Исоко Оңтүстік аймағы: Тарихы, географиясы және әкімшілік құрылымы
Isoko South
Исоко Оңтүстік – Нигерияның Дельта штатындағы жергілікті үкіметтік аудан. Тарихы, мәдениеті, географиясы және Бенін Корольдігімен байланысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исоко Оңтүстік – Нигерияның Дельта штатындағы Исоко аймағындағы жергілікті басқару аймағы. Штаб-пәтері Нигерияның Олег қаласында орналасқан. Исоко аймағын құрайтын екі жергілікті басқару аймағының бірі. Екіншісі – штаб-пәтері Озоро қаласында орналасқан Исоко Солтүстік.
Isoko South is a local government area (LGA) in the Isoko region of Delta State, Nigeria. With its headquarters at Oleh, Nigeria, it is one of the two local governments that make up the Isoko region. The other is Isoko North, which has its headquarters at Ozoro.
Тарих
Исоко халқы тарихи тұрғыдан жақын орналасқан Эдо штатындағы Бенин патшалығынан көшіп келгендіктен, осы штатпен мәдени ұқсастықтары бар. Кейін бұл аймақ Бендел штатының құрамына кірді, ал Бендел штаты бөлініп, Эдо және Дельта штаттары құрылды. Исоко Оңтүстік және Солтүстік аудандық әкімшіліктері 1991 жылдың 23 қыркүйегінде бұрынғы Исоко аудандық әкімшілігінің бөлінуімен құрылды. Бұл аймақ Дельта штатының мұнай және газ ресурстарының көп бөлігін өндіреді.
The Isoko people migrated historically from the Benin Kingdom in nearby Edo State, and therefore share some cultural similarities with this state. The area later formed part of Bendel State, before Bendel State was split to form Edo and Delta states. The Isoko South and North Local Government Area was established on 23 September 1991, when the former Isoko Local Government Area was subdivided. The area produces a large component of the oil and gas resources of Delta State.
География
Исоко Оңтүстік жергілікті басқару аймағы үлкен Нигер дельтасы алабының жазық бөлігін қамтиды, оның арасында өзендер, каналдар мен салалар өтеді. Бұл аймақ жапырақты және мәңгі жасыл ормандармен, мангр ормандарының шағын бөліктерімен және Авиара руының аймағы бойында орман қорығымен шектеседі.
The Isoko South Local Government Area covers a low lying section of the larger Niger Delta Basin, interspersed with streams, canals and rivers. It is located in a region of deciduous and evergreen forests, with patches of mangrove forest, as well as a forest reserve along the Aviara clan area.
Демография
Жергілікті халықтың көп бөлігі Исоко халқынан тұрады. Исоко Оңтүстігінде он бір қауым бар, және олардың әрқайсысы бірнеше руға бөлінеді. Исоко Оңтүстігіндегі қауымдардың арасында Авиара, Оломоро, Эмеде, Энхве, Эроуха, Игбиде, Ирри, Окполо, Оле, Дельта, Умех және Узере бар. Исоко тілі аймақтың көп бөлігінде кеңінен қолданылады. Исоко Оңтүстігі тұрғындарының дәстүрлі кәсіптері балық аулау және егін шаруашылығы. Қазіргі уақыттағы халық орталықтары – Исоко Оңтүстігі үкіметінің орналасқан жері Оле қаласы, сондай-ақ Оломоро қалалық қауымдастығы.
The local population are primarily of the Isoko people. There are eleven communities in Isoko South, and each of them are subdivided into several clans. Communities inhabiting Isoko South include the Aviara, Olomoro, Emede, Enhwe, Erowha, Igbide, Irri, Okpolo, Oleh, Delta, Umeh and Uzere. The Isoko language is predominant in much of the area. The traditional occupation of the people of Isoko South is fishing and agriculture. Current population centres include Oleh town the seat of the Isoko South government as well as the Olomoro urban community.
Оңтүстік Исакодағы монархтардың есімдері мен атақтары
Исоко Оңтүстік жергілікті басқару аймағындағы әр түрлі қауымдар Дельта штатының үкіметі тағайындаған монархтармен басқарылады. Олардың есімдері мен лауазымдары төмендегідей:
The different communities in Isoko South Local Government Area are being governed by a monarch constituted by the Delta State government. Their names and titles are as follow:
H. R. M. Ewhiri II, Emede Корольдігінің Ovie-сі. Emede қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Udogri I (JP), Uzere Корольдігінің Ovie-сі. Uzere Корольдігін басқаратын монарх. H. R. M. Obukeni I (JP), Igbide Корольдігінің Ovie-сі. Igbide қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Ambrose O. Owhe (JP), Umeh Корольдігінің Odio ologbo-сы. Umeh қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Ovrawah A. Omogha 1 (JP) FCAI, Oleh қауымдастығының Odio ologbo-сы. Oleh қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Samuel Otidi, Okpolo Корольдігінің Odio ologbo-сы. Okpolo қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Harry Emaviwe, Aviara Корольдігінің Ovie-сі. Aviara қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Anthony O. Efekodha (MNSE, FMHR), Ejuzi II, Enwhe Корольдігінің Ovie-сі. Enwhe қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Kenneth Onomeregwae, Erowha Корольдігінің Odio ologbo-сы. Erowha қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Josiah Umukoro, Aghaza 1, Olomoro Корольдігінің Odio ologbo-сы. Olomoro қауымдастығын басқаратын монарх. H. R. M. Joshua Aghagba, Irri Корольдігінің Odio ologbo-сы. Irri қауымдастығын басқаратын монарх.
H. R. M. Ewhiri II, The Ovie of Emede KingdomMonarch governing Emede Community. H. R. M. Udogri I (JP), The Ovie of Uzere Kingdom. Monarch governing Uzere Kingdom. H. R. M. Obukeni I (JP), The Ovie of Igbide Kingdom,Monarch governing Igbide Community. H. R. M. Ambrose O. Owhe (JP), The Odio ologbo of Umeh Kingdom. Monarch governing Umeh Community. H. R. M. Ovrawah A. Omogha 1 (JP) FCAI, The Odio ologbo of Community. Monarch governing Oleh Community. H. R. M. Samuel Otidi, The Odio ologbo of Okpolo Kingdom. Monarch governing Okpolo Community. H. R. M. Harry Emaviwe, The Ovie of Aviara Kingdom. Monarch governing Aviara Community. H. R. M. Anthony O. Efekodha (MNSE, FMHR),Ejuzi II, The Ovie of Enwhe Kingdom. Monarch governing Enwhe Community. H. R. M. Kenneth Onomeregwae, The Odio ologbo of Erowha Kingdom. Monarch governing Erowha Community. H. R. M. Josiah Umukoro, Aghaza 1, The Odio ologbo of Olomoro Kingdom. Monarch governing Olomoro Community. H. R. M. Joshua Aghagba, The Odio ologbo of Irri Kingdom. Monarch governing Irri Community.
Исоко Оңтүстік жергілікті мемлекеттік басқару бөлімшесі қызметкерлерінің, тұрғындардың, жалғыз әкімшілердің және төрағалардың тізімі
Исоко-Оңтүстік жергілікті басқару органы құрылғаннан бері, оны дивизиялық офицерлерден бастап, тұрғындарға, жалғыз әкімшілерге және төрағаларға дейінгі әртүрлі лауазымдағы адамдар басқарды. № Аты-жөні Лауазымы Мерзімі 1. Хон. Дж. Е. Отобо Төраға 1958 жылғы 23 мамырдан 1959 жылғы 19 қарашаға дейін 2. Ф. О. Омодиор мырза Төраға 1959 жылғы 20 қарашадан 1960 жылғы 3 маусымға дейін 3. Дж. К. Озиво мырза Төраға 1960 жылғы 4 маусымнан 1961 жылғы 20 тамызға дейін 4. Басшы Дж. У. Е. Агбаза Төраға 1961 жылғы 21 тамыздан 1968 жылғы 30 қарашаға дейін 5. Ф. И. Икпефан мырза Дивизиялық офицер 6. Дж. А. Отуту мырза Дивизиялық офицер 7. Р. А. Окака мырза Дивизиялық офицер 1971 жылғы 21 тамыздан 1971 жылғы 23 қыркүйекке дейін 8. Дж. О. Упони мырза Дивизиялық офицер 1971 жылғы 24 қыркүйектен 1974 жылғы 30 мамырға дейін 9. Дж. Й. Суле мырза Дивизиялық офицер 1974 жылғы 1 маусымнан 1974 жылғы 30 қарашаға дейін 10. Ф. О. Экемике мырза Тұрғын 1974 жылғы 1 желтоқсаннан 1975 жылғы 11 желтоқсанға дейін 11. Басшы С. О. Акпоту Төраға 1976 жылғы 15 қаңтардан 1976 жылғы 31 желтоқсанға дейін 12. Ф. О. Аимфуа мырза Тұрғын 1977 жылғы 1 маусымнан 1977 жылғы 31 тамызға дейін 13. Басшы Дж. О. Ому Төраға 1977 жылғы 1 қыркүйектен 1979 жылғы 10 қыркүйекке дейін 14. Басшы Г. О. Акпожене Төраға 1979 жылғы 1 желтоқсаннан 1982 жылғы 28 ақпанға дейін 15. Дж. А. Агваре мырза Төраға 1982 жылғы 1 наурыздан 1983 жылғы 30 қыркүйекке дейін 16. С. О. Окорозе мырза Төраға 1983 жылғы 1 қазаннан 1983 жылғы 1 желтоқсанға дейін 17. С. О. Огох мырза Жалғыз әкімші 1984 жылғы 1 ақпаннан 1986 жылғы 11 ақпанға дейін 18. Майор Е. У. Узамере бұрынғы төраға 1986 жылғы 12 ақпаннан 1986 жылғы 28 маусымға дейін 19. Е. О. Эзиаши мырза Жалғыз әкімші 1986 жылғы 31 маусымнан 1986 жылғы 31 желтоқсанға дейін 20. Дж. И. Укпедор мырза Жалғыз әкімші 1987 жылғы 1 қаңтардан 1987 жылғы 31 желтоқсанға дейін 21. М. К. О. Это мырза Төраға 1988 жылғы 11 қаңтардан 1989 жылғы 31 шілдеге дейін 22. Л. Э. Ежовуму мырза Төраға 1989 жылғы 1 қыркүйектен 1990 жылғы 31 желтоқсанға дейін 23. П. О. Ожу мырза Төраға 1991 жылғы 1 қаңтардан 1991 жылғы 16 қыркүйекке дейін 24. П. Ф. Фулуду мырза Жалғыз әкімші 1991 жылғы 30 қыркүйектен 1991 жылғы 2 желтоқсанға дейін 25. Дж. Е. Осима мырза Төраға 1991 жылғы 30 желтоқсаннан 1993 жылғы 8 қарашаға дейін 26. Майор Г. О. Игбеген Төраға 1994 жылғы 7 сәуірден 1996 жылғы 29 наурызға дейін 27. Басшы Иду Г. Амадхе Төраға 1996 жылғы 30 наурыздан 1997 жылғы 23 наурызға дейін 28. Бенджамин Огбалор мырза Төраға 1997 жылғы 24 наурыздан 1998 жылғы 20 шілдеге дейін 29. Доктор М. Эбереме мырза Жалғыз әкімші 1998 жылғы 23 шілдеден 1998 жылғы 20 қыркүйекке дейін 30. Доктор М. Эбереме мырза Төраға 1998 жылғы 21 қыркүйектен 1999 жылғы 2 маусымға дейін 31. Хон. Майк Игбуку мырза Төраға 1999 жылғы 3 маусымнан 2002 жылғы 2 маусымға дейін 32. Хон. Фегурсон Онво мырза Төраға 2002 жылғы 24 шілдеден 2003 жылғы 24 маусымға дейін 33. Арх. Джо Ироро мырза Төраға 2003 жылғы 26 маусымнан 2003 жылғы 26 желтоқсанға дейін 34. Арх. Джо Ироро мырза Төраға 2004 жылғы 19 сәуірден 2007 жылғы 19 сәуірге дейін 35. Хон. Жоел Оновакпо мырза Төраға 2007 жылғы 17 қазаннан 2008 жылғы 13 мамырға дейін 36. Хон. (Басшы) Аскья Огие (JP) мырза Төраға 2008 жылғы 13 мамырдан 2011 жылғы 13 мамырға дейін 37. Хон. Гудлак Иделе мырза Төраға 2012 жылғы 27 қазаннан 2014 жылғы 27 қазанға дейін 38. Сэр (Хон.) Итиако С. Икпоко мырза Төраға 2014 жылғы 27 қазаннан 2017 жылғы 27 қазанға дейін 39. Сэр (Хон.) Итиако С. Икпоко мырза Төраға 2018 жылғы 8 қаңтардан 2021 жылғы 5 қаңтарға дейін 40. Хон. Виктор Асаса мырза Төраға 2021 жылғы 8 наурыздан қазіргі уақытқа дейін.
Since the creation of Isoko south local government, it has been governed by different officers ranging from divisional officers to residents, sole administrators and chairmen. S/No. Names of Governing Officers Position Date 1. Hon. J. E. Otobo Chairman 23 May 1958 to 19 November 1959 2. Mr. F. O. Omodior Chairman 20 November 1959 to 3 June 1960 3. Mr. J. K. Oziwo Chairman 4 June 1960 to 20 August 1961 4. Chief J. U. E. Agbaza Chairman 21 August 1961 to 30 November 1968 5. Mr. F. I. Ikpefan Divisional Officer 6. Mr. J. A. Otutu Divisional Officer 7. Mr. R. A. Okaka Divisional Officer 21 August 1971 to 23 September 1971 8. Mr. J. O. Uponi Divisional Officer 24 September 1971 to 30 May 1974 9. Mr. J. Y. Sule Divisional Officer 1 June 1974 to 30 November 1974 10. Mr. F. O. Ekemike Residents 1 December 1974 to 11 December 1975 11. Chief S. O. Akpotu Chairman 15 January 1976 to 31 December 1976 12. Mr. F. O. Aimufua Residents 1 June 1977 to 31 August 1977 13. Chief J. O. Omu Chairman 1 September 1977 to 10 September 1979 14. Chief G. O. Akpojene Chairman 1 December 1979 to 28 February 1982 15. Mr. J. A. Agware Chairman 1 March 1982 to 30 September 1983 16. Mr. S. O. Okoroze Chairman 1 October 1983 to 1 December 1983 17. Mr. S. O. Ogoh Sole Administrator 1 February 1984 to 11 February 1986 18. Major E. U. Uzamere Ex. Na Chairman 12 February 1986 to 28 June 1986 19. Mr. E. O. Eziashi Sole Administrator 31 June 1986 to 31 December 1986 20. Mr. J. I. Ukpedor Sole Administrator 1 January 1987 to 31 December 1987 21. Mr. M. C. O. Eto Chairman 11 January 1988 to 31 July 1989 22. Mr. L. E. Ejohwomu Chairman 1 September 1989 to 31 December 1990 23. Mr. P. O. Oju Chairman 1 January 1991 to 16 September 1991 24. Mr. P. F. Fuludu Sole Administrator 30 September 1991 to 2 December 1991 25. Mr. J. E. Osima Chairman 30 December 1991 to 8 November 1993 26. Major G. O. Igbehen Chairman 7 April 1994 to 29 March 1996 27. Chief Iduh G. Amadhe Chairman 30 March 1996 to 23 March 1997 28. Mr. Benjamin Ogbalor Chairman 24 March 1997 to 20 July 1998 29. Dr M. Ebereme Sole Administrator 23 July 1998 to 20 September 1998 30. Dr M. Ebereme Chairman 21 September 1998 to 2 June 199931. Hon. Mike E. B. Igbuku Chairman 3 June 1999 to 2 June 200232. Hon. Fegurson Onwo Chairman 24 July 2002 to 24 June 2003 33. Arc. Joe Iroro Chairman 26 June 2003 to 26 December 2003 34. Arc. Joe Iroro Chairman 19 April 2004 to 19 April 2007 35. Hon. Joel Onowakpo Chairman 17 October 2007 to 13 May 2008 36. Hon. (Chief) Askia Ogieh (JP) Chairman 13 May 2008 to 13 May 2011 37. Hon. Goodluck Idele Chairman 27 October 2012 to 27 October 2014 38. Sir (Hon.) Itiako C. Ikpokpo Chairman 27 October 2014 to 27 October 2017 39. Sir (Hon.) Itiako C. Ikpokpo Chairman 8 January 2018 to 5 January 2021 40. Hon. Victor Asasa Chairman 8 March 2021 till Date
Көрнекі орындар мен жерлер
Туристік аймақтардың ішінде Арайя Библиялық туристік орталығы, Узередегі Эни және Иврогбоның құмды жағалаулары танымал. Аймақтың мәдени тартымдылықтарына әртүрлі дәстүрлі фестивальдер, қолөнер (жергілікті каолин сазынан жасалған ерекше керамикалық бұйымдар сияқты), дәстүрлі киімдер және жомарт қонақжайлылық мәдениеті кіреді. Аймақтағы фестивальдерге Олег патшалығының Олихо фестивалі, Иридің Омоде фестивалі, Оломороның Иври фестивалі, Игбидедің Идху және Абарне фестивальдері, Умехтың Осия фестивалі, Энве патшалығының Огва Энве фестивалі, Эмедедің Ониовайзе фестивалі, Эроуханың Оворе фестивалі, Оридің Улохо фестивалі және Узере патшалығының танымал Эни фестивалі жатады.
Of the tourist areas, the Araya Bible Tourist Center, the Eni of Uzere and the sandbeaches of Ivrogbo are popular. The cultural attractions of the area include a range of traditional festivals, crafts (such as the distinctive pottery made from the local kaolin clays), the traditional clothing and a strong culture of hospitality. The area's festivals include the Oliho Festival of the Oleh kingdom, the Omode festival of Iri, the Ivri of Olomoro, the Idhu and Abarne of Igbide, the Osia of Umeh, the Ogwa Enwhe of the Enwhe kingdom, the Oniowise of Emede, the Ovore of Erowha, the Uloho of Orie and the popular Eni of the Uzere Kingdom.
Қоршаған ортаға қатысты мәселелер мен жобалар
Мұнай мен газды барлау жұмыстары осы аймақта 1950 жылдардың басында басталды, ал 1958 жылы Нигериядағы екінші мұнай ұңғымасы Исоко-Оңтүстіктің Узере қаласында табылды. Мұнай және газ саласының үлкен өсуі маңызды экологиялық проблемаларды тудырды және жергілікті үкімет үшін үлкен алаңдаушылықтың себебі болды. Газды жағу, құбырлардан мұнайдың төгілуі, орманды кесу және қалдықтарды дұрыс басқара алмау сияқты мәселелер мұнайға бай жерлерді орталықтандырып бақылауға және жергілікті билікке іс-әрекеттерді бақылауға аз мүмкіндік беретін федералды заңдармен одан да ушықты. Осындай алаңдауларға байланысты 2001 жылы Исоко-Оңтүстік жергілікті басқаруы ICLEI – Тұрақтылық үшін Жергілікті Биліктерге қосылды, бұл Нигериядағы алғашқы жергілікті басқару болды. Сол кезде бері жергілікті басқару мұнай мен газдың ластану салдарымен күресу үшін кең ауқымды жобалық жұмыстар жүргізіп келеді. Барлық даму және өнеркәсіптік жобалар үшін экологиялық әсерді бағалауды (ЭАБ) міндетті ететін заң қабылдады, сондай-ақ жергілікті басқару аумағындағы экологиялық реттеушілермен және ҮЕҰ-мен экологиялық аудиттер жүргізді. Жергілікті қауымдастықтармен бірлесіп және БҰҰ ЖЭҚ/ЖЖБП қолдауымен ірі ағаш отырғызу жобалары да іске қосылды.
Oil and gas exploration activities began in the area in the early 1950s, and the second oil well in Nigeria was discovered in Uzere, Isoko South, in 1958. The massive growth of the oil and gas industries has created significant environmental challenges, and have been a source of much concern for the local government. Challenges such as gas flaring, oil spills from pipelines, deforestation and waste miss management have been made more serious by federal laws which centralise control of the oil rich land and allow local government relatively little control over activities. Due to such concerns, in 2001, the Isoko South Local Government joined ICLEI Local Governments for Sustainability, the first local government in Nigeria to do so. The local government has since engaged in extensive project work to combat the effects of oil and gas pollution. It has promulgated a law that makes Environmental Impact Assessments (EIA) compulsory for all developmental and industrial projects, and has also carried out environmental auditing with environmental regulators and NGOs in the local government area. Large tree planting projects have also been launched in collaboration with community based organisations and with UNDP GEF/SGP support.