Кіріспе

Шейх Палту (хинди тілінде: शैख़ पलटू) – британдық Шығыс Үндістан компаниясының әскері (сепой), 1857 жылдың наурыз айында Бенгал армиясында кеңінен наразылықтар басталар алдында 34-ші Бенгал тума әскерінде қызмет еткен. 29 наурызда сол полктің сепойы Мангал Пандей британдық лейтенантқа шабуыл жасағанда, Шейх Палту офицерге көмектесу үшін араласып, Мангал Пандейді ұстады. Қызметтегі қарауыл сепоилері мен басқа да қатысушылар өз серіктеріне қарсы ешқандай шара қолданудан бас тартып, "қаны төгілген шабуылдың жай ғана куәгерлері" болып қалды.

Тарих

Ағылшын майор-сержанты оқиға орнына бірінші болып келді, бірақ күзетшілердің бірі оны мылтығымен құлатты. Басқа сепуилер бақылап тұрғанда, қарусыз Шейх Палту екі британдық офицерді қорғауға кірісіп, Мангал Пандейді белінен ұстап, басқа сарбаздарды оған қосылуға шақырды. Көптеген сепуилер төбелеп, кейбіреулері Шейх Палтуды тас және аяқ киіммен ұрып, сөккен. Шейх Палтудың араласуының арқасында жарақат алған адъютант Бау және майор-сержант Хьюсон тұрып кетті. Күзетшілердің бір бөлігі офицерлеріне мылтық саптамасымен шабуыл жасады деген хабар бар, ал күзет командирі Джемадар Ишвари Прасад төрт сарбазға Шейх Палтуға көмектесуге араласпауды бұйырды. Басқа офицерлермен бірге оқиға орнына келген генерал-майор Дж. Хирс жағдайды өз бақылауына алды. Пандей өзін-өзі атып жарақат алды, ал күзетшілер бұйрықтарды орындады. Көкірегінен жарақат алған, "дірілдеп, құрылып" Мангал Пандей күзет астында полк госпиталіне жеткізілді.

Салдары

Мангал Пандей мен күзетшіге басшылық ететін адам кейіннен әскери сотқа беріліп, тиісінше 8 және 21 сәуірде атылды. 29 наурызда Баракпорда орналасқан 34-ші Бенгалдық жергілікті жаяу әскерінің (BNI) жеті ротасы бес аптадан кейін, 6 мамырда таратылды. Сол күні полктің басқа жерде орналасқан үш ротасы, сондай-ақ адал Шейх Палту әскери қызметін жалғастырды. Ол тіпті Мангал Пандейді ұстағаны үшін марапатталды. Шейх Палту хавалдар (сержант) шеніне көтеріліп, генерал Хирс оған "Еңбегі үшін орден" беруді ұсынды. 34-ші БНИ-нің көп бөлігі демобилизацияланғаннан кейін, Шейх Палту лагерьтің шетінде бұрынғы әріптестерімен өлтірілді. 1857 жылғы Ұлы Үндістан көтерілісі 1857 жылғы 10 мамыр күні, жексенбі кешкісін Меретте басталды. Бұл оқиға, бірнеше апта бұрынғы Мангал Пандей мен Шейх Палтуға қатысты оқиғадан кейін болды.

Кино және теледидар

2005 жылы Кетан Мехтаның режиссерлік еңбегімен түсірілген "Мангал Пандей: The Rising" фильмінде Шейх Палту рөлін Мурали Шарма сомдады.

Ұсынылған көрсеткіштер

Маллесон, Г. Б., 1857 жылғы Үнді көтерілісі, 36–39 беттер, Дели, Rupa & Co. баспасы, 2005 (алғаш рет жарық көрген жылы: 1890)