saw their chance and covered the borderland adjacent to Wursten, including the Neuenwalde convent seigniorial bailiwick, with raids and attacks. In 1518 Prioress Wommella Wachmans appealed to the Wursten Consuls not to incite or even undertake the ravaging of houses and looting of grain and firewood from the convent's feudal tenants. The troops of Christopher the Spendthrift finally subjected the Wursten Frisians in the Battle of Mulsum on 9 August 1524. In 1525 the Wursten Consuls had to conclude the Treaty of Stade, which incorporated Wursten into the prince archbishopric, did away with the Wursten constitution, including the election of consuls and subjected the Wursten Frisians to feudal dues and duties and prince archiepiscopal bailiffs (Vögte), wielding authoritarian force over the Wursten Frisians. In 1648 the elective monarchy of the Prince Archbishopric was transformed into the heritable monarchy of the Duchy of Bremen, which was first ruled in personal union by the Swedish Crown and from 1715 on by the House of Hanover. In 1823 the Duchy was abolished and its territory became part of the Stade Region within the Kingdom of Hanover.