Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вилдшеузен (Wilshusen) – Германияның Төменгі Саксония жеріндегі Ольденбург ауданының орталығы. Ол Ханте өзенінің жағасында орналасқан.
Wildeshausen (; Low Saxon: Wilshusen) is a town and the capital of the Oldenburg district in Lower Saxony, Germany. It is situated by the river Hunte.
Тарих
1648 жылы Вилдшеузен және оны қоршаған аудан Вестфалия бейбіт шарты бойынша Швецияға өткізілді, онда ол шведтердің Бремен-Верден үстемдігінің бір бөлігі ретінде король Густав Адольфтың заңды емес ұлы Густав Густавссон аф Васаборгқа иелік ретінде берілді. 1679 жылы Нимгеген шартынан кейін ол 100 000 риксдалерлік қарыздың орнына Мюнстер епископы-князіне кепілге берілді.
In 1648, Wildeshausen and the surrounding district was ceded to Sweden, in the Peace of Westphalia, where it was given as a fief to Gustav Gustavsson af Vasaborg, an illegitimate son of King Gustavus Adolphus, as a part of the Swedish Dominion of Bremen Verden. In 1679, following the Treaty of Nijmegen, it was pawned, to the prince bishop of Münster, in exchange for a loan of 100,000 Riksdaler.
Көрікті жерлер
Мұнда б.з.д. III мыңжылдыққа дейінгі тас ескерткіштер мен көне зираттар кездеседі. Осы орындардың бірі – Kleinenkneter Steine 1930 жылдары қайта жаңартылды. Ескі Ратуша (қалалық әкімшілік) ғимаратында орналасқан жергілікті туристік орталықта экскурсиялар мен жаяу серуендеуге арналған карталар бар.
There are stone monuments and old burial places dating to the third millennium BC. One of these areas, Kleinenkneter Steine, was reconstructed in the 1930s. The local Tourist Center, located in the old Rathaus (Town hall) has maps for tours and walks.
Курпарк
"Kurpark" фонтаны, концерттік қабықшасы және су шашыратылатын алаңы бар және Wildeshausen таза ауа аймағында (Luftkurort) орналасқан. Жаз айларында концерттер әр жексенбі күні сағат 11-де өтеді. Әскери оркестрдің татуировкасы (немесе салтанатты жиын) Пятидесятница жексенбісінде (Pfingst Sonntag) түні болады, сол кезде 1403 жылдан бері келе жатқан "Schützengilde" дәстүрлі "Gildefest" мерекесін ашу үшін отшашу ұйымдастырады.
The "Kurpark" has a fountain, concert shell and a wading pool and is in the Luftkurort (fresh air park) Wildeshausen. During the summer month concerts take place every Sunday morning at 11 a. m. The tattoo (or tabs) occurs on Pfingst Sonntag, (Pentecost Sunday) at night, when the "Schützengilde" from 1403 presents a firework to open the traditional "Gildefest".
Санкт-Петер шіркеуі
1998 жылы 27 қарашада экуменикалық рәсім арқылы Санкт-Петер шіркеуі қайта ашылды. 1997 жылдың 2 тамызынан бастап Рим-католик шіркеуі шақыру бойынша Александр шіркеуінің ғимараттарын пайдаланды. Құрылымдық мәселелерге байланысты шіркеу жабылуға мәжбүр болды. Қайта құруға 16 ай уақыт кетті. 1699 жылдан бастап Александр шіркеуі евангелистік-лютерандық құлшылықтар үшін қолданылды. Осы жылы Швеция үстемдікке ие болды. Католиктер бірнеше қосымша ғимараттары бар үй сатып алды және қорадан "шіркеуге ұқсас ғимарат" салынды. 1700 жылдан 1803 жылға дейін Ганновер билік еткен кезде католиктерге жаңа шіркеу салуға рұқсат берілмеді. Тек 1810 жылы Олденбург Вильдешаузенді басып алғаннан кейін ғана католиктерге өз дінін еркін ұстануға рұқсат берілді. Олар 1811 жылдың 24 қарашасында ашылған шіркеу салды. Құрылыстағы қателіктерге байланысты шіркеу қайтадан жабылуға мәжбүр болды, ол оны қауіпсіз емес етті. 1824 жылы қазіргі шіркеу мұнарасыз салынды. Мұнара 1910 жылы орнатылды. "Діни қауымдастықтар арасындағы бөлініс уақыты, Құдайға шүкір, енді аяқталды" деді Р. Гричан/Х. Холтман.
An ecumenical ceremony on November 27, 1998 re opened the St. Peter Church for divine services. From August 2, 1997 until then the Roman Catholic Church used the facilities of the Alexander Church by invitation. The church had to be closed because of structural problems. 16 months were needed for re construction. From 1699 on the Alexander Church was used for evangelic Lutheran services. During this year Sweden became the ruling faction. The Catholics bought a house with several additional buildings and out of a barn "a church like building" was developed. During 1700 to 1803 Hannover ruled, Catholics were not allowed to build a new church. Only in 1810, when Oldenburg took over Wildeshausen the Catholics were allowed freedom to follow their religion. They built their church, which opened on November 24, 1811. The church had to be closed again due to structural mistakes, making it unsafe. In 1824 the current church was finally built, without a tower. The tower was erected in 1910. "The times of division between the religious communities are, thank God, over now" was stated by R. Gryczan/H. Holtmann.
Базар
Вильдесхаузеннің ортасында базар алаңы орналасқан. Айналасындағы үйлердің үшкір шатырлары көшеге қарап тұрды. Қалған үйлерде бұрынғы ағаш шатырлардың орнына тас фасадтар қойылған. "Брунен базары" бұлағы 1747 жылы Бремендік шебер Теофил салған. Бұл бұлақтан адамдар мен жануарлар су ішкен. Вильдесхаузен ежелгі сауда жолының бойында орналасқан. Ескі заманда мұнда "Ирмен бағанасы" тұрған. 1529 жылы қала "Мюнстер тарапынан басылып алынғаннан" кейін қала әкімі Якоб Ликенберг осы жерде өлімге кесілді. Базар алаңындағы Брунен бұлағының жанындағы тас осы оқиғаны еске түсіреді. 1990 жылы Вильдесхаузен "Глокеншпиль" және қозғалатын бейнелермен жаңа қалалық үй салды.
In the middle of Wildeshausen is the marketplace. The pointed gables of the surrounding houses faced the street. On the remaining houses stone façades have replaced the former wooden gables. The "Markt Brunnen"(fountain) was built in 1747 by master Theophil from Bremen. This fountain was used for drinking by men and animals. Wildeshausen was located on an old trade route. In pagan times an "Irmen Säule " stood here. After the town was "captured by Münster" in 1529 the Mayor Jakob Lickenberg was executed here. A stone by the Market Brunnen in the Market Place is in memory of this. In 1990 Wildeshausen erected a new town hall with "Glockenspiel" and moving figures.
Уолтберт
"Вестерстрассада" Уолтберт мүсіні орналасқан. 851 жылы Видукиндтің немересі Вальберт Римнен Кильдешаузенге Әулие Александрдың қасиетті деректерін әкеліп, сирек қоныстанған аймақта христиан дінін таратуға көмектесті. Мүсінде Вальберт ат үстінде, қолында Әулие Александрдың қасиетті дерегі бейнеленген. Одан кейін оның аты, 851 жыл және "translatio" сөзі жазылған. "Александрдың қасиетті деректерін аудару" туралы бір кезде Фулда монахтары айтқан.
In the "Westerstraße" there is a sculpture, Waltbert. In 851, Waltbert, a grandson of Widukind, brought the relics of St. Alexander from Rome to Wildeshausen to further Christianity in the sparsely populated area. The sculpture shows Waltbert on his horse, in his hands the relic of St. Alexander. Then follows his name, the year 851 and the word "translatio". The "translatio Alexandri" once was described by the monks of Fulda.
"Бірлік мерекесі"
Бір аптаға созылатын "Gildfest" фестивалі 1403 жылдан бері Вильдешаузен қаласында (Германия) өткізіліп келеді. Қала әкімі – Гильдияның басшысы. Қалалық директор – протокол жетекшісі (майор). Осыған байланысты былай деуге болады: "Вильдешаузен қаласы – "Schützengilde", ал Schützengilde – Вильдешаузен қаласы". А. Болдттың "цилиндр" деп аталатын гранит мүсіні қаланың орталық бөлігіндегі Schützengilde-ні көрсетеді.
A week long festival, the "Gildfest", has occurred in Wildeshausen on Whitsun (German: Pfingsten) since 1403. The Mayor is the General of the Guild. The town director is the chief of protocol (Major). A related expression is: "The town of Wildeshausen is the "Schützengilde" and the Schützengilde is the town of Wildeshausen". A granite sculpture, called "cylinder", by A. Boldt represents the Schützengilde in the inner city.
Александр шіркеуі
Александр шіркеуінің негізі 814 жылға дейін салады. 807 жылы герцог Виттекиндтің немересі Вальберт Альпі таулары арқылы Римнен Вильдешаузенге әулие Александрдың реліквияларын әкелді. Александр, оның анасы және 6 бауыры бірінші ғасырда христиандарды қудалау кезінде шейіт болған. Вальберт "Александр капелі" деп аталған "Чорхеррен Стифт" (дәйірлердің монастыры, онда дін қызметкерлері бенедиктиндердің ережелері бойынша өмір сүрді) сыйлады. Ол айналасындағы аймаққа (Леригау немесе Ларгау деп аталды) миссиялық орталық ретінде қызмет етуі тиіс болды. Вильдешаузен қасиетті орынға айналып, экономикалық пайда әкелді. Шіркеу мен "Штифт" құнды заттарға ие болды және суреттермен безендірілді. Жаңарту жұмыстары кезінде фрескалар табылған. Александр шіркеуі Ольденбург аймағындағы жалғыз базилика. Оның архитектуралық стилі 13 ғасырдағы соңғы римдік стильден ерте готикалық стильге өтуді көрсетеді.
The founding of the Alexander Church goes back to 814. In 807 Waltbert, a grandson of Duke Wittekind, brought the relics of the sainted Alexander from Rome by way of the Alpine mountains to Wildeshausen. Alexander died, as well as his mother and 6 brothers, as executed martyrs during the persecution of Christians in the first century. Waltbert donated a "Chorherren Stift" (a type of monastery, where the cleric lived to the rules of the Benedictines) named "Alexander Kapitel". It was to be used as a mission for the surrounding area (called Lerigau, or Largau). Wildeshausen became a place of pilgrimage, benefiting it economically. The Church and "Stift" owned treasures and were decorated with pictures. During renovation frescos were discovered. The Alexander Church is the only basilica in the area of Oldenburg. The style documents the transition from the late Roman to the early gothic style of the 13th century.
Құрт-құйрықты көму орны
Қола дәуірінде, қола құралдары жасау қиын болған тас құралдарды ығыстырған кезде, осы аймақтың тұрғындары осы жерде қалып қойды. Олар енді бейіттерде жерленгендерін қоя бастады. Пеструпер бейіттері – Еуропада сақталған осындай құрылыстың жалғыз мысалы. Ол Ханте өзенінен шамамен 800 метр қашықтықта орналасқан. 500-ге жуық, түрлі форма мен мөлшердегі қабірлер б.з.б. 600 жылдары күлін ыдыстарға салып жерлеген қоныстың куәсі болып табылады. Әрбір ыдыс үшін шөптен төбе үйелген. "Патшалар қабірлерін" (Königshügel) зерттеу кезінде ерте тас дәуірінің іздері және қола дәуіріне тән ритуалдық егіс іздері табылды. б.з.б. 1100-700 жылдар.
In the Bronze Age, when bronze replaced the hard to produce stone tools, the inhabitants of this area remained here. They began to en tomb their dead now in burial grounds. The Pestruper Burial Ground is the only preserved such structure in Europe. It is situated about 800 meters from the river Hunte.500 tombs, different in form and size, are evidence of the settlement that 600 years B. C. buried their urns with the ashes there. For each individual urn a hill would be erected, created with sods of grass. During the examination of the "kings tombs (Königshügel) traces of the earlier stone age. Ritual plough traces from the Bronze Age were discovered. 1100 700 B. C.
"Патшалар қабірлері" (Königshügel) – соңғы қола дәуірінен римдік темір дәуіріне дейінгі әртүрлі кезеңдерге жататын жерлеу орындарынан тұрады. Шаруалар, мал өсірушілер, аңшылар және балықшылар мұз дәуірінде өмір сүрген "Ötzi" замандастары болды.
The 'kings tombs' (Königshügel) consist of burials from different ages (late Bronze Age to pre Roman Iron Age). The farmers, breeders, hunters and fishermen were contemporaries of "Ötzi" from the ice age.