Кіріспе

Лемго () – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия федералды жерінің Липпе ауданында орналасқан университет қаласы және ежелгі Ганза қаласы. Ол Тютобург орманы мен Везер жоталары арасында, Билефельдтен шығысқа қарай 25 шақырым, ал Ганноверден батысқа қарай 70 шақырым қашықтықта жатыр. Лемго – бұрынғы Липпе княздығының ең көне қаласы, халқы шамамен 45 000 адамды құрайды және Германиядағы машина жасау және өнеркәсіптік электроника саласындағы маңызды кластерлік аймақтардың бірі – OWL аймағына кіреді. 2017 жылы неміс интернет-порталы reisereporter.de Лемгоны Германияның ең әдемі он жартылай ағаштан салынған қалалардың тізіміне енгізді.

Тарих

Оны 1190 жылы Липпе иегері Бернард II екі сауда жолының қиылысында құрды. Сондықтан бұл Липпе округінің ең көне қаласы. Лемго Ханза Лигасының мүшесі болды, ол Нидерланды, Германия және Польша сияқты бірнеше солтүстік Еуропа елдеріндегі еркін немесе автономды қалалардың ортағасырлық сауда бірлестігі еді. Реформация кезінде Лемго қаласы 1522 жылы лютерандық дінді қабылдады, ал Липпеде оның таралуына 1533 жылға дейін Липпенің католик басқарушы графтарының қарсылығы кедергі келтірді. 1605 жылы Липпе графы Симон VI кальвинизмді қабылдады және Лемго азаматтарының да дінін өзгертуін талап етті, монархиялық құқығын – "cuius regio, eius religio" принципін пайдаланып. Бұл Лемгомен дауға әкелді. Қалалықтар кальвинизмге көшу туралы бұйрыққа бағынбады, нәтижесінде Лемго көтерілісі болды. Бұл діни дау 1617 жылы Рёрентруп бейбіт шартымен шешілді, Лемгоға өз дінін тәуелсіз анықтау құқығы берілді. 30 жылдық соғыс кезінде, 15 қазан 1638 жылы, Палатин және швед әскерлерінің біріккен әскері қаланы қоршауға алды, бірақ жау әскерінің жақындауымен қоршау тез күштен шықты. Екі күннен кейін Лемгодан шамамен 11 мильдей жерде Влото шайқасы болды. Липпедегі лютерандық азшылық, көбінесе Лемгода тұратын, 1882 жылы ғана Липпедегі реформаланған шіркеуге қосылды, бірақ 1888 жылдан бері лютерандық қауымдар Липпе шіркеуі ішінде жеке классис құрып, Аугсбургтік мойындауын сақтап келеді.

Британдық әскер

1947 жылдан 1993 жылға дейін Лемго қаласында Ұлыбритания армиясының бірнеше жаяу әскер батальондары орналасқан, соңғысы Корольдік ирланд полкі болды. Батальондар жергілікті тұрғындар Шпигельберг казармасы деп атаған Сторновей казармасында дислокацияланған. Бұрын базада көшірілген адамдар лагері, ал одан бұрын Вермахт артиллериялық бөлімшесі болған. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Канадалық бөлім GHQ, 2-ші эшелон, 21-ші армия тобының штаб-пәтері Шпигельберг казармасын басып алды. Бұл штаб-пәтер Ольденбургке көшкеннен кейін, осы орынды британдық армия иеленді.

Ғылыми-зерттеу және білім беру

Лемго қаласында TH OWL және Fraunhofer Institute IOSB INA орналасқан. Centrum Industrial IT, CIIT – өнеркәсіптік автоматтандыру технологиялары бойынша ғылым мен бизнес арасындағы байланыс орталығы, сондай-ақ Индустрия 4.0 Living Lab SmartFactoryOWL және оның бизнес серіктестерімен бірге Лемгодағы кампус OWL аймағындағы интеллектуалды жүйелер технологиялары кластерін құрайды. Innovation Campus Lemgo – цифрлық экономика аймағы, ол инновация тізбегіндегі білім беру, зерттеу және бизнес салаларындағы бар және жаңа қатысушыларды байланыстырады. Кампус – технология кластеріндегі үш өңірлік орталықтың бірі, «Intelligent Technical Systems Ostwestfalen Lippe» (OWL) кластерінің бөлігі. Жұмыс күндері инновациялық кампуста 8500-ден астам адам болады, оның ішінде шамамен 3600 студент, 4100 оқушы, 500 академиялық қызметкер және 250 басқа да қызметкер.

Цифрлық трансформация

2018 жылдың басында Лемгодағы Фраунгофер институты мен серіктестері кішкентай және орташа өлшемді қалалардың цифрлық трансформациясы үшін анықтамалық платформа ретінде IoT Living Lab LemGO Digital жобасын іске қосты.

Көлік

Келесі халықаралық әуежайлар: оңтүстікке қарай 50 км қашықтықтағы Падерборн-Липпштадт әуежайы, солтүстік-шығысқа қарай 70 км қашықтықтағы Ганновер әуежайы, батысқа қарай 85 км қашықтықтағы Мюнстер/Оснабрюк және оңтүстік-батысқа қарай 105 км қашықтықтағы Дортмунд әуежайы. Билефельд қаласының бас стансасына RB 73 "The Lipperländer" теміржол қатынасы сағатына бір рет жүзеге асырылады. Innovation Campus Lemgo Лемго Люттфельд теміржол стансасы арқылы өз стансасына ие. Ең жақын тас жол – Bundesautobahn 2 (A2), ол Лемгодан батысқа қарай 9 шақырым жерде орналасқан және Ostwestfalen Lippe/Лемго шығу арқылы қолдануға болады.

Мәдениет

Лемгоның тарихи орталығы Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы күйінде толық аман қалды. Осының арқасында, Ренессанс дәуірінен жеткен ескерткіштермен қаланың жалпы келбеті сақталды.

Мұражай

Кейбір жылдарға дейін Hexenbürgermeisterhaus мұражайында колданылған пытқылау құралдарының көшірмелері көрсетілген. Юнкерхаус мұражайында суретші Карл Юнкердің өмірі мен еңбектері туралы көрме тамашалауға болады. "Юнкерхаус" – суретшінің 1891 жылғы жұмысы, көптеген әсем ою-өрнектермен безендірілген. Städtische Galerie Haus Eichenmüller заманауи суретшілердің туындыларынан уақытша көрмелер ұсынады. Май диірмені – жұмыс істеп тұрған су диірмені, оған диірмен мұражайы қоса берілген. Везер Ренессансы мұражайы Schloss Brake Везер Ренессансы дәуіріндегі өнер, мәдениет және тұрмысқа қатысты мысалдарды көрсетеді. Frenkelhaus құжаттау және кездесу орталығы Лемгодағы еврейлер тарихына арналған тұрақты көрме ұсынады.

Хексенбургтің мұғалім үйі

Лемгодағы ең танымал үй – 1571 жылғы, Везер Ренессанс стиліндегі фасады бар Хексенбургмейстерхаус. Оның ерекше аты, 17 ғасырда билік еткен және билікке құмарлық танытып, христиан дінінің негізгі бөлігі болған колдовствоға қарсы күресті саяси қарсыластарын жою үшін пайдаланған қала әкімі Котманнаннан шыққан. Осыны көрсете алу үшін ол ондаған адамдарды, әйелдер мен еркектерді өлтірді. Фасадтың төменгі жағында "Utluchten" деп аталатын кең, әсем тесіктелген сабақтар аймағы бар, бұл термин мамандандырылған әдебиетте сирек қолданылады. Бұл стильдегі ең көрнекті мысалдар – 17 және 18 ғасырлардағы Ренессанс кезеңінің тас және жартылай ағаштан салынған үйлері. Фасадтың оң жағында консольдердегі шатыр терезесі орналасқан. Фасадтың жоғарғы бөлігі жартылай колонналар мен ендірмелермен бөлінген.

Қалалық әкімдік

ЮНЕСКО-ның Еуропаның танымал туындылары тізіміне енген, Везер Ренессансы стиліндегі қала әкімдігі әр түрлі уақытта салынған бөліктерден тұрады. Мұндай даму қалалардағы халқының өсуіне және әкімшілік қызметтің артуына байланысты, ірі әлеуметтік ғимараттар үшін, әсіресе қалалық әкімдіктер үшін жиі кездеседі. Жаңа ғимараттар салудың орнына, көршілес үйлер сатып алынып, қала әкімдігі кеңейтілді. Ең көне бөлігі – 13 ғасырға жататын сопақ зал ғимараты. Ғимараттың ортаңғы бөлігі готика стилінде салынған және шамамен 1480-1490 жылдар аралығындағы кезеңге жатады. Онда Кеңес палатасы, соның ішінде Сот аялағы орналасқан. Мұндай ашық едендер көбінесе ортағасырлық қалалық әкімдіктерге тән, себебі онда ашық сот отырыстары өткізілді. Везер Ренессансының ең соңғы бөлімдері 15 және 16 ғасырларға жатады. «Аптекарь бұрышы» – қатаң және әдемі пішіндегі тілдің үйлесімділігін көрсететін көрнекті элемент. Сол сияқты, солтүстік жағындағы Корнхерренстубасы бар Кеңес жапырағы да осы стильде орындалған. «Жаңа Кеңес палатасының» құрылысы қарапайым, ал ғимараттың базарлық фасады «Аптекарь бұрышымен» симметриялық түрде үйлесімді.

Тормоздық қамал

Брейк қамалы – маңызды сәулет ескерткіші, оның сәулет тарихы 12 ғасырдан 19 ғасырға дейін созылады. Қазіргі күйіне қамал қайта жаңартулар мен кеңейтулердің нәтижесінде жеткен. 1190 жылдан кейін Липпе графы Бернхард II тас қамал салдырған. Оның көлемі бүгінгі қамалдың көлемімен шамалас болды. 1306 жылы "castrum brac" деген атау алғаш рет қолданылды. Бұл Липпе ақсүйектерінің (1528 жылдан бастап графтардың) сүйікті резиденциясы болды. 1587 жылы қамал Ренессанс стилінде Липпе графтарының резиденциясы ретінде кеңейтілді. Ол суармен қоршалған және Солтүстік Германиядағы ең ірі ортағасырлық қамалдардың бірінің іргетас қабырғаларының үстінде орналасқан. Оның ерекше мұнарасы Лемгоның ежелгі Ханза қаласының алыстан көрінетін белгісі болып табылады. Қамалдың жанындағы ғимараттар ерте заманғы резиденцияның әсерлі бейнесін сақтап қалған, оған домен, үш тарихи диірмен және кір жуатын үй кіреді.

Басқа тарихи қала үйлері

Тарихи қала орталығында кеш готика мен ренессанс дәуірінен сақталған бірнеше саудагерлер үйлері бар. Мұнда әсем әшекейленген қақпалы және тас үйлерді кездестіресіз, мысалы, "Neustädter Twins" және бұрынғы Adlerhof. Архитектуралық зерттеулер көрсеткендей, Mittelstraße 54 және 56 үйлерінің (базар алаңына жақын) артқы жағында 13 ғасырдан бастап ғимараттың көбірек бөліктері сақталған. Осылайша, бұл ерте готика дәуірінің (Mittelstraße 54, 13 ғасырдың екінші жартысына жатқызылған) немесе кеш романдық өнердің (Mittelstraße 56 үйі, 13 ғасырдың бірінші жартысына жатқызылған аркалы терезелерге сүйенген) сирек кездесетін мысалы. Тарихи қала орталығындағы жаяу өтетін аймақ болып табылатын Mittelstraße көшесі – қаланың ең маңызды үйлері орналасқан сауда көшесі. Сонымен қатар, әсіресе ескі қалада 15-19 ғасырларға жататын жүздеген кішкентай қақпалы үйлер сақталған.