Аргентинаның "Қанды соғысындағы" құқық қорғау органының басшысы Агустин Фесед
Agustín Feced
Агустин Фесед – Аргентина ұлттық жасағының командирі, «Қанды соғыс» кезеңінде Росарио қаласының полиция бастығы. Өлімі күмәнді, 1986 ж. қайтыс делінген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Агустин Фесед (1921 жылдың 11 маусымында дүниеге келген, 1980 немесе 1990 жылдары қайтыс болған) Аргентинаның Ұлттық жандармериясының майоры және командирі, "Құрлы соғыс" кезінде Росарио қаласының Санта-Фе провинциясы полициясының бастығы болған. Ол 2-ші аймақтық полиция корпусының бастығы болды және Хуан Перонның президенттігінің соңғы күндерінде, әскери диктатура басталғанға дейін 1974 жылдың маусымынан бастап Аргентина армиясының 601-ші барлау батальонының құрамында болды. Ол Санта-Фе провинциясының Асебаль қаласында дүниеге келген. 1986 жылы ол ресми түрде қайтыс болды деп жарияланды, бірақ бұл мәлімдеме даулы. Оның осы күннен кейін де тірі болғаны туралы кеңінен айтылды.
Agustín Feced (born June 11, 1921, died 1980s or 1990s) was a major and commander of the Argentine National Gendarmerie, and the head of the police of the Province of Santa Fe for the city of Rosario, during the Dirty War. He was in charge of the 2nd Regional Police Corps, and he was part of Intelligence Battalion 601 of the Argentine Army from June 1974, before the beginning of the military dictatorship, in the last days of the presidency of Juan Perón. He was born in Acebal, Santa Fe. He was officially declared dead in 1986 but this is disputed. It has been widely claimed that he was still alive after this date.
Жоғалу
1976 және 1979 жылдар аралығында, және қазірдің өзінде Ұлттық Ұйымдастыру Процесінің диктатурасы кезінде, Фесед 2-ші корпустың барлау қызметінің басшысы болды, ол сонымен қатар заңсыз ұстау орталығы болып табылған (аудақтағы ең ірісі, барлығы шамамен 10 орталықтың ішінде). Оның кеңсесі Росарио және оның төңірегіндегі аймақтардағы репрессиялық схеманы үйлестірді. Адамдар топтар тарапынан ұрланып, тұтқындалып, азаптау үшін барлау қызметіне жеткізілді. Фесед адамдарды ұрлауға, құрбанның оған қызығушылық тудырған жағдайларда азаптау сеанстарына және қазаға қатысқандығы белгілі. Қазалар көбінесе алыс жерлерде жасалды және кейде полиция мен қарулы террористер арасындағы қақтығыс ретінде көрсетілді. Бұл қылмыстарда Феседке Хосе Рубен Ло Фиего мен Марио Альфредо Маркоте ең жақын көмекшілер болды. Барлау қызметі қазір құрбандардың туыстары сақтап келген Centro Popular de la Memoria (Халық Естелік Орталығы) деп аталатын ескерткіш орынға айналды.
Between 1976 and 1979, and already under the dictatorship of the Proceso de Reorganización Nacional, Feced was the head of the Intelligence Service of the 2nd Corps, which doubled as an illegal detention center (the major one in the area, of a total of about 10). His office co ordinated the repressive scheme in Rosario and its neighboring areas. People were kidnapped by squads and taken to the Intelligence Service to be held and tortured. Feced is known to have taken part in the kidnappings, in torture sessions when the victim was for some reason interesting to him, and in the killings, which were often conducted in faraway locations and sometimes passed off as fights between the police and armed terrorists. Two of Feced's foremost assistants in these crimes were José Rubén Lo Fiego and Mario Alfredo Marcote. The Intelligence Service is now a memorial site called Centro Popular de la Memoria (People's Memorial Center), preserved by an organization of victims' relatives.
Алғашқы тергеулер
Процессо аяқталғаннан кейін жүргізілген ауқымды зерттеулерге сәйкес, Санта-Феде 720 адам, ал Росариода 350 адам "жоғалып кеткен". Фесед, сол кездегі 2-ші армия корпусының командирі Леопольдо Галтиеримен бірге, олардың көпшілігіне жауапты деп есептеледі. Оған қарсы қудалау тоқтатылар алдында Фесед адамзатқа қарсы 270 қылмыс жасады деп айыпталды. Росариода басқа да ірі қалалармен салыстырғанда "жоғалып кеткен" адамдардың саны аз болғанымен, тұтқындау орындары мен лагерьлерден азат болған ұрланғандардың үлесі төмен, ал азаптау мен кісі өлтіру құрбандары көп болды. 1983 жылы Қарулы Кенестің Жоғарғы Кеңесі Феседке қатысты тергеу бастады және жоғалған адамдардың тізімдері, Росариодағы зираттағы анонимді жерлеулер, сондай-ақ ондаған қылмыстық серіктестер туралы мол құжаттар жинады.
According to the extensive research conducted after the end of the Proceso, 720 people were "disappeared" in Santa Fe and 350 in Rosario. Feced, together with the then commander of the 2nd Army Corps Leopoldo Galtieri, is considered responsible for most of them. Before the closing of the case against him, Feced was accused of 270 crimes against humanity. Though Rosario had comparatively a smaller number of "disappeared" people than other metropolitan areas, the proportion of those kidnapped who were set free from the detention centers and camps is smaller, and there were many more victims of torture and murder. The Supreme Council of the Armed Council started an investigation about Feced in 1983, and produced a large amount of documentation including lists of missing people, anonymous burials in a cemetery in Rosario, and tens of criminal collaborators.
Федтің жасырынғандығы және өлімі туралы
Бұл тергеу Росариодағы Федералдық сотқа жіберілмей тұрып, үш жылға созылды. Фесед 1984 жылдың 31 қаңтарында іс ресми түрде ашылған сәттен бастап түрмеде болуға тиіс болған. Кейіннен ол сот шешімімен Буэнос-Айрес қаласындағы Кампо-де-Майо әскери госпиталінің күзетіне берілді. Сол жерде оған 1985 жылы жүрек операциясы жасалған деп хабарланды. Бірақ сол кезде ол шындығында Формосада бос жүрген. Бұл фактілер көптеген ықпалды тұлғалардың (әскерилер, үкімет шенеуніктері және Альберто Голлан сияқты белгілі бизнесмендер) әрекеттеріне және қорғауына нұсқайды. 1986 жылдың 21 шілдесінде әскери госпиталь Феседтің қайтыс болғанын ресми түрде жариялады. Бірақ көптеген куәгерлер, барлау қызметінен аман қалғандар, осы күннен кейін Феседті тірі көргендерін айтады. Журналист Клаудио де Лука сотқа ұсынған Росариодағы «Аристон» қонақ үйінің тізім кітабында 1988 жылдың 29 шілдесімен Феседтің қолымен жазылған қолтаңбасы бар екені анықталды. Ұлы өлтірілген құрбанының інісі Франсиско Оярзабаль Феседтің Парагвайда тірі көрінгенін хабарлады. Барлау қызметінің ісі бойынша тергеу 1987 жылы Рауль Альфонсин президенттігі кезінде қабылданған «Тәуелділік заңы» (Ley de Obediencia Debida) және «Соңғы нүкте заңы» (Ley de Punto Final) заңдарынан кейін тоқтатылды. Бұл заңдар адам құқықтарын бұзуға қатысты жауапкершілікті әскери иерархияның жоғарғы деңгейлерімен (бұрын сотталғандармен) шектеді және төменгі деңгейдегі азаматтарға қатысты қылмыстық тергеулерді тоқтатты. 1989 жылдың 15 желтоқсанында Росариодағы Федералдық қылмыстық соты жоғарыда айтылған қайшылықтарды ескермей, Феседтің қайтыс болғанына байланысты оған қарсы қозғалған істі жабық деп жариялады. Барлау қызметінің қылмыстарына қатысқан қалған адамдар 1989-1990 жылдары президент Карлос Менемнің жарлығымен кешірілді.
This investigation took three years before it was passed on to the Federal Justice in Rosario. Feced was in theory to be in prison from the official opening of the case on January 31, 1984. Later, he was transferred by justice to the custody of the Military Hospital of Campo de Mayo (Buenos Aires). There he is claimed to have undergone heart surgery in 1985. At the time, though, he was in fact free in Formosa. These facts point to complicity and protection by many powerful interest (military, government officials and some powerful businessmen such as Alberto Gollán). On July 21, 1986, Feced was officially declared dead by the Military Hospital. Many witnesses, survivors of the Intelligence Service, claim to have seen Feced alive after that date. A registry book of the Ariston Hotel in Rosario, presented as evidence to the court by the journalist Claudio de Luca, showed a signature with Feced's handwriting, dated July 29, 1988. Francisco Oyarzábal, the brother of a murdered victim, reported that Feced had been seen alive in Paraguay. The investigation of the Intelligence Service case was archived in 1987 after the passing of the laws called Ley de Obediencia Debida (Law of Due Obedience) and Ley de Punto Final (Full Stop Law), during the presidency of Raúl Alfonsín, which restricted the accountability for human rights abuses to the highest levels of the military hierarchy (who had been already tried) and put an end to ongoing criminal investigations into the lower levels. On December 15, 1989, the Penal Federal Court of Rosario, without giving weight to the above inconsistencies, declared the case against Feced extinct (closed) due to his alleged death. The rest of the people involved in the crimes of the Intelligence Service were pardoned by decree of President Carlos Menem in 1989–1990.
Дел Фраде зерттеулері
Журналист Карлос дель Фраде 1999 жылдан бері жүргізіп келе жатқан және 2002 жылы жарияланған зерттеулері Феседтің соңғы тіркелген мекенжайы Буэнос-Айрес қаласында болғанын көрсетеді. Ол ауру және есінен жаңылысқан деп есептелсе де, дел Фраде сұхбаттасқан оның бұрынғы көршісінің бірі бұл пікірге қарсы тұрады. Формосадағы Сан-Антонио зиратындағы жандармерия мүшелеріне бөлінген аумақта Агустин Фесед есімді қабір бар. Жергілікті "La Mañana" газетінде оның сол күні, сағат 17:30-да жерленгені туралы хабарлама жарияланған. Зираттың ресми тізілімінде сол кезде тек бір адам жерленгені көрсетілген, ол Фесед емес, бірақ ол сол жерде табылған ескі дәптерде де кездеседі. Дәптердегі бұл жазбаны Феседтің күйеу баласы, сол кезде үкіметте жоғары лауазымда болған Рамон Хименес жазған. Феседтің табыты 1990 жылдардың ортасынан қалған тағы бір табыттың қасында, жер бетіне жақын орналасқан. Зираттың күзетшісінің сөзіне қарағанда, Сан-Антониода "бірнеше жылға дейін" (1999 ж.) табындарды көтеруге арналған құрал болмаған, ал жұмыс уақыты сағат 8:00-ден 13:00-ге дейін болғандықтан, Феседті осылай жерлеу мүмкін емес еді, егер [біреу] үш баспалдақ пен көптеген адамдарды алып келмесе, [табытты] жоғары көтеру үшін.
Research conducted by the journalist Carlos del Frade since 1999, and published in 2002, shows that Feced's last recorded domicile was in the city of Buenos Aires. Though he was supposedly ill and senile, one of his former neighbors, interviewed by del Frade, contradicts this impression. Within the San Antonio Cemetery in Formosa, in the area reserved for members of the Gendarmería, there is a grave with the name of Agustín Feced, and an announcement in the local newspaper La Mañana says that he was buried there on the same day of his death, at 5:30pm. The official records of the cemetery show only one person being buried there and then, and it is not Feced, but he does appear in an old notebook also found there. The unofficial record in the notebook was written by Ramón Giménez, Feced's son in law and then a top government official. Feced's coffin is sealed in the wall next to another one that dates from the mid 1990s, and almost above ground. According to the guardian of the cemetery, San Antonio did not have lifts for coffins "until a few years ago" (1999), and working hours are 8:00am to 1:00pm, so Feced could not have been buried like that "unless [somebody] brought three ladders and a lot of people to get [the coffin] up there".
Істі қайта ашу
Ақпарат бөлімінің қызметкерлеріне, оның ішінде Феседке және оның көптеген серіктестеріне қарсы іс 2004 жылдың 6 қыркүйегінде федералды судья Омар Дигеронимо тарапынан қайта ашылды, ол бірнеше адамды қамауға бұйрық берді. Жозе Ло Фиего, Марио Маркоте және тағы бір бұрынғы полиция қызметкері Жозе Карлос Скортечини дер кезінде өздерін ұстады, бірақ барлық айыптауларды жоққа шығарды.
The case against the officers of the Intelligence Division, including Feced and many of his collaborators, was re opened by federal judge Omar Digerónimo on September 6, 2004, who ordered a number of arrests. José Lo Fiego, Mario Marcote and another former police officer, José Carlos Scortechini, surrendered themselves almost immediately, but denying all of the accusations.