Кіріспе

Американдық портрет суретшісі (1788–1827)

Мэтью Харрис Джоуетт (Кентукки штаты, Мерсер округі, 22 сәуір 1788 – Кентукки штаты, Лексингтон, 10 тамыз 1827) – белгілі американдық портрет суретшісі, Томас Джефферсон, Джордж Роджерс Кларк және Лафайетт сияқты тұлғалардың портреттерімен танымал.

Жеке өмірі мен мансабы

Джоуетт – американдық революцияның батыры Салли Робардс пен Джек Джоуетттің ұлы еді. Әкесі ұлын Трансильвания университетіне жіберіп, заңгер болуға ынталандырды, бірақ Мэтью көп уақытын сурет салуға арнады. Көңілі толмаған әкесі: «Мен Мэтьюды джентльмен етіп оқуға колледжге жібердім, ал ол тек қана суретші болып шықты», – деді. Джоуетт 1812 жылғы соғыста 28-ші Кентукки жәймеңкесінің ерікті офицері болып қызмет етті және Ривер-Рейзин қырғынынан аман қалғандардың бірі болды. Қырғын кезінде компанияның 6000 долларлық жалақысы жоғалып кетті. Джоуетт суретші ретінде тапқан ақысын пайдаланып, милицияға жоғалған қаражатты қайтарды. Ол сондай-ақ әскери әріптестерінің портреттерін есте сақтап суреттеді, олардың ішінде Харт пен полковник Аллен де болды. Мэтью Харрис Джоуетт 1812 жылдың 25 мамырында Лексингтон, Кентуккиде Маргарет "Пегги" Хендерсон Алленге үйленді. Олардың тоғыз баласы болды. Ұлдарының бірі – Джеймс Эдвард Джоуетт, теңіз офицері. Джеймс адмирал Дэвид Фаррагутпен бірге қызмет етті және Фаррагуттың танымал сөзінде бейнеленді: «Торпедаларды қараңдар! Төрт қоңырау! Капитан Дрейтон алға! Джоуетт – толық жылдамдықпен!» Джоуетт 1812 жылғы соғыс кезінде капитан шеніне көтерілді. Содан кейін ол портрет салуды оқыды және 1816 жылы Гилберт Стюарттан сабақ алу үшін Бостонға барды. Ол 1817 жылдан 1827 жылға дейін қыс айларында Нью-Орлеанда сурет салды және 1824 жылғы Нью-Орлеан анықтамалығында 49 Canal Street мекенжайында жұмыс істейтін портретші ретінде тіркелді. Кентукки заң шығарушы органы оған маркиз де Лафайеттің портретын салуды тапсырды. Джоуетт сонымен қатар Томас Джефферсон мен Кэтрин Корнелия Прэзердің суреттерін де салды. Оның суретші ретінде аты 1893 жылы Чикагодағы Әлемдік көрмеден кейін ғана кеңінен танылды. Оның туындылары кураторлар мен көпшілік тарапынан жоғары бағаланды. Бүгінде оның жұмыстары өмірлік кезеңіндегіден гөрі жинаушылар арасында бағалы, сондықтан құны жоғары. Джоуетт АҚШ-тағы ең беделді портретшілердің біріне айналды және туған штатындағы Спид мұражайында өткен маңызды мерейтойлық көрмемен құрметке ие болды. Мэтью Джоуетт 1827 жылы Кентукки штатының Лексингтон қаласында қайтыс болды және Кев Хилл зиратында жерленді.