Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1948 жылы қазіргі Пәкістанның Хайбер-Пахтунхва провинциясында полиция жасаған жаппай оқ жару.
1948 mass shooting by police in present day Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan
Өмірбаян
Худай Хидматгар – Үндістанның тәуелсіздік қозғалысының көшбасшысы Абдул Ғаффар Хан (Баша Хан) басқарған, зорлықсыз, бейбіт паштун қозғалысы. Қозғалыстың бастапқы мақсаты – британдық үкімет бастығындағы паштундардың мәртебесін реформалау, ал кейіннен отаршылдық Үндістанның британдық билігінен тәуелсіздік алу болды. Қозғалыс жетекшісі Абдул Ғаффар Хан Біріккен Үндістанды қолдады және Солтүстік-Батыс шекаралық провинцияның (қазіргі Хайбер-Пахтунхва) Біріккен Үндістанға қосылуын қалады. 1930 жылға дейін паштундар саясатқа көп араласпады. 1937 жылғы Үндістанның провинциялық сайлауында қозғалыс Конгресс партиясымен одақтасып, Солтүстік-Батыс шекаралық провинцияда жеңіске жетті, нәтижесінде Баша ханның інісі Хан Абдул Жаббар хан (Др. Хан Сахиб) провинциялық бас министр болды. Бұл қозғалыс 1946 жылғы Үндістанның провинциялық сайлауында да абсолютті көпшілік дауысқа ие болды. Банну резолюциясында Худай Хидматгарлар провинцияның Паштунистанға айналуын немесе Ауғанстанға қосылуын талап еткенімен, британдықтар бас тартты және тәуелсіз Үндістанға қосылу немесе жаңа Пәкістан мемлекетіне қосылудың екі ғана мүмкіндігін ұсынды. 1947 жылғы Солтүстік-Батыс шекаралық провинциясының референдумы Худай Хидматгарлар тарапынан бойкотталды, нәтижесінде провинция Пәкістан Доминионының құрамына кірді.
The Khudai Khidmatgar was a non violent peaceful Pashtun movement which was led by Abdul Ghaffar Khan (Bacha Khan), a leader in the Indian Independence Movement. The movement was initially focused on reform to the status of the Pashtuns under the British Raj and later focused on the independence of Colonial India from British rule. The movement's leader, Abdul Ghaffar Khan, was a supporter of a United India and wanted North West Frontier Province (present day Khyber Pakhtunkhwa) to join United India. Until 1930, the Pashtuns were not very involved in politics. In the 1937 Indian provincial elections, the movement won the elections for the North West Frontier Province in alliance with the Congress Party, as Bacha Khan's brother, Khan Abdul Jabbar Khan (Dr. Khan Sahib), became the provincial chief minister. The movement also won an absolute majority in the 1946 Indian provincial elections. Despite the Bannu Resolution in which the Khudai Khidmatgars demanded that the province should become Pashtunistan or join Afghanistan, the British refused and had only offered two choices, to join an independent India or to join the new nation of Pakistan. The NWFP joined the Dominion of Pakistan as a result of the 1947 NWFP referendum which had been boycotted by the Khudai Khidmatgar.
Қазалау
Бабрра қырғынына дейін Солтүстік-Батыс шекаралық провинциядағы доктор Хан Сахибтің сайланған провинциялық үкіметін Пәкістанның генерал-губернаторы Мұхаммед Әли Джинна тоқтатты. 1947 жылғы 23 тамызда Мұсылман лигасының басшысы Абдул Қаюм Хан Кашмири Солтүстік-Батыс шекаралық провинцияның (NWFP) жаңа бас министрі болып тағайындалды. Жаңа провинциялық үкімет Худай Хидматгардың Пәкістанға қарсы қозғалысының жетекшісі Баша Ханды, сондай-ақ қызметтен алынған бас министр доктор Хан Сахибті және аймақтың тағы бірнеше көрнекті тұлғаларын тұтқындады. 1948 жылдың шілдесінде Солтүстік-Батыс шекаралық провинцияның губернаторы Амброз Флюкс Дундас провинциялық үкіметке кез келген адамды себеп көрсетпестен ұстауға және оның мүлкін тәркілеуге рұқсат беретін жарлық шығарды. 1948 жылғы 12 тамызда Худай Хидматгар қозғалысының жақтастары өздерінің басшыларының тұтқындалуына және үкімет жүргізген жаңа жарлыққа наразылық білдірді. Наразылар Шарсаддадан Бабра алаңына қарай шеру тартты. Бірақ Бабра алаңына жеткенде Абдул Қаюм Хан полицияға наразылық білдірушілерге оқ атуға бұйрық берді. Ресми деректер бойынша, шамамен 15 наразылық білдіруші қаза тауып, 40-қа жуық адам жарақат алды. Алайда Худай Хидматгар деректері бойынша, 150 адам қаза тауып, 400-і жарақат алған. 1950 жылдың шілдесінде Бүкілпәкістандық Ауами мұсылман лигасының президенті (кейін Ауами лигасына айналған, содан кейін Пәкістанның премьер-министрі) Хусейн Шахид Сухраварди Шығыс Бенгалияның Дакка қаласында өткен ірі жиынға: "1948 жылы Чарсаддадағы Қызыл көйлектердің (Худай Хидматгарлардың) қасіреті 1919 жылы британдықтардың Жалианвала Баггінде жасаған қырғынынан да асып кетті" деді.
Before the Babrra Massacre, the elected provincial government of Dr. Khan Sahib in the North West Frontier Province was terminated by Muhammad Ali Jinnah, the Governor General of Pakistan. A Muslim League leader, Abdul Qayyum Khan Kashmiri, was appointed as the new chief minister of the NWFP on 23 August 1947. The new provincial government imprisoned the Khudai Khidmatgar’s anti Pakistan movement's leader Bacha Khan, as well as the deposed chief minister Dr. Khan Sahib, and some other notable figures of the region. In July 1948, the governor of the NWFP, Ambrose Flux Dundas promulgated an ordinance, authorizing the provincial government to detain anyone and confiscate their property without giving a reason. On 12 August 1948, supporters of the Khudai Khidmatgar movement protested against the arrest of their leaders and the new ordinance enforced by the government. The protesters marched from Charsadda to Babrra ground. However, when they reached Babrra ground, Abdul Qayyum Khan ordered the police to open fire on protesters. According to official figures, around 15 protestors were killed while around 40 were injured. However, Khudai Khidmatgar sources maintained that around 150 were killed and 400 were injured. In July 1950, Huseyn Shaheed Suhrawardy, president of the All Pakistan Awami Muslim League (which later evolved into the Awami League and later Prime Minister of Pakistan, said at a large gathering in Dhaka, East Bengal (present day Bangladesh): “The barbarous massacre of the Red Shirts (Khudai Khidmatgars) committed at Charsadda in 1948 surpassed the Jallianwala Bagh massacre committed by the British in 1919.”