Кіріспе

Лилия тұқымдасына жататын өсімдіктерде табылатын стероидтық алкалоид. Вератридин – Вератрум және Шоенокоаулон туыстарындағы лилия тұқымдасына жататын өсімдіктерде кездесетін стероидтық алкалоид. Вератридин жүйкелердің қоздырғыштығын және жасуша ішіндегі Ca2+ концентрациясын жоғарылатады.

Оқшаулау

Вератридин Schoenocaulon officinale тұқымынан және Veratrum album тамыршаларынан бөліп алынған. Бұл өсімдіктерде және Melanthiaceae туысына жататын ұқсас өсімдіктерде табылған басқа стероидтық алкалоидтар сияқты, ол көмірсутек фрагменттеріне байланысқан гликозидтік қосылыстың құрамында болады. Осы жұмыстар туралы есептер 1878 жылға дейін жетеді, бірақ вератридиннің алғашқы нақты тазартылуы 1953 жылы Купчан және авторлар тобы жүргізген. Бұл және кейінгі тазарту процедуралары негізінен цевадин мен вератридинді қамтитын Veratrum өсімдіктеріндегі алкалоидтардың қоспасы – вератриннен басталады. Нитрат тұзы вератринді мұз үстінде 1% күкірт қышқылында ерітіп, содан кейін натрий нитратымен тұндыру арқылы алынады. Суда қайта суспензияланғаннан кейін, ерітіндіге сулы NaOH-пен pH 8,5, ал кейін сулы аммиакпен pH 10 дейін жеткізіледі, нәтижесінде тағы бір тұнба пайда болады, ол эфирмен, содан кейін хлороформмен экстракцияланады. Эфир және хлороформ фракциялары біріктіріліп кептіріледі. Кептірілген қалдық күкірт қышқылында ерітіледі және вератридиннің сульфат тұзы аммоний сульфатының ерітіндісін тамшылап қосу арқылы тұндырылады. Соңында, аммоний гидроксидімен еркін негіз түріне айналдырылады. Вератринді вератриннен одан да жақсы бөліп алу үшін жоғары өнімді сұйық хроматографиясы (ЖЖХ) қолданылады; коммерциялық вератридиннің тазалығы әртүрлі болуы мүмкін болғандықтан, биологиялық зерттеулер үшін вератридинді бөліп алу үшін ЖЖХ тазарту әдісі артықшылықты болып табылады. Вератридиннің құрылымы ЯМР спектроскопиясы және рентгендік кристаллографиямен расталған. Вератридин ерекше стероидтық құрылымға ие. Типик төрт сақиналы ядрода үш алты мүшелі сақина және бір бес мүшелі сақина (мысалы, холестериндегідей) бар, онда бес мүшелі сақина соңында орналасқан. Вератридин және басқа Veratrum алкалоидтарында бес мүшелі сақина екінші және үшінші алты мүшелі сақиналардың арасында орналасқан. Судағы ерігіштігі pH-қа тәуелді; еркін негіз түрі аз ерігіш, бірақ 1 М HCl-де оңай ериді. Оның сульфат тұзы өте гигроскопиялық. Вератридин натрий каналдарының инактивациясын белсендіру шегін теріс потенциалға қарай жылдыру арқылы тежейді. Соның салдарынан Na+ ағыны жасуша ішіндегі Ca2+ концентрациясының артуына әкеледі, бұл нейрондық зақымдануға жауапты реактивті оттегі түрлерінің шамадан тыс өндірілуіне себеп болады. Вератридин тері мен шырышты қабықтар арқылы, сондай-ақ ішке қабылдағанда оңай сіңіріледі. Ең көп зардап шегетін тіндер – жүрек, жүйке және қаңқа бұлшықтары: Емдеуге белсендірілген көмір, атропин және бензодиазепиндерді енгізу кіреді (егер зардап шеккен адам құрысу белгілерін көрсетсе).