Кіріспе
Ағылшын төзімділік жүзушісі Льюис Уильям Гордон Пью, OIG, (5 желтоқсан 1969 жылы туған) – британдық Оңтүстік Африкалық төзімділік жүзуші және мұхиттарды қорғаушы. "Жүзу спортының сэр Эдмунд Хиллариі" деп аталған ол әлемнің барлық мұхиттарында ұзақ қашықтыққа жүзіп өтуге қол жеткізген алғашқы адам және олардың қиын жағдайда екеніне назар аудару үшін осал экожүйелерде жүзіп жүреді. Пью 2007 жылы Арктика теңізінің мұзының еруіне назар аудару мақсатымен Солтүстік полюске алғаш рет жүзумен танымал. 2010 жылы ол Эверест тауындағы мұздық көлден жүзіп өтіп, Гималайдағы мұздықтардың еруі мен су көлемінің азаюы аймақтағы бейбітшілікке тигізетін әсеріне назар салды. 2018 жылы ол 2030 жылға дейін әлем мұхиттарының 30 пайызын қорғау қажеттігін талап ету үшін Англия арнасының барлық ұзындығын жүзіп өтті. 2010 жылы Дүниежүзілік экономикалық форум Пьюды «Жас әлемдік лидер» деп таныды, ал 2013 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы оны БҰҰ-ның мұхиттардың алғашқы өкілі етіп тағайындады. 2016 жылы Пью Антарктида жағалауындағы Росс теңізінде әлемдегі ең ірі теңіз қорығын құруға қатысты. Бұқаралық ақпарат құралдары оның Антарктиданың мұзды суларында жүзуі мен АҚШ және Ресей арасында қорық туралы соңғы келісімге келуге көмектесу үшін шаттл қатынастарын жүргізуін сипаттау үшін «Спидо дипломатиясы» терминін қолданды. Пью қазіргі уақытта Кейптаун университетінде халықаралық құқықтан қосымша профессор болып қызмет етеді.
Lewis William Gordon Pugh, OIG, (born 5 December 1969) is a British South African endurance swimmer and ocean advocate. Dubbed the "Sir Edmund Hillary of swimming", he is the first person to complete a long distance swim in every ocean of the world, and he frequently swims in vulnerable ecosystems to draw attention to their plight. Pugh is known for undertaking the first swim across the North Pole in 2007 with the aim of highlighting the melting of the Arctic sea ice. In 2010 he swam across a glacial lake on Mount Everest, to draw attention to the melting of the glaciers in the Himalayas and the impact the reduced water supply would have on peace in the region. In 2018 he swam the full length of the English Channel to call for 30% of the world's oceans to be protected by 2030. Pugh was named a Young Global Leader by the World Economic Forum in 2010 and the United Nations appointed him as the first UN Patron of the Oceans in 2013. In 2016 Pugh played a role in creating the largest marine reserve in the world in the Ross Sea off Antarctica. The media coined the term "Speedo Diplomacy" to describe his efforts of swimming in the icy waters of Antarctica and shuttling between the US and Russia to help negotiate the final agreement on the reserve. Pugh currently serves as an Adjunct Professor of International Law at the University of Cape Town.
Жас шағы мен отбасы
Пьюг 1969 жылдың 5 желтоқсанында Англияның Плимут қаласында дүниеге келген. Оның әкесі П.Д. Гордон Пью Корольдік теңіз флотындағы хирург, жазушы және Виктория дәуірінің керамикасын көптеп жинаған адам болған. Оның анасы Марджери Пью Корольдік теңіз флотының әскери-теңіз мейірбикелік қызметінде аға медбике болып жұмыс істеген.
Білім және ерте мансап
Пью Девондағы Дартмурдың шетінде өсті. Ол Таустоктағы Маунт Хаус мектебінде білім алды. 10 жасында отбасы Оңтүстік Африкаға көшті. Ол Грэмстаундағы Сент-Эндрю колледжінде, кейін Кейптаундағы Кэмпс-Бэй орта мектебінде оқуын жалғастырды. Кейптаун университетінде саясат және құқық мамандықтарын оқып, магистрлік дәрежесін үздік бітірді. Жиырмасыншы жасының ортасында Англияға оралып, Кембридждегі Джесус колледжінде халықаралық құқық оқыды, содан кейін он жыл бойы Лондон қаласындағы Ince & Co фирмасында теңіз құқығы саласындағы заңгер болып жұмыс істеді. Осы кезеңде ол бірқатарда Ұлыбританияның Арнайы Әуе Күштерінде резервте қызмет етті.
Жүзу
30 жыл бойы Пью тарихтағы кез келген жүзушіден гөрі, атақты орындардың айналасын жүзуде алғашқы болып көзге түсті. Forbes журналына берген сұхбатында ол: "Линн Кокс, Мартин Стрел және менің өзім әлемнің барлық маңызды нысандарына жеттік. Шын мәнінде, енді ештеңе қалмады" деді. 2013 жылы ол Халықаралық марафондық жүзу даңқы залына енгізілді.
"Between Lynne Cox, Martin Strel and myself, we've hit all of the world's major landmarks. There's really nothing left." In 2013 he was inducted into the International Marathon Swimming Hall of Fame.
Ерте жүзу
Пью 1986 жылы, 17 жасында алғашқы толыққанды жүзу сабағын алды. Бір айдан кейін ол Роббен аралынан (Нельсон Мандела түрмеде болған жер) Кейптаунға дейін жүзіп өтті. 1992 жылы ол Англия арнасын жүзіп кесіп өтті. 2002 жылы ол Роббен аралын айналып жүзудің ең жылдам уақытын жаңартты. Ол Африканың ең оңтүстік нүктесі – Агульхас мүйісін, Ізгі Үміт мүйісін және Кейп түбегін (Кейптауннан Мүйзенбергке дейін жүзу) жүзіп өтіп, бұл көрсеткішті бірінші болып жасады. Пью сондай-ақ Африканың Ұлы көлдерінің бірі – Малави көлін жүзіп кесіп өткен алғашқы адам болды.
Суық суда жүзіп жүреді
2003 жылдан кейін Пью әлемдегі ең суық және ең қатал суларда пионерлік жүзулерге ден қойды. Олардың барлығы Channel Swimming Association ережелеріне сәйкес, тек Speedo суға түсу трустары, шапқа және көзілдірікпен жасалды. Ол Еуропаның ең солтүстік нүктесі – Солтүстік Кейптің айналасын жүзіп өткен алғашқы адам болды. Келесі жылы Норвегиядағы Согнефьордтың бүкіл ұзындығын жүзіп өткен алғашқы адам атанды, бұл жүзуді аяқтауға 21 күн уақыт кетті. 2005 жылы ол Шпицбергеннің ең солтүстік бөлігіндегі Верлегенхукен мүйісінің айналасында 80° солтүстік ендікте жүзіп, ең солтүстікке қарайғы ұзақ қашықтыққа жүзу бойынша әлемдік рекордты жаңартты. Бес айдан кейін ол Линн Кокске тиесілген ең оңтүстікке қарайғы ұзақ қашықтыққа жүзу бойынша әлемдік рекордты Антарктида түбегіндегі Петерман аралында 65° оңтүстік ендікте жүзіп бұзды. 2017 жылдың қараша айында Пью Оңтүстік Джорджия аралының айналасындағы Антарктика суларында жүзген алғашқы адам болды.
Термогенезді алдын ала болжау
Арктика және Антарктика экспедицияларында Кейптаун университетінің спорт ғылымы профессоры Тим Ноукс Пьюдің мұздай суға енуге дайындалғанда дене температурасын шамамен 2°C-қа көтеру қабілетін тіркеген. Ол бұл құбылысты "күтілетін термогенез" (оқиғадан бұрын жылу тудыру) деп атады. Бұндай құбылыс басқа ешбір адамда байқалған емес. Ноукс мұның жылдар бойы суық суда жүзуге байланысты Павлов рефлексі екенін алға тартады, ал Пью бұл – қорқынышқа реакция деп есептейді.
Қысқы жүзуден әлем чемпионаты
2006 жылы Пу Финляндияда өткен Әлем чемпионатындағы қысқы жүзуден Ресейдің ең үздік суық су жүзушілерін 500 метрлік жарысқа шақырды. Ол Ресей чемпионы Александр Брылинді 100 метрден асып, қола жүлдегер Нефатов Владимирді 125 метрге жеңіп, оңай түрде алтын медальді жеңіп алды.
Темза өзені
2006 жылы ол Темза өзенінің бүкіл ұзындығын жүзіп өткен алғашқы адам болды. Бұл жүзуге Англиядағы қатыгез құрғақшылық пен жаһандық жылынудың қауптерін көрсету мақсатында кірісті. Жүзуді аяқтауға 21 күн уақыт кетті. Құрғақшылық салдарынан өзеннің жоғарғы бөлігі ағысын тоқтатқандықтан, Пью өзеннің алғашқы бөлігін жүгіріп өтуге мәжбүр болды. Лондон арқылы жүзіп өтетін кезінде Пью судан шығып, 10 Даунинг-стриттегі Тони Блэрге барып, Ұлыбританияны төмен көміртекті экономикаға көшуге шақырды. Одан кейін Премьер-министр Парламентке Климаттық өзгерістер туралы заң жобасын енгізді.
Мальдив аралдары
2007 жылдың ақпан айында Пью Мальдив аралдарының енімен жүзіп өтіп, бұл көрсеткенімен алғашқы адам болды. Ол әлемдегі теңіз деңгейі төмен жатқан аралдарға климаттың өзгеруінің әсерін көрсету үшін бұл жүзуді жасады. Жүзуді аяқтауға 10 күн уақыт кетті.
Солтүстік полюсі
2007 жылдың шілдесінде Пью Географиялық Солтүстік полюс арқылы алғашқы ұзақ қашықтыққа жүзуді жасады. Ашық судың арасымен, минус 1,7 °C (29 °F) су температурасындағы жүзуді аяқтауға 18 минут 50 секунд кетті. Норвегия саяхатшысы Роалд Амундсеннің шөбересі Жорген Амундсен жүзу кезінде Пьюдің қасында шаңғымен еріп жүрді. Бұл жүзу Арктика мұзының ең аз көлемі тіркелген кезбен бірге орын алды.
Эверест тауы
2010 жылдың мамыр айында Пью Эверест тауындағы Пумори мұздық көлінен өтіп жүзіп, Гималайдағы мұздықтардың еруіне және су қорының азаюының әлемдік бейбітшілікке тигізер салдарына назар аударды. Үндістан, Қытай, Пәкістан, Бангладеш және Непалдан миллиондаған адам Гималай мұздықтарынан ағатын суға тәуелді. 5300 метр биіктікте, 2°C (35°F) су температурасындағы жүзу 22 минут 51 секундқа созылды.
Ағылшын арнасы
2018 жылдың шілде және тамыз айларында Пьюг ағылшын арнасының барлық ұзындығын жүзіп өтті. Росс Эдгли Ұлыбританияны айналып өту кезінде 1780 мильді жүзіп, бір ай бұрын осы жетістікті орындағаннан кейін ол екінші адам болды. 12 шілдеде Корнуоллдағы Лэндс-Эндтен шығып, 49 күн теңізде болғаннан кейін 29 тамызда Доверге жетті. Ол қашықтықты басып өту үшін күн сайын 10-20 шақырымға дейін жүзді. Пьюг 528 шақырымды (328 миль) жүзіп, 2030 жылға қарай мұхиттардың 30 пайызын қорғауға шақырды. Ол Шекспир жағажайына қонғанда Ұлыбританияның қоршаған орта министрі Майкл Гоувпен күш қуды, ол оны "қазіргі заманның батыры" және "теңізді қорғау аймақтарының керемет жақтасы" деп атады.
Қайықта жүзу
2008 жылдың қыркүйегінде Пью командасымен бірге, ол ұйықтаған кемеде Свалбардтан Солтүстік Мұзды мұхит арқылы Солтүстік полюске дейін 1200 шақырымдай қайықпен жүзуге тырысты, бірақ команда бастапқы нүктеден 135 шақырымдай жерде әрекеттен бас тартты. Мақсаты – теңіз мұзының еруін одан әрі көрсету болды. Кейбір ғалымдар 2008 жылдың жазында Солтүстік полюс мыңдаған жылдар бойы тұңғыш рет мұзсыз қалуы мүмкін екенін болжаған еді. Пью бірнеше рет әрекеттенгеніне қарамастан, мұзда тесік табуға қол жеткізбегенін айтты. Пью автобиографиясында былай деп жазды: "Айнысымен, жаһандық жылыну экспедицияның сәтсіздігіне елеулі үлес қосты. Жазғы мұздың еруі теңіздің кең аумағын ашып, бізге солтүстікке жылдам жүзуге мүмкіндік береді деп ойлаған едік. Бірақ Аляска мен Жаңа Сібір аралдарының жағалауында мұздың кең ауқымда еруі орын алып, мұз оңтүстікке қарай бізге қарай жылжып жатқанын толыққанды түсінбедік. Климаттың өзгеруінің айғақтары айқын болды. Он төрт ай бұрын мен солтүстікке қарай жүзіп, Шпицбергеннің солтүстігінде үш метрдей қалың көп жылдық мұзды көрдім, бірақ бұл жолы мұздың көп бөлігі бір метрдей қалыңдықпен келді."
"Ironically, global warming played no small part in undermining the entire expedition. We believed that the greater melting of summer ice would open up large areas of sea and allow us to paddle north at good speed. What we did not fully appreciate was that to the north of us there was a widespread melting of sea ice off the coast of Alaska and the New Siberian Islands and the ice was being pushed south towards us The evidence of climate change was stark. Fourteen months before I'd sailed north and I'd seen a preponderance of multi year ice about three metres thick north of Spitsbergen, but this time most of the ice was just a metre thick."
Қоғам алдында сөйлеу
Пью TED Global конференциясында екі рет сөз сөйледі және олардың сайтында "шебер әңгімеші" деп сипатталған. Financial Times газеті оның 2010 жылы TEDGlobal конференциясындағы сөзін "үлгілі TED сөйлемі" деп баядады. Ал 2008 жылы АҚШ-та өткен Бизнес Инновациялар Форумындағы экологиялық көшбасшылық туралы сөйлеген сөзі Mashable әлеуметтік желілерінің нұсқауымен "Интернеттегі ең шабыттандыратын 7 видеоның" бірі деп танылды. Пью Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумының жылдық жиналысында сөз сөйледі. Ол сондай-ақ 2011 жылы Coca Cola компаниясының 125 жылдығында, 2011 жылы Lloyd's Agency Network компаниясының 200 жылдығында және 2013 жылы Swiss Re компаниясының 150 жылдығында негізгі құттықтау сөздерін айтты.
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі науқандар
Жастық шағында Пьюг Оңтүстік Африкадағы көптеген ұлттық саябақтарды аралады. Оның әкесі Патшалық теңіз күштерінде қызмет еткен кезде көргендерінен кейін, табиғатты жақсы көруге және құрметтеуге үйретуді қалаған. Әкесі 1952 жылы Ұлыбританияның алғашқы атом бомбасының сынағында және одан кейінгі бірнеше сынақтарда болған. 2003 жылы Пью теңіз құқығымен айналысуын тоқтатты және мұхиттарды қорғау үшін толық уақыт бойы күш салуға кірісті. Ол жиі мемлекет басшыларымен және бизнес көшбасшыларымен климаттың өзгеруі, тым басып аулау, ластану және теңізді қорғау аймақтарының және төмен көміртекті экономиканың қажеттілігі туралы сөйлейді. 2009 жылы Пью, Нобель бейбіт сыйлығының лауреаты Архиепископ Десмонд Тутумен бірге Африка бойынша климаттың өзгеруінің салдары туралы куәгерлердің мәлімдемелерін Пан-Африкалық климат және кедейлік тыңдауларында қарастырды. Бұл мәліметтер 2009 жылғы БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі жөніндегі конференциясына ұсынылды.
Поляр қорғаныс жобасы
2008 жылы Пью Арктиканы қорғауды күшейту және теңіз шекарасы дауларын реттеу мақсатында Полярлық қорғаныс жобасын іске қосты. 2009 жылы жоба "Beyond Sport" сыйлығының алғашқы салтанатты шарасында "Қоршаған ортаны қорғау бойынша үздік жоба" аталымын жеңіп алды.
BP мұнай апаты
Пью Мексика шығанағындағы Deepwater Horizon мұнай төгілуіне байланысты пікірін ашық білдірді және Business Day басылымындағы мақаласында BP компаниясының жоғары лауазымды басшыларын қылмыстық қудалауға шақырды.
Карудағы газ үшін фрекинг
Пью Оңтүстік Африканың Кару аймағында газды фрекингке қарсы шығады. Ол 2011 жылы Royal Dutch Shell компаниясына "Голиафқа қарсы тұру" деген тақырыпта қоғамдық сөз сөйледі.
Пластик ластану
2018 жылы Пью пластикалық ластанумен күресу жолдарын әлеуметтік желілерде талқылаған әлемдегі ең ықпалды үшінші тұлға деп тізілді.
Медиа
Пью көптеген телешоуларда пайда болды, оның ішінде "Жақсы таң, Америка", "Джей Лено", "Ричард және Джуди", "Джон Стюартпен бірге Дейли Шоу" және "BBC Breakfast" бағдарламалары. Ол CNN арнасындағы доктор Санжай Гуптаның "Vital Signs" бағдарламасында, France 2 телеарнасының "ADN" бағдарламасында, "Carte Blanche" және Брайант Гамбелмен бірге "Real Sports" бағдарламаларында да көрсетілді. 2009 жылы Пью Робсон Гриннің "Жабайы жүзуге шақыру" атты бағдарламасында түсті, онда ол Уэльстегі Сноудон тауындағы Ллин Ллидау көлінің мұзды суларынан өту үшін ағылшын актеріне жүзуді үйретті. 2013 жылы ол теңіз мәселелеріне арналған санында солтүстік рокхоппер пингвинін қолына ұстап, "The Big Issue" журналының мұқабасында пайда болды.
Жеке өмір
2009 жылы Пью мектепте танысқан Антуанетт Малхербеге үйленді. Пью баптист миссионері Уильям Кэридің түлегі. Әкесінің туысы, Кери Хайденрих, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс тұтқын лагері Stalag Luft III-тен "Ұлы қашу" операциясына қатысты.