Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кремнийлі ұрандымен тұтануы бар қару
Firearm with flint striking ignition
Кремнийлі ұранды – 16 ғасырдың басында Батыс Еуропада пайда болған, кремнийлі ұрандымен тұтану механизмін қолданатын кез келген қарудың жалпы атауы. Бұл термин сондай-ақ осы механизмнің өзіне, «шынайы кремнийлі ұранды» деп аталатын, 17 ғасырдың басында енгізілген және бірте-бірте бұрынғы қару тұтану технологияларын – мысалы, мүшелі құлыпты, дөңгелекті құлыпты, сондай-ақ snaplock және snaphaunce сияқты кремнийлі ұранды механизмдерін ығыстырған нұсқасына да қатысты болуы мүмкін. Шынайы кремнийлі ұранды екі ғасырдан астам уақыт бойы кеңінен қолданылып келді, одан кейін перкуссиялық қақпақпен және, кейінірек, 19 ғасырдың басында және ортасында – оқ-дәрілі жүйелермен алмастырылды. Қазіргі заманғы қарулармен ұзақ уақыттан бері ауысып кеткенімен, кремнийлі ұранды қарулары қара ұнтақпен атуды ұнататындардың арасында әлі де танымал.
Flintlock is a general term for any firearm that uses a flint striking ignition mechanism, the first of which appeared in Western Europe in the early 16th century. The term may also apply to a particular form of the mechanism itself, also known as the true flintlock, that was introduced in the early 17th century, and gradually replaced earlier firearm ignition technologies, such as the matchlock, the wheellock, and the earlier flintlock mechanisms such as the snaplock and snaphaunce. The true flintlock continued to be in common use for over two centuries, replaced by percussion cap and, later, the cartridge based systems in the early to mid 19th century. Although long superseded by modern firearms, flintlock weapons enjoy continuing popularity with black powder shooting enthusiasts.
Тарих
Француз сарай қарушысы Марин ле Буржуа 1610 жылы таққа отырғаннан кейін Людовик XIII патшасы үшін кремнийлі механизмді қолданатын қару жасады. Дегенмен, кремнийлі механизмнің кейбір түрлерін қолдану жарты ғасырдан астам уақыт бұрын басталған. Алғашқы прототип – шапшық құлып (snaplock), ол 1517 жылға дейін ойлап табылып, 1547 жылға қарай қолданысқа енген. Олардың құны мен нәзіктігі қолданылуын шектеді; мысалы, 1662 жылы британдық патша әскері қолданған алты қарудың тек біреуі ғана шнапхаунс (snaphaunce) болды, ал қалғаны – шұңқырлы (matchlock) қарулар. Өртке оқпан механизмдерінің дамуы бұрынғы екі ғасырда шұңқырлыдан (matchlock) доңғалақты (wheellock) және алғашқы кремнийлі құлыптарға (snaplock, snaphance, miquelet және doglock) қарай жүрді, әрбір түр жақсарту болып табылып, кейінірек жасалған қаруларға пайдалы дизайндық ерекшеліктерді қосты. Ле Буржуа осы әртүрлі ерекшеліктерді біріктіріп, «көк тас» немесе «нағыз көк тас» деп аталған қаруды жасады. Көк тасты қарулар сол кездегі кең таралған және арзан шұңқырлы қарулардан өзгешелігі – олар отты шнурды (match) тікелей қолдану арқылы емес, кремнийдің ұнтаққа соққанда туындайтын ұшқынымен оқ атар еді. Бұл, әсіресе артиллериялық колонналарды күзеткен мылтықпен қаруланған сарбаздар үшін маңызды болды, себебі жарық шнуры (match) қауіпті өрт қаупін тудыратын еді. Мұндай қарумен қаруланған сарбаздар «фюзилер» деп аталды, себебі «фюзил» сөзі француз тілінен келген. Әртүрлі түрлері элиталық жаяу әскерлер, барлаушылар, артиллерия күзетшілері және Еуропалық армиялардағы жеке тұлғалар 16 және 17 ғасырлар бойы қолданылды, бірақ шұңқырлы қарулардың саны олардан әлдеқайда көп болды. Голландтың ерте армиясы 1620 жылдары жаяу әскеріне шапшық құлыптарды, ал 1640 жылы нағыз көк тас құлыптарды берді. Голландтың жаяу әскерінің стандартты қаруы ретінде көк тасты қабылдаған алғашқы ел болғаны белгілі, бірақ осы өзгерістің нақты хронологиясы белгісіз. Жаңа кремнийлі жүйе тез танымал болды және 1630 жылға қарай Еуропа бойынша әртүрлі нысандарда белгілі болды, бірақ ескі кремнийлі жүйелер біраз уақыт бойы қолданыла берді. Ертедегі кремнийлі мылтықтардың мысалдарын Рубенстің «Мария де Медичи Беллона ретінде» картинасында (1622–1625 жылдары салынған) көруге болады. Бұл кремнийлі қарулар шұңқырлы, доңғалақты және микелет құлыптары сияқты ескі қарулармен бірге шамамен жүз жыл бойы қолданылды. Еуропаның соңғы ірі державасы – Киелі Рим империясы 1702 жылы император барлық шұңқырлы қаруларды жаңарту немесе жою туралы жаңа ереже енгізген кезде стандарттауды жүзеге асырды. «Нағыз» көк тас құлыпты жасау бұрынғы кремнийлі құлыптарға қарағанда арзан болды, және жалпы экономикалық дамумен бірге 18 ғасырда әрбір еуропалық сарбазға оны алуға мүмкіндік берді. Бұрынғы шұңқырлы қаруларға қарағанда, көк тасты қаруларды шамамен екі есе жылдам зарядтауға болады, олар сирек атып кетеді және оларды әртүрлі ортада пайдалану оңай, себебі олар отты шнурді қажет етпейді. Бұл жаяу әскердің күресін бірден өзгертті; бір есептеу бойынша, толығымен көк тас құлыпты (қағаз патрондарымен) жабдықталған құрама, 17 ғасырдың басындағы шұңқырлы және оқ ату құрамасы сияқты бірдей уақыт аралығында он есе көп оқ атуы мүмкін (шұңқырлы:оқ ату қатынасы 3:2). 1650 жылдан бастап арқанмен жүктелетін түрлі көк тас құлыптар жасалды. Ең танымал конструкциясы – қарудан бұралатын оқпан. Бұл пистолеттерде оқпанның қысқа ұзындығына байланысты тиімдірек болды. Бұл типтің аты Анн патшайымының пистолеті, себебі ол оның тұсында танымал болды (бірақ ол іс жүзінде король Уильям III тұсында енгізілді). Басқа түрінде баррельдің жанына немесе жоғарғы немесе төменгі жағына орнатылған алынып тасталатын бұранда бар. Бұл жүйемен көптеген спорттық мылтықтар жасалды, себебі бұл тығыз орналасатын оқ пен жапсырмамен тұмсықты жүктеуге қарағанда оңай жүктеуге мүмкіндік берді. Ең сәттілерінің бірі 1704 жылы басталған Исаак де ла Шометтің жүйесі болды. Оқпанның ұңғысын үш рет айналдырып, оны ашуға болады. Құрамында бар ұшақтардың біріне тұтқа жабысып, екіншісіне шары мен ұнтақ жоғарыдан салынады. Бұл жүйені 1770 жылдары полковник Патрик Фергюсон жетілдірді және Америка Тәуелсіздік соғысында қолданылған 100 эксперименталды мылтық жасады. Тек екі көк тас құлыпты капкалы жүк тиегіштердің саны Hall және Crespi болды. Біріншісін Джон Холл ойлап тауып, 1817 жылы патенттеп алды. Ол АҚШ армиясына 1819-шы модельді Холл Брик-Лодинг Рифл ретінде берілді. Холл мылтықтары мен кабиналарына жанатын қағаз патрондары салынып, жоғары көтерілетін оқпанға жүктелді. Холл мылтықтарының конструкциясының нашар жасалуынан газ ағып шықты. Сол проблема Джузеппе Креспи жасаған және 1771 жылы Австрия армиясы қабылдаған мылтықтарда да байқалды. Дегенмен, Креспи жүйесі Наполеон соғыстары кезінде британдықтар тарапынан тәжірибелік түрде қолданылды, ал Холлдың перкуссиялық мылтықтары Американдық Азамат соғысында қолданылды. Көк тас құлыпты қарулар 19 ғасырдың ортасына дейін кеңінен қолданылды, содан кейін олар перкуссиялық құлыпты жүйелермен ауыстырылды. Олар ұзақ уақыт бойы ескіргені саналғанымен, Pedersoli, Euroarms және Armi Sport сияқты өндірушілер бүгінге дейін көк тас құлыпты қаруларды шығарып келеді. Бұл қарулар қазіргі заманғы қайта жаңартушылар қолданады, сонымен қатар олар аң ауруға да қолданылады, себебі АҚШ-тың көптеген штаттары қара ұнтақ қаруларына арналған арнайы аң ауру маусымдарын белгілейді, олар көк тас және перкуссиялық құлыпты қаруларды қамтиды. Еуропада басымдыққа ие болғаннан кейін де, көк тас құлыпты қарулар әлемдік деңгейде кеңінен таралмады. Көк тас құлыпты қаруларды қарапайым шұңқырлы қарулардан жасау қиын болды, сондықтан дамылмаған елдер оларды 19 ғасырдың ортасына дейін қолдана берді, Еуропа 17 ғасырдың соңында оларға көшкеннен кейін де. Үнді субконтинентінде, жергілікті түрде жасалған торадар шұңқырлы қаруы 1830 жылға дейін ең көп таралған қару түрі болды. Сингалы корольдіктері ұзын ұңғылы мылтықтар үшін жергілікті түрде кремнийлі механизмдерді жасады, олар ерекше екі бөлікті тұтқасымен және әсем әшекейлерімен белгілі болды. Олар 17 және 18 ғасырларда кеңінен қолданылды. Қытайда 1635 жылға қарай кейбір көк тас құлыпты қарулар алынып, суреттелді, бірақ олар армияға қабылданылмады. 1836 жылғы британдық есепте Цинь әулетінің әскери күші туралы айтылған, онда барлық қытайлық қарулар «жаман жасалған» шұңқырлы қарулар екені, көк тас құлыпты қарулар немесе басқа «қару түрлері» жоқ екені көрсетілген. Оңтүстік-Шығыс Азия да Қытай және Үндістан сияқты жағдайда болды. Вьетнамдықтар 1680 жылдары голландтардан көк тас құлыпты қаруларды алды және еуропалық саудагерлерден оларды сатып алды. Көк тас құлыпты қарулар 18 ғасырдың басында Явалық қару-жарақтарда пайда бола бастады және голландтар 1710 және 1720 жылдары Сурабая билеушілеріне көк тас құлыпты қарулармен жабдықтады. Бірақ шұңқырлы қарулар 19 ғасырдың ортасына дейін басым болып қала берді, ал Оңтүстік-Шығыс Азия мемлекеттері көк тас құлыпты қаруларды жергілікті түрде өндіруге мүмкіндік таппады. Дзяочжи аркебусы 18 ғасырдың соңында Нгуен әулетінің мылтықшыларының негізгі қаруы болып қала берді. Бирмалықтар 1860 жылдары қарулы күштерінің көп бөлігін көк тас құлыпты қарулармен жабдықтады (Бирма патшалары валюта орнына артық еуропалық мылтықтармен төленуді талап етті), осы кезде еуропалық державалар перкуссиялық қаруларға көшкен болатын.
French court gunsmith Marin le Bourgeoys made a firearm incorporating a flintlock mechanism for King Louis XIII shortly after his accession to the throne in 1610. However, firearms using some form of flint ignition mechanism had already been in use for over half a century. The first proto flintlock was the snaplock, which was probably invented shortly before 1517 and was inarguably in use by 1547. Their cost and delicacy limited their use; for example around 1662, only one in six firearms used by the British royal army was a snaphaunce, the rest being matchlocks. The development of firearm lock mechanisms had proceeded from the matchlock to wheellock to the earlier flintlocks (snaplock, snaphance, miquelet, and doglock) in the previous two centuries, and each type had been an improvement, contributing design features to later firearms which were useful. Le Bourgeoys fitted these various features together to create what became known as the flintlock or true flintlock. Flintlock firearms differed from the then more common and cheaper to manufacture matchlock arms in that they were fired by the spark of the flint against the powder charge rather than by the direct application of a lighted length of cord or (as it was then called) "match". This was particularly important with men armed with muskets guarding artillery trains where a lighted cord ("match") would have been a dangerous fire hazard. Such men armed with these flintlocks were called "fusiliers" as flintlocks were then called "fusils" from the French word for such. Various types were in use by elite infantry, scouts, artillery guards (as noted), and private individuals in European armies throughout most of the 16th and 17th centuries, though matchlocks continued to overwhelmingly outnumber them. The early Dutch States Army used flintlocks on an unusually large scale, issuing snaphances to its infantry in the 1620s and true flintlocks by 1640. While it is known that the Dutch were the first power to adopt the flintlock as the standard infantry weapon, the exact chronology of the transition is uncertain. The new flintlock system quickly became popular and was known and used in various forms throughout Europe by 1630, although older flintlock systems continued to be used for some time. Examples of early flintlock muskets can be seen in the painting "Marie de' Medici as Bellona" by Rubens (painted around 1622–1625). These flintlocks were in use alongside older firearms such as matchlocks, wheellocks, and miquelet locks for nearly a hundred years. The last major European power to standardize the flintlock was the Holy Roman Empire, when in 1702 the Emperor instituted a new regulation that all matchlocks were to be converted or scrapped. The "true" flintlock was less expensive to manufacture than earlier flintlocks, which along with general economic development allowed every European soldier to have one by the 18th century. Compared to the earlier matchlock, flintlocks could be reloaded roughly twice as fast, misfired far less often, and were easier to use in various environments due to the fact that they did not require a lit match. This instantly changed the calculus of infantry combat; by one calculation, a formation equipped entirely with flintlocks (with paper cartridges) could output ten times as many shots in an equivalent period of time as a typical early 17th century pike and shot formation equipped with matchlocks (pike:shot ratio of 3:2). Various breech loading flintlocks were developed starting around 1650. The most popular action has a barrel that was unscrewed from the rest of the gun. This is more practical on pistols because of the shorter barrel length. This type is known as a Queen Anne pistol because it was during her reign that it became popular (although it was actually introduced in the reign of King William III). Another type has a removable screw plug set into the side or top or bottom of the barrel. A large number of sporting rifles were made with this system, as it allowed easier loading compared with muzzle loading with a tight fitting bullet and patch. One of the more successful was the system built by Isaac de la Chaumette starting in 1704. The barrel could be opened by three revolutions of the triggerguard, to which it was attached. The plug stayed attached to the barrel and the ball and powder were loaded from the top. This system was improved in the 1770s by Colonel Patrick Ferguson and 100 experimental rifles used in the American Revolutionary War. The only two flintlock breech loaders to be produced in quantity were the Hall and the Crespi. The first was invented by John Hall and patented c. 1817. It was issued to the U. S. Army as the Model 1819 Hall Breech Loading Rifle. The Hall rifles and carbines were loaded using a combustible paper cartridge inserted into the upward tilting breechblock. Hall rifles leaked gas from the often poorly fitted action. The same problem affected the muskets produced by Giuseppe Crespi and adopted by the Austrian Army in 1771. Nonetheless, the Crespi System was experimented with by the British during the Napoleonic Wars, and percussion Halls guns saw service in the American Civil War. Flintlock weapons were commonly used until the mid 19th century, when they were replaced by percussion lock systems. Even though they have long been considered obsolete, flintlock weapons continue to be produced today by manufacturers such as Pedersoli, Euroarms, and Armi Sport. Not only are these weapons used by modern re enactors, but they are also used for hunting, as many U. S. states have dedicated hunting seasons for black powder weapons, which includes both flintlock and percussion lock weapons. Even after it became dominant in Europe, the flintlock did not proliferate globally. Flintlocks were far more complicated to manufacture than simple matchlocks, thus less developed countries continued to use the latter into the mid 19th century, long after Europe had made the switch in the late 17th. In the Indian subcontinent, the natively manufactured toradar matchlock was the most common firearm type until about 1830. The Sinhalese Kingdoms locally produced flintlock mechanisms for long barreled muskets known as the Bondikula known for its unique bifurcated butt and heavy ornamentation. These were widely used during the 17th 18th centuries. In China, some flintlocks had been acquired and illustrated by 1635, but they were not adopted by the army. An 1836 British report about the Qing dynasty's military strength noted that all Chinese firearms were "ill made" matchlocks, with no flintlocks or any of the other "tribes of firearm." Southeast Asia was in a similar position to China and India. The Vietnamese were introduced to flintlocks by the Dutch in the 1680s, and bought some from European merchants. Flintlocks began to appear in Javanese arsenals in the first decade of the eighteenth century and the Dutch began to supply flintlocks to the rulers of Surabaya in the 1710s and 1720s. But matchlocks remained prominent until the mid 19th century, and the Southeast Asian states generally lacked the ability to natively produce the flintlock. The Jiaozhi arquebus was still the main firearm of Nguyễn dynasty musketeers at the end of the 18th century. The Burmese only obtained a majority of flintlocks in their armed forces by the 1860s (the Burmese kings demanded to be paid in surplus European muskets instead of currency), at which point the European powers had already moved on to percussion cap firearms.
Ішкі түрлері
Флинтлоктар кез келген түрдегі қол қаруы болуы мүмкін: ұзын қару немесе тапанша, тегіс ұңғылы немесе қырықты, алдынғы зарядтаулы немесе артқы зарядтаулы.
Flintlocks may be any type of small arm: long gun or pistol, smoothbore or rifle, muzzleloader or breechloader.
Пистолеттер
Флинтлокты пісталеттер өзін-өзі қорғау қарулары ретінде және әскери қару ретінде қолданылды. Олардың тиімді атыс қашықтығы қысқа болғандықтан, олар көбінесе қылыш немесе кескішпен бірге қолданылатын. Пистолеттер көбінесе тегіс ұңғылы болған, бірақ кейбір ұңғылы пистолеттер де жасалған. Флинтлокты пісталеттер әртүрлі өлшемдер мен стильдерде кездесетін, олар жиі бірін-бірі тоғыстырып, нақты анықталмаған. Біз қолданатын көптеген атаулар коллекционерлер мен саудагерлер тарапынан пісталеттер қолданыстан шыққан соң ұзақ уақыттан кейін берілген. Ең кішілерінен ұзындығы кем, ал ең үлкендерінен астам. Шамамен 1700 жылдардың басынан бастап үлкен пісталеттер қысқара бастады, сондықтан 1700 жылдардың соңында ең үлкендерінің ұзындығы шамамен болар еді. Ең кішкентайлары әдеттегі қалтаға немесе қолды жылытатын муфтаға сыйып, әйелдер оңай алып жүре алатын. Ең үлкендері аттың жанында, ердің алдында орналасқан қынаптарда тасымалданды. Орташа өлшемдерге пальто қалта пістолеті немесе жай ғана пальто пістолеті, үлкен қалтаға сыятын, тренер пістолеті, тренердің орындығының үстінде немесе астындағы сөмкеде немесе қорапта тасымалдауға арналған, және белдік пістолеттері, кейде белдікке немесе белшеге ілуге арналған ілмекпен жабдықталған кіретін. Үлкен пістолеттер ат пістолеттері деп аталды. Пістолеттердің ең әдемі дизайны – «Анна патшайымы» пістолеті, ол барлық өлшемдерде жасалған. Көптеген мамандардың пікірінше, флинтлокты пістолеттің механикалық жетілуінің ең жоғары нүктесі – британдық дуэль пістолеті болды; ол өте сенімді, суға төзімді және дәл болды. Сыртқы әшекейлеу минималды болғанмен, шеберлігі көрінетін, ал ішкі механизмдер көбінесе сыртқысынан да жақсы сапада жасалған. Дуэль пістолеттері 1700 жылдардың соңындағы ат пістолеттерінің мөлшерімен тең, шамамен ұзындығында болып, әдетте әр бөлігіне арналған бөлімшелермен жабдықталған ағаш қорапта аксессуарлармен бірге жұптап сатылатын.
Flintlock pistols were used as self defense weapons and as a military arm. Their effective range was short, and they were frequently used as an adjunct to a sword or cutlass. Pistols were usually smoothbore although some rifled pistols were produced. Flintlock pistols came in a variety of sizes and styles which often overlap and are not well defined, many of the names we use having been applied by collectors and dealers long after the pistols were obsolete. The smallest were less than long and the largest were over From around the beginning of the 1700s the larger pistols got shorter, so that by the late 1700s the largest would be around long. The smallest would fit into a typical pocket or a hand warming muff and could easily be carried by women. The largest sizes would be carried in holsters across a horse's back just ahead of the saddle. In between sizes included the coat pocket pistol, or coat pistol, which would fit into a large pocket, the coach pistol, meant to be carried on or under the seat of a coach in a bag or box, and belt pistols, sometimes equipped with a hook designed to slip over a belt or waistband. Larger pistols were called horse pistols. Arguably the most elegant of the pistol designs was the Queen Anne pistol, which was made in all sizes. Arguably the high point of the mechanical development of the flintlock pistol was the British duelling pistol; it was highly reliable, water resistant and accurate. External decoration was minimal but craftsmanship was evident, and the internal works were often finished to a higher degree of craftsmanship than the exterior. Dueling pistols were the size of the horse pistols of the late 1700s, around long and were usually sold in pairs along with accessories in a wooden case with compartments for each piece.
Қасқырлар
Флинтлок мылтықтары 1660-1840 жылдар аралығында Еуропа әскерлерінің негізгі қаруы болды. Мылтық – бұл тегіс ұңғылы, ауызбен зарядталатын ұзын қару, ол дөңгелек қорғасын оқпен зарядталған, бірақ аң аулау үшін шашырлы оқтармен де зарядтауға болатын. Әскери мақсаттар үшін қаруға дөңгелек оқ немесе үлкен шашырлы оқтар қоспасы (бак пен оқ деп аталатын) салынған. Аң аулауға арналған тегіс ұңғылы қарулар "фоулер" деп аталған және олардың тиімді ату қашықтығы шамалы болған. Флинтлок мылтықтары көбінесе үлкен калибрлі және тұншығы болмаған, бұл оларға толық калибрлі оқтарды атуға мүмкіндік берген. Әскери флинтлок мылтықтарының салмағы шамамен 10 фунт (4.53 кг) болған, себебі ауыр қарулар тым ауыр болып саналған, ал жеңіл қарулар қолма-қол шайқас үшін жеткілікті мықты немесе ауыр болмаған. Олар әдетте штыкпен жабдықталған. Флинтлок мылтықтарында штык көбінесе маңызсыз рөл атқарды. 18 ғасырдағы бірнеше шайқастардағы жарақат алғандардың тізімі көрсеткендей, жаралардың 2%-дан азы штыктан болған. Наполеон дәуірінде көптеген әскерлерде қызмет еткен белгілі әскери автор Антуан Анри Жомини, ашық жердегі штык шабуылдарының көпшілігі бір тараптың тікелей қақтығысқа дейін қашуымен аяқталғанын мәлімдеді. Флинтлок қарулары заманауи мылтықтар сияқты қолданылмаған. Олар көбінесе жаппай оқ атумен басталып, содан кейін штыкпен шабуыл жасалған, онда қарулар олар алмастырған найзалар сияқты қолданылған. Штык ретінде де пайдаланылғандықтан, әскери флинтлок мылтықтарының ұзындығы шамамен (штығы қоса бермей) болған, ал штыктардың ұзындығы шамамен болған.
Flintlock muskets were the mainstay of European armies between 1660 and 1840. A musket was a muzzle loading smoothbore long gun that was loaded with a round lead ball, but it could also be loaded with shot for hunting. For military purposes, the weapon was loaded with ball, or a mixture of ball with several large shot (called buck and ball), and had an effective range of about Smoothbore weapons that were designed for hunting birds were called "fowlers." Flintlock muskets tended to be of large caliber and usually had no choke, allowing them to fire full caliber balls. Military flintlock muskets tended to weigh approximately 10 pounds, (4.53 Kg) as heavier weapons were found to be too cumbersome, and lighter weapons were not rugged or heavy enough to be used in hand to hand combat. They were usually designed to be fitted with a bayonet. On flintlocks, the bayonet played a fairly insignificant role casualty lists from several battles in the 18th century showed that fewer than 2% of wounds were caused by bayonets. Antoine Henri Jomini, a celebrated military author of the Napoleonic period who served in numerous armies during that period, stated that the majority of bayonet charges in the open resulted with one side fleeing before any contacts were made. Flintlock weapons were not used like modern rifles. They tended to be fired in mass volleys, followed by bayonet charges in which the weapons were used much like the pikes that they replaced. Because they were also used as pikes, military flintlocks tended to be approximately in length (without the bayonet attached), and used bayonets that were approximately in length.
Қарулар
Германияда 18 ғасырдың соңында Jäger мылтығы жасалды. Ол аң аулауға, әскери жағдайда, шабуылдарда және арнайы мергендерде қолданылды. АҚШ-та ұзын мылтық ("Пенсильвания мылтығы" немесе "Кентукки мылтығы") 1700 жылдардың басында Пенсильванияның оңтүстік-шығысында пайда болды. Jäger мылтығының негізінде жасалған, бірақ әлдеқайда ұзын стволы бар, бұл мылтықтар өз заманы үшін ерекше дәлдікке ие болды және шамамен тиімді ату қашықтығына жетуге мүмкіндік берді. Олар көбінесе кішкентай калибрлі оқтарды қолданды, олардың калибрі шамамен болды, сондықтан оларды кейде "бұршақ мылтығы" деп атады. Жезайл – Ауғанстан, Үндістан, Орталық Азия және Таяу Шығыстың бір бөлігінде кең таралған әскери ұзын кремнийлі мылтық. Дегенмен, еуропалық әскери тактика көбінесе еркін бағытталған жаппай оқ атуға негізделгендіктен, олардың көп бөлігі әлі де тегіс стволды болды, себебі винтовканың спиральді жоғалаулары винтовканы зарядтауды қиындатты, ал бірнеше рет атылғаннан кейін қара ұнтақ стволды тоңдырып тастады. Винтовкалы кремнийлі мылтықтар көбінесе мергендер, шабуылшылар және басқа да қолдау бөлімдері қолданды. 18 ғасырдың соңында мылтықты әскери мақсаттарда пайдалануға бағытталған күш-жігер күшейді, 1756 жылғы Корольдік мылтық корпусы және Мылтық бригадасы (Принц-консорттың өздері) сияқты мамандандырылған мылтық бөлімшелері құрылды. Minié шар пайда болғанға дейін тегіс стволды мылтықтар басым болды.
In Germany, the Jäger rifle was developed by the late 18th century. It was used for hunting, and in a military context, skirmishing and by specialist marksmen. In the United States, the small game hunting long rifle ("Pennsylvania rifle" or "Kentucky rifle") was developed in southeastern Pennsylvania in the early 1700s. Based on the Jäger rifle, but with a much longer barrel, these were exceptionally accurate for their time, and had an effective range of approximately They tended to fire smaller caliber rounds, with calibers in the range of being the most common hence being sometimes referred to as a "pea rifle." The Jezail was a military long flintlock rifle, developed near and popular throughout Afghanistan, India, Central Asia and parts of the Middle East. However, while European military tactics remained based on loosely aimed mass volleys, most of their flintlocks were still smoothbore as the spiral grooves of rifling made rifles take more time to load, and after repeated shots black powder tended to foul the barrels. Rifled flintlocks saw most military use by sharpshooters, skirmishers, and other support units. While by the late 18th century there were increasing efforts to take advantage of the rifle for military purposes, with specialist rifle units such as the King's Royal Rifle Corps of 1756 and Rifle Brigade (Prince Consort's Own), smoothbores predominated until the advent of the Minié ball – by which time the percussion cap had made the flintlock obsolete.
Көп буралы
Қайта зарядтауға кеткен уақыттың көптігіне байланысты (тіпті сарапшылардың тегіс ұңғылы, тұмсықтан зарядталатын мылтықты қайта зарядтауға 15 секунд уақыт керек болды), кейде бірнеше рет ату үшін екі, үш, төрт немесе одан да көп ұңғылы флинтлоктар жасалды. Мұндай конструкциялар жасауға қымбатқа түсетін, көбінесе сенімсіз және қауіпті болып келді. Екі ұңғылы мылтықтардай қарулар салыстырмалы түрде қауіпсіз болса, бірақ бұршақша револьвер сияқты қарулар кейде барлық ұңғыларын бірден атып жіберіп, немесе тіпті қолданушының қолында жарылып кетуі мүмкін еді. Сондықтан бірнеше бір рет атуға арналған қару алып жүру одан арзан, қауіпсіз және сенімді болатын.
Because of the time needed to reload (even experts needed 15 seconds to reload a smooth bore, muzzle loading musket), flintlocks were sometimes produced with two, three, four or more barrels for multiple shots. These designs tended to be costly to make and were often unreliable and dangerous. While weapons like double barreled shotguns were reasonably safe, weapons like the pepperbox revolver would sometimes fire all barrels simultaneously, or would sometimes just explode in the user's hand. It was often less expensive, safer, and more reliable to carry several single shot weapons instead.
Бір баррельді
Кейбір қайталамалы мылтықтар, көп оқ атар бір оқпанды тапаншалар және көп оқ атар бір оқпанды револьверлер де жасалды. Ерекше атаулылары: Пакл мылтығы, Мортимер, Калтофф, Мишель Лоренцони, Абрахам Хилл, Куксон тапаншалары, Дженнингс қайталамалы мылтығы және Элиша Коллиер револьвері.
Some repeater rifles, multishot single barrel pistols, and multishot single barrel revolvers were also made. Notable are the Puckle gun, Mortimer, Kalthoff, Michele Lorenzoni, Abraham Hill, Cookson pistols, the Jennings repeater and the Elisha Collier revolver.
Кемшіліктері
Қазіргі заманғы қарулармен салыстырғанда, кремний құлыптары көптеген кемшіліктерге ұшырады. Атудың сәтсіздігі жиі кездесетін жағдай еді. Кремнийді дұрыс күтіп-ұстау қажет болды, себебі өтпелі немесе нашар кескен кремнийдің бөлігі жеткілікті ұшқын шығармай, атудың сәтсіздігін күрт арттыратын еді. Ылғал да проблема тудыратын, өйткені фризендегі ылғал немесе ылғалды ұнтақ қарудың атылуына кедергі келтіретін. Бұл жаңбырлы немесе ылғалды ауа райында кремний құлыптарын қолдану мүмкін емес екенін білдіретін. Кейбір әскерлер бұғау механизмін былғарымен жабу арқылы бұл мәселені шешуге тырысты, бірақ бұл шараның тиімділігі шектеулі болды. Кремний құлыптарында кездейсоқ ату да жиі кездесетін жағдай еді. Оқбаға тасталған қалдық көмір келесі ұнтақ зарядымен жанасқанда тұтанатын еді. Мұны алдын алу үшін әрбір атудан кейін қалдықтардың толық күюін күту қажет еді. Оқпаннан майланған тазалау матасын өткізу арқылы қалдықтарды сөндіріп, оқпанның ішіндегі ластануды да тазартатын еді. Бірақ, жауынгерлер шайқас алаңында мұндай шараларға баруға мүмкіндік таппайтын. Олар мүмкіндігінше жылдам атуға тырысатын, көбінесе минутына үш-төрт рет атып, жүктеу және ату жылдамдығын арттыратын. Мұндай қарқынмен жүктеу және ату кездейсоқ ату қаупін едәуір арттыратын. Кремний құлыптары атылғанда, оқпаннан алға ұшқын шашырап, флэш тесіктен жанына да тарап кететін. Волеймен атудың бір себебі – бір жауынгердің ұшқыны келесі жауынгердің ұнтағын тұтандырмауы үшін қауіпсіздік шарасы болды. Фризенге кездейсоқ соққанда да негізгі ұнтақ заряды тұтанатын еді, тіпті табаншада оқ жоқ болса да. Қазіргі кремний құлыптарын пайдаланушылар жүктеу кезінде осыған жол бермеу үшін фризенге былғары қақпақ жабады. Алайда, бұл жүктеу уақытын ұзартады, сондықтан мұндай қауіпсіздік шаралары бұрынғы шайқастарда қолданылмады. Кремний құлыптарында қолданылатын қара ұнтақ оқпанды тез тозататын, бұл мылтықтар мен тегіс оқпанды қарулар үшін мәселе тудыратын, олар дәлдік үшін тығыз орналасқан оқтарды қолданатын. Әрбір атылған оқ оқпанға тозаң қосып, қаруды жүктеуді қиындататын. Тіпті оқпан қатты тозығы болса да, кремний құлыптарын пайдаланушылар оқты оқпанның түбіне дейін дұрыс орналастыру керек еді. Оқ пен ұнтақ арасында ауа қалдыру ("қысқа старт" деп аталады) өте қауіпті еді және оқпанның жарылуына әкелуі мүмкін. Бос қара ұнтақты қолдану да қауіпті болды, себебі ұшқын тұтандыруы мүмкін еді. Ұнтақ өлшегіштері, воронкалар және басқа да құралдар ұшқынның пайда болуын азайту үшін әдетте мырыштан жасалатын. Әскерлер көбінесе алдын ала дайындалған қағаз патрондарды қолданды, олар қазіргі патрондардан айырмашылығы толығымен қаруға салынылмайтын. Олардың орнына, олар алдын ала өлшенген ұнтақ пен қорғасын шарсы бар қағаз түтікшелері болды. Қағаз патрондар бос ұнтақтан қарағанда қолдануға қауіпсіз болса да, олардың негізгі мақсаты қауіпсіздік емес еді. Оның орнына, қағаз патрондар жүктеу процесін жеделдеткендіктен қолданылды. Солдат қағаз патронды пайдаланғанда ұнтақты өлшеуге уақыт жұмсаудың қажеті болмады. Ол жай ғана патронды жарып, табаншаны майлау үшін аздаған ұнтақты пайдаланып, содан кейін патроннан қалған ұнтақты оқпанға құйды. Кремний құлыптарында қолданылатын қара ұнтақта күкірт болды. Егер қару қолданғаннан кейін тазаланбаса, ұнтақ қалдықтары ауадан ылғалды сіңіріп алып, күкірт диоксидімен қосылып күкірт және сульфон қышқылдарын түзетін. Бұл қышқылдар оқпанның ішкі бетін және тұйықталу механизмін тоздыратын. Дұрыс тазаланбаған және күтілмеген кремний құлыптары тотығып, жарамсыз болып қалатын. Көптеген кремний құлыптары заманауи өндіріс процестері кең таралғанға дейін жасалған. Тіпті жаппай өндірілетін қаруларда да бөлшектер көбінесе қолмен жасалатын. Егер кремний құлыптары зақымдалса немесе оның бөлшектері ескірсе, зақымдалған бөлшектерді ауыстыру оңай болмайтын. Бөлшектерді жинап, пішінін өзгертіп немесе басқаша түзетуге тура келетін, бұл жөндеуді қиындататын. Машинамен жасалған, бірін-бірі ауыстыратын бөлшектер кремний құлыптары капкалармен ауыстырылғанға дейін көп ұзамай қолданыла бастады.
Flintlocks were prone to many problems compared to modern weapons. Misfires were common. The flint had to be properly maintained, as a dull or poorly knapped piece of flint would not make as much of a spark and would increase the misfire rate dramatically. Moisture was a problem, since moisture on the frizzen or damp powder would prevent the weapon from firing. This meant that flintlock weapons could not be used in rainy or damp weather. Some armies attempted to remedy this by using a leather cover over the lock mechanism, but this proved to have only limited success. Accidental firing was also a problem for flintlocks. A burning ember left in the barrel could ignite the next powder charge as it was loaded. This could be avoided by waiting between shots for any leftover residue to completely burn. Running a lubricated cleaning patch down the barrel with the ramrod would also extinguish any embers, and would clean out some of the barrel fouling as well. Soldiers on the battlefield could not take these precautions. They had to fire as quickly as possible, often firing three to four rounds per minute. Loading and firing at such a pace dramatically increased the risk of an accidental discharge. When a flintlock was fired it sprayed a shower of sparks forwards from the muzzle and another sideways out of the flash hole. One reason for firing in volleys was to ensure that one man's sparks didn't ignite the next man's powder as he was in the act of loading. An accidental frizzen strike could also ignite the main powder charge, even if the pan had not yet been primed. Some modern flintlock users will still place a leather cover over the frizzen while loading as a safety measure to prevent this from happening. However, this does slow down the loading time, which prevented safety practices such as this from being used on the battlefields of the past. The black powder used in flintlocks would quickly foul the barrel, which was a problem for rifles and for smooth bore weapons that fired a tighter fitting round for greater accuracy. Each shot would add more fouling to the barrel, making the weapon more and more difficult to load. Even if the barrel was badly fouled, the flintlock user still had to properly seat the round all the way to the breech of the barrel. Leaving an air gap in between the powder and the round (known as "short starting") was very dangerous, and could cause the barrel to explode. Handling loose black powder was also dangerous, for obvious reasons. Powder measures, funnels, and other pieces of equipment were usually made out of brass to reduce the risk of creating a spark, which could ignite the powder. Soldiers often used pre made paper cartridges, which unlike modern cartridges were not inserted whole into the weapon. Instead, they were tubes of paper that contained a pre measured amount of powder and a lead ball. Although paper cartridges were safer to handle than loose powder, their primary purpose was not safety related at all. Instead, paper cartridges were used mainly because they sped up the loading process. A soldier did not have to take the time to measure out powder when using a paper cartridge. He simply tore open the cartridge, used a small amount of powder to prime the pan, then dumped the remaining powder from the cartridge into the barrel. The black powder used in flintlocks contained sulfur. If the weapon was not cleaned after use, the powder residue would absorb moisture from the air and would combine it with its sulfur dioxide to produce sulfuric and sulfonic acids. These acids would erode the inside of the gun barrel and the lock mechanism. Flintlock weapons that were not properly cleaned and maintained would corrode to the point of being destroyed. Most flintlocks were produced at a time before modern manufacturing processes became common. Even in mass produced weapons, parts were often handmade. If a flintlock became damaged, or parts wore out due to age, the damaged parts were not easily replaced. Parts would often have to be filed down, hammered into shape, or otherwise modified so that they would fit, making repairs much more difficult. Machine made, interchangeable parts began to be used only shortly before flintlocks were replaced by caplocks.
Мәдени әсері
200 жылдан астам уақыт бойы, қандай да бір түріндегі кремнезотты механизмді қолданатын қарулар атыс қаруының басты түрі болды. 1807 жылы пастор Александр Джон Форсайт қарапайым перкуссиялық қақпақ жүйесін ойлап тапқанға дейін кремнезотты жүйе танымалдылығын жоғалта бастады. Перкуссиялық тұтандыру жүйесі кремнезоттыдан гөрі ауа райына төзімді және сенімді болды, бірақ кремнезоттан перкуссиялық қақпаққа көшу баяу болды, ал перкуссиялық жүйе 1830 жылға дейін кеңінен қолданылмады. Model 1840 U.S. мушкеті – АҚШ әскері үшін жасалған соңғы кремнезотты қару. Дегенмен, ескірген кремнезотты қарулар Американдық Азамат соғысының алғашқы күндерінде қолданылды. Мысалы, 1861 жылы Теннесси армиясында 2000-нан астам кремнезотты мылтық қызметте болды. Кременезоттың ұзақ жылдар бойы қолданылуының нәтижесінде, ол тілде және жаттығуларда және парадтарда өз іздерін қалдырды. "Lock, stock and barrel", "going off half cocked" және "flash in the pan" сияқты фразалар ағылшын тілінде бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. Сонымен қатар, бастапқыда кремнезотты қаруды алып жүруді, оқтап тиеуді және атуды стандарттау үшін жасалған қару ұстау тәсілдері мен жаттығу командалары жаттығулар мен көрсетулер стандарты болып табылады (қолдану нұсқаулығын қараңыз).
Firearms using some form of flintlock mechanism were the main form of firearm for over 200 years. It was not until Reverend Alexander John Forsyth invented a rudimentary percussion cap system in 1807 that the flintlock system began to decline in popularity. The percussion ignition system was more weatherproof and reliable than the flintlock, but the transition from flintlock to percussion cap was a slow one, and the percussion system was not widely used until around 1830. The Model 1840 U. S. musket was the last flintlock firearm produced for the U. S. military. However, obsolete flintlocks saw action in the earliest days of the American Civil War. For example, in 1861, the Army of Tennessee had over 2,000 flintlock muskets in service. As a result of the flintlock's long active life, it left lasting marks on the language and on drill and parade. Terms such as: "lock, stock and barrel", "going off half cocked" and "flash in the pan" remain current in English. In addition, the weapon positions and drill commands that were originally devised to standardize carrying, loading and firing a flintlock weapon remain the standard for drill and display (see manual of arms).