Кіріспе

Флоридадағы тарихи темір жол Флорида штатының Таллахасси қаласында орналасқан Таллахасси темір жолы Флоридадағы алғашқы екі темір жолдың бірі болып саналады және 1836 немесе 1837 жылдары қызметін бастады. 1855 жылға дейін олар бу локомотивтерін табысты қолданбады, ал пойыздар 20 жылдан астам уақыт бойы еселдермен тартылды. Көп жылдар бойы темір жолдың басты жұмысы – Таллахассиден Сент-Маркс өзеніндегі теңіз порттарына мақта жинақтарын тасымалдау болды.

Шығу тегі

Таллахасси Флорида территориясының Апалачикола және Суане өзендері арасындағы "Орталық Флоридада" орналасқан. 1830 жылдары Орталық Флорида Флориданың ең көп халқы бар және өркендеген бөлігі болды. Орталық Флориданың ядросы және оған жақын орналасқан Джорджияның бөлігі мақта мен темекі өндіретін көптеген плантацияларға ие болған "Қызыл төбелер аймағын" құрады. Аймақтан мақта экспорттау қиын болды. Мақта балаусалары Таллахассиге әкелінді, одан олар Вудвиль Карст жазығының терең құмы арқылы Санкт-Маркс өзеніндегі порттарға вагонмен тасымалданды. Флорида территориясының заң шығару кеңесі 1831 жылы Леон теміржол компаниясына Таллахассиден Санкт-Маркс өзеніне дейін теміржол салуға рұқсат берді. Бұл компания ұйымдаса алмағандықтан, заң шығару кеңесі Леон теміржолы компаниясына өкілеттік берді, бірақ ол қажетті капиталды жинауға сәтсіздікке ұшырағаннан кейін жарғысынан бас тартты. Таллахасси теміржол компаниясы 1834 жылы заң шығару кеңесінің шешімімен құрылды. Леон округінде екі плантацияға ие болған Ричард Кит Колл компанияның президенті және бас акционері болды. Аумақтық үкімет теміржол компаниясына жер берді. Жоспарланған бағыттың бір бөлігі әлі де Федералдық үкіметке тиесілі болғандықтан, Колл АҚШ Конгресіне теміржол үшін 200 фут (61 м) енді және Санкт-Маркста өткізу құқығын беру туралы өтініш жасады. Конгресс Санкт-Маркс және Вакулла өзендерінің қосылған жерінде 18 метр (60 фут) енді өткізу құқығын берді.

Құрылыс

Таллахасси теміржолының құрылысы туралы қазіргі кезде белгілі болғандардың көп бөлігі неміс-бөгемиялық теміржол маманы Франц Антон фон Герстнердің жазбаларында жазылған. Герстнерге Ресей үкіметі АҚШ-тағы теміржолдар туралы толық баяндама жазуды тапсырған. Ол 1839 жылы Орта Флоридаға барды. Теміржолдың құрылысы 1834 жылы Таллахассиден басталды және 1836 немесе 1837 жылы (көздер операциялар басталған жыл туралы келіспейді) Сент-Марксқа жетті, қашықтығы белгісіз. 1839 жылы теміржол 3 шақырымға (2 миль) оңтүстікке қарай Порт-Леонға дейін кеңейтілді, бұл үшін Сент-Маркс өзені арқылы көтерілетін көпір салынды. Жол 5 футтік (2 метрлік) рельс кеңдігімен, рельстер арасы 1,8 метрдей аралықта тіреулерге орнатылған 2 метрлік (8 футтық) ағаш тіреулермен салынды. Жолдың көп бөлігі өте жазық, орманды жерлер арқылы өтті. Көлденең су ағыны нашар болды және жаңбыр жиі рельстердің астынан құмды шайып тастады, осылайша рельстер бұрылып, жолдың орнынан ауытқуына себеп болды. Бұл жолдың нашар күйде қалуына және жоғары техникалық қызмет көрсету шығындарына әкелді. (1855 жылы теміржолмен сапарлаған бір жолаушы, бастапқыда рельстер тіреулерсіз тікелей құмға төселгенін естігенін айтты.) Француз табиғат зерттеушісі Франсис де Лапорте де Кастельнау 1837 жылдың қарашасынан 1838 жылдың наурызына дейін Орта Флоридаға сапар шекті. Теміржолдың Таллахассиден Сент-Маркс өзеніне дейін құмды топырақ арқылы жылқымен арбамен мақта тасымалдаудың дерлік мүмкін еместігіне байланысты "өте пайдалы" екенін мойындағанмен, ол теміржолды "бүкіл әлемдегі ең нашар салынған" деп атады, сондықтан локомотивтерді жолға қою мүмкін болмады.

Порт Леон

Темір жолдың бастапқы терминалы Сент-Маркс болды. Федералдық үкімет темір жолға сұраған соманың орнына Сент-Маркста ғана грант берді. Флорида территориясынан алынған жер гранты Сент-Маркс өзенінен шығысқа қарай, өзен сағасына жақын үлкен аумақты қамтыды. Темір жол терминалын аумақтық грант жеріне орналастыру компанияға терминалдық құрылыстар үшін көбірек орын берді, сондай-ақ темір жол мен кемелер арасындағы тауар айналымын толық бақылауға мүмкіндік берді. 1838 жылдан бастап темір жол компаниясы Порт-Леонда жер участаларын жоспарлап, сата бастады. Сент-Маркс портынан айналып өткен, Сент-Маркс өзені бойында орналасқан Магнолия қаласының тұрғындары Порт-Леонға бірден көшіп келді. Темір жол 1839 жылы Порт-Леонға жетті. Қала тез арада 450-ге жуық тұрғынға дейін өсті және 1841 жылы қала мәртебесін алды. 1841 жылы қалада сары қызыл ауру таралып, 139 адам қаза тапты. 1843 жылдың басында Порт-Леонда әлі 200-ге жуық тұрғын болды, осы кезде ол Леон округынан бөлініп жаңа құрылған Вакулла округының орталығы болды. Темір жол компаниясы Порт-Леонда жер участаларын сата бастағанда, бұл жердің Апалачи шығанағындағы ең биік нүкте екенін, жоғары толқындардан жоғары орналасқанын мәлімдеді. 1837 жылғы Апалачи шығанағындағы дауыл бұл жерді су баспаған көрінеді. 1843 жылғы Флорида штатының Порт-Леондағы даулы желі сол жылдың қыркүйек айында Порт-Леонды қамтыды. Дауыл кезінде бір адам қаза тапты, ал қаладағы барлық құрылыстар қирады немесе ауыр зақымдалды. Сент-Маркс өзенінің үстіндегі көпір дауылдың күшімен Сент-Маркс қаласынан өте соққан. Сент-Маркс қаласы да дауылдан зардап шекті. Порт-Леонның көптеген тұрғындары Сент-Маркстің солтүстігіндегі жаңа қалаға, Ньюпортқа көшіп кетті. Темір жол компаниясы Сент-Марксқа дейінгі желісін жылдам жөндеп, оны жаңа жүк терминалы етіп белгіледі. Содан кейін Порт-Леон тарихтан жоғалып кетті.

Құрамалық

1867 жылдың наурыз айында Джордж Уильям Свипсон алаяқтық амалмен Пенсакола және Джорджия темір жолын 1 220 000 долларға, ал Таллахасси темір жолын 195 000 долларға сатып алды. Екі темір жол кейіннен Таллахасси темір жолы деп аталған жаңа компанияға біріктірілді. Бұл компания өз кезегінде 1869 жылы құрылған Джексонвилл, Пенсакола және Мобиль темір жолы құрамына енді. Эдвард Рид Джексонвилл, Пенсакола және Мобиль темір жолын сатып алып, 1882 жылы оны Флориданың Орталық және Батыс темір жолымен біріктірді. Флориданың Орталық және Батыс темір жолы 1884 жылы Флорида темір жолы және кеме жүргізу компаниясына біріктірілді, ол 1888 жылы Флориданың Орталық және Арал темір жолы ретінде қайта құрылды, ал 1893 жылы тағы да Флориданың Орталық және Арал темір жолы ретінде қайта құрылды. «Теңіз жағалауы әуе желісі» темір жолы 1900 жылы Флорида Орталық және Арал темір жолын жалға алып, 1903 жылы сатып алды. Таллахасси мен Сент-Маркс арасындағы желі «Теңіз жағалауы әуе желісі» және оның ізбасарларында Wakulla бөлімшесі ретінде белгілі болды.

Тастауы

1932 жылы Сейборд Эйр Лайн Темір жолы (SAL) Сент-Марксқа баратын Сент-Маркс тармағының (ескі Таллахасси темір жолы) соңғы 2 милі (3 км) бөлігінде жұмысын тоқтатты. 1939 жылы SAL компаниясының Сент-Маркс желісінің соңына дейін 2 миль (3 км) қатынасты қайта жаңарту туралы петициясы Мемлекетаралық сауда комиссиясымен мақұлданды. Сент-Маркс тармағы 1960 жылдарға дейін пайдаланылды. 1983 жылы Seaboard Coast Line Railroad (SAL-дің ізбасары) бұл жолды ресми түрде тастап кетті, ал Флорида штаты 1984 жылы тасталған жол құқығын сатып алды. Осы жолдың 16 милі (26 км) кейін Таллахасси – Сент-Маркс тарихи темір жолы мемлекеттік саябасы болып құрылды.

Тарихи бекеттер

Мильдік қосылыстар және ескертпелерSPA 799.3ТаллахассиТаллахасситүйіскендер:SPA 802.2Сент-Маркс түйісіSPA 803.3БелэйрSPA 805.6ЛуттерлохSPA 808.2РоудсSPA 808.8ВудвиллВудвиллSPA 809.4МудиSPA 811.3Бёрнт МиллSPA 812.1ВеренSPA 814.5ВакуллаSPA 815.7БёрнсSPA 817.5НьюпортНьюпортSPA 820.2 Сент-МарксСент-Маркс