Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Имо штатының астанасы, Нигерия
Capital city of Imo state, Nigeria
Оверри ( /oʊ/'/w//ɛr//i/ ohWayRay) – Нигериядағы Имо штатының астанасы, Игбо елінің ортасында орналасқан. Бұл штаттың ең ірі қаласы, одан кейін Орлу, Окигве және Охажи/Эгбема қалалары орналасқан. Оверри Оверри қалалық, Оверри солтүстік және Оверри батыс аудандарынан тұрады, жалпы ауданы шамамен 104 км² (40 шаршы миль) және 2016 жылғы мәліметтер бойынша 1,401,873 тұрғыны бар. Оверри шығысында Отамири өзенімен, оңтүстігінде Нвори өзенімен шектеседі. Оверридің ұраны – "Жүрек елі". Қаланың қарбалас түнгі өмірі мен көптеген қонақүйлер, казинолар мен демалыс саябақтарының болуына байланысты оны Африканың Лас-Вегасы деп те атайды.
Owerri (/oʊ/'/w//ɛr//i/ ohWayRay, ) is the capital city of Imo State in Nigeria, set in the heart of Igboland. It is also the state's largest city, followed by Orlu, Okigwe and Ohaji/Egbema. Owerri consists of three Local Government Areas including Owerri Municipal, Owerri North and Owerri West, it has an estimated population of 1,401,873 as of 2016 and is approximately 40 square miles (104 km2) in area. Owerri is bordered by the Otamiri River to the east and the Nworie River to the south. The Owerri Slogan is Heartland. It is also called the Las Vegas of Africa, due to the night life of the city and the numerous hotels, casino and leisure parks all over the city.
Тарих
Оверриді 14 ғасырда Эквем Оха құрған. 1969 жылы Оверри Биафра Республикасының үш астанасының соңғысы болды. Нигерия әскерлері ескі астаналарды басып алғандықтан, сепаратисттік мемлекеттің астанасы үнемі көшіріліп отырды. Энугу мен Умуахиа Оверриден бұрынғы астаналар еді. Қазіргі Оверриде соғысты еске түсіретін мүсіндер бар, әсіресе қатты бомбалауға ұшыраған жерлерде, бірақ соғысқа қатысты көптеген артефакттар мен тарих Абия штатының Умуахиа қаласындағы мұражайда сақталады. 2021 жылдың 5 сәуірінде Оверриде жаппай түрмеден қашу оқиғасы болды, нәтижесінде 1844 тұтқын босатылды. Шабуылға Шығыс қауіпсіздік желісінің қатысы бар деген күдік туып отыр.
Owerri was founded by in the 14 century CE by Ekwem Oha. Owerri was the last of three capitals of the Republic of Biafra in 1969. The capital of the secessionist state was continuously being moved as Nigerian troops captured the older capitals. Enugu and Umuahia were the other capitals before Owerri. Present day Owerri does contain some statuary memorializing the war, particularly in locations which suffered heavy bombing, but most war artifacts and history are located in the museum at Umuahia, Abia State. On 5th April 2021, a mass prison break happened in Owerri, in which 1,844 inmates were released. It is alleged that the Eastern Security Network was responsible for the attack.
Көлік және сауда
Оверри қаласының оңтүстік-шығысына қарай 14 миль (23 км) жерде Имо әуежайы орналасқан, ол Нгор-Окпала аудандық әкімдігінің (LGA) Obiangwu қаласында орналасқан. Әуежай (Сэм Мбәкве әуежайы) Абуджа, Лагос, Порт-Харкорт және Энугу қалаларына рейстер ұсынады. Қазіргі уақытта ол Порт-Харкорт үшін қосалқы әуежай қызметін атқарады. Сэм Мбәкве (Имо) халықаралық жүк әуежайы енді халықаралық жүк әуежайы болып табылады. Қаладан өтетін негізгі жолдар: Порт-Харкорт жолы, Аба жолы, Онитиша жолы және Окигве жолы. Қала ішіндегі жолдар: Дуглас жолы, Ветэрал жолы, Тетлоу жолы және Уоркс жолы. Еке Уку Оуэрэ бұзылғаннан кейін Оверридегі басты базар – Relief базары. Оверри жаңбырлы орман аймағында орналасқан және ямс, маниок, таро, жүгері, каучук және пальма өнімдері сияқты көптеген ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіреді. Оверри, Игбо аймақтарының көп бөлігі сияқты, шикі мұнай мен табиғи газдың мол қорына ие.
Owerri has an airport 14 mile (23 km) southeast of the city, called the Imo Airport, located in Obiangwu, Ngor Okpala LGA. The Airport (Sam Mbakwe Airport) provides flight services to Abuja, Lagos, Port Harcourt, and Enugu. Right now, it serves as an alternate for Port Harcourt. Sam Mbakwe (Imo) International Cargo Airport is now an International Cargo Airport. Some major roads that go through the city are; Port Harcourt Rd., Aba Rd., Onitsha Rd., and Okigwe Rd. Roads within the city are; Douglas Rd. , Weatheral Rd., Tetlow Rd., and Works Rd. Relief market is the main market in Owerri after the demolition of Eke Ukwu Owere. Owerri sits in the rain forest and produces many agricultural products, such as yams, cassava, taro, corn, rubber and palm products. Owerri also sits on huge crude oil and natural gas reserves like most of the Igbo land areas.
Климат
Оверриде Кёппен-Гейгер жүйесі бойынша тропикалық ылғалды климат басым. Жылдың көп бөлігінде жаңбыр жауады, сондай-ақ қысқа құрғақ маусым да болады. Харматтан құрғақ маусымның басында қалаға әсер етеді, бірақ Нигерияның басқа қалаларымен салыстырғанда оның әсері айтарлықтай азырақ сезіледі. Орташа температура 26,4 °C құрайды.
Owerri has a tropical wet climate according to the Köppen Geiger system. Rain falls for most months of the year with a brief dry season. The Harmattan affects the city in the early periods of the dry season and it is noticeably less pronounced than in other cities in Nigeria. The average temperature is 26.4 °C.
Тағам
Оверри халқына тән бір негізгі тағам ofe owerri деп аталады (офе – сорпа, ал Оверри – Имо штатының астанасы). Оны кейде сорпаның патшасы деп атайды, ал кейбір Игбо қауымдастықтарында әдемі әйелдер кейде Офе Оверриге теңейді. Сорпаның құрамына келесілер кіреді: шаяндар, сиыр терісі, ешкі еті, окпороко (кептірілген хеке балығы), кептірілген балық, опоро (түтінделген шамбала), ұнтақталған кептірілген шаян, огили орамалары (ферменттелген соя бұршағы), таза бұрыш, ұнтақталған кептірілген бұрыш, ұнтақталған узиза тұқымдары (Ашанти бұрышы), кокоям, пальма майы, ұсақталған угу жапырақтары (қабақ жапырақтары), ұсақталған oha жапырақтары, ұсақталған узиза жапырақтары, дәмдеу кубтары, ачи ұнтағы және тұз.
One major food that is particular to the Owerri people is known as ofe owerri (ofe means soup, while Owerri is the capital of Imo state). It is sometimes referred to as the king of soup and in some Igbo communities, beautiful women are sometimes likened to Ofe Owerri. Ingredients for the soup, include snails, (cow skin), goat meat, okporoko (dried hake fish), dried fish, oporo (smoked prawns), grounded dried crayfish, wraps of ogili (fermented soya beans), fresh pepper, grounded dried pepper, grounded uziza seeds (Ashanti pepper), cocoyam, palm oil, sliced ugu leaves (pumpkin leaves), sliced oha leaves, sliced uziza leaves, stock cubes, achi powder and salt.
Спорт
Оверриде Нигерияның ірі футбол клубы бар: Heartland F. C. Бұрын Iwuanyawu Nationale деп аталатын, бірақ команда өзінің лақап атын сақтап қалды: The Naze Millionaires. Super Eagles командасының танымал ойыншылары Оверри қаласынан шыққан, мысалы, Эммануэль Эменике және Манчестер Сити және Лестер Сити сияқты ағылшын клубтарында ойнаған Келечи Ихеаначо. Сонымен қатар, бұрынғы Интер Милан, Арсенал, Портсмут футбол клубының шабуылшысы және Нигерия ұлттық футбол құрамасының ойыншысы Нванкво Кану Оверриде туып өскен. Ол Оверри қаласындағы танымал жергілікті орта мектеп – Holy Ghost колледжінде білім алған.
Owerri has a major Nigerian football club: Heartland F. C. It was known previously as Iwuanyawu Nationale, but the team retained its nickname: The Naze Millionaires. Popular super Eagle players hails from owerri, people like Emmanuel Emenike, Kelechi Iheanacho who played for major English clubs like Manchester City F. C. and Leicester City F. C., Former Inter Milan, Arsenal, Portsmouth F. C. striker and Nigeria national football team player Nwankwo Kanu was born and raised in Owerri. He attended Holy Ghost College, a renowned local secondary school in the Owerri town.
Дін
Оверриде христиан діні басым. Католиктер мен англикандықтардың ең көп жақтастары бар, және Оверриде Ассумпта соборы, Оверри Рим-католик архиепископиясының (лат. Archidioecesis Overriensis) тақ орны және Ғылымдар семинариясы орналасқан. Архиепископияның аумағы 2996 шаршы километрді құрайды. Аймақтағы 1,7 миллион адамның 670 986-сы Католик шіркеуінің мүшелері. Әйелдер мен ерлердің барлық қасиеттілері соборы, Эгбу – Оверридегі алғашқы және ең ірі англикан шіркеуі және алғашқы игбо тіліне аударылған Киелі кітаптың туған жері.
Christianity is the dominant religion in Owerri. Catholics and Anglicans have the largest followings and Owerri is home to Assumpta Cathedral, the seat of the Roman Catholic Archdiocese of Owerri (Latin: Archidioecesis Overriensis) and the Seat of Wisdom Seminary. The archdiocese covers an area of 2,996 square kilometres. 670,986 of the 1.7 million people in the area are members of the Catholic Church. All Saints Cathedral, Egbu is the first and Largest Anglican Church in Owerri and the home of first Igbo translated Bible.