Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Абак – суретші Ханс фон Ахеннің лақап аты. Пакистандағы орналасқан жер үшін Абак, FATA қараңыз. Абак – Нигерияның Аква-Ибом штатындағы қала және жергілікті басқару аймағы. LGA бұрын Крос-Ривер штатының құрамына кірген. Кейін ол Орук Анам, Этим Экпо, Уканафун және Ика сияқты басқа жергілікті басқару аймақтарына бөлінді. Белгілі тайпалардың бірі – анангтар. Абак бес рудан тұрады: Абак қалалық, Афаха Обонг, Эдиен, Мидим және Оторо. Нигериядағы азамат соғысына дейін және кейін осы аймақтағы халықтың негізгі экономикалық қызметі – пальма өнімдерін, Абак қаласынан 8 км қашықтықтағы Нтак Ибеситтегі Екпен Окпо өзен порты арқылы экспорттау болды. Абак қаласы, жергілікті басқару штаб-пәтері штаттың астанасы Уйодан шамамен 18 километр қашықтықта орналасқан. Оның жер аумағы 304 шаршы километрді құрайды. Абақтың, кем дегенде, бұрынғыдай күші жоқ, себебі Аква-Ибом штатының кезекті үкіметтері саяси себептермен оған немқұрайлылық танытқан. Абак азамат соғысынан бұрынғы Оңтүстік-Шығыс Нигерияның экономикалық орталығы болған. Нигерия армиясының Ibagwa казармасы деп белгілі казармасы Абақта орналасқан немесе оны табуға болады. Уйо университетінің Име Умана кампусы, Pre Degree, JUPEB және басқа да арнайы курстарды қамтиды, Эдиен, Абак ауданында орналасқан. Аймақтың негізгі экономикалық қызметі – пальма өнімдерін өндіру. Азамат соғысына дейін Абак бөлімі пальма майын және дәнді, Нтак Ибесит және Икот Окоро өзен порттары арқылы экспорттау бойынша жетекші өндіруші болды. Абақта құм, қиыршық тас, саз, тұз және шикі мұнай (құбырланған) сияқты бай минералды ресурстар бар. Бұл аймақ тропикалық жаңбырлы орманға орналасқан, ол пальма, маниок және әртүрлі көкөністерге толы.
Abak is also a nickname for the painter Hans von Aachen. For the place in Pakistan, see Abak, FATA. Abak is a town and Local Government Area in Akwa Ibom State, Nigeria. The LGA was previously part of Cross River State. It was later sub divided into other local government areas such as Oruk Anam, Etim Ekpo, Ukanafun and Ika. Notable tribes include the Annang. Abak consists of five clans: Abak Urban, Afaha obong, Ediene, Midim and Otoro. The major economic activities of the people of this area before and after the Nigerian Civil War was palm produce exported through river port at Ekpene Okpo, Ntak Ibesit, a distance of about 8 km from Abak town. Abak town, the local government headquarters is located about 18 kilometres from Uyo, the State capital. It has a landmass of 304 square kilometers. Abak to say the least, is the shadow of its former self due to politically motivated neglect by successive governments in Akwa Ibom state. Abak was the economic hub of the former Southeastern Nigeria before the civil war. The Nigerian Army barrack that is popularly known as Ibagwa Barrack is located or can be found in the Abak. The Ime Umana Campus of the university of Uyo which accommodates the Pre Degree, JUPEB and other special courses is located in Ediene Abak, Abak
The major economic activities of the people is palm produce. Before the civil war, Abak Division was the major producer of palm oil and kernel exported through river ports at Ntak Ibesit and Ikot Okoro. Abak has natural resources which include, rich mineral deposits such as sand, gravel, clay, salt and crude oil (corked). It is situated in the tropical rain forest that supply abundant palm produce, cassava and various vegetables.
Климат
Абак теңіз деңгейінен 0 метр биіктікте орналасқан, тропикалық муссондық климатқа ие (Am жіктелуі). Ауданның жылдық температурасы 28.5 °C (83.3 °F) құрайды, бұл Нигерияның ұлттық орташа температурасынан 0,96% төмен. Абақта жылына шамамен 294.64 күн жауын-шашын болады, немесе 342.88 миллиметр (13.5 дюйм) жауын-шашын түседі, яғни жылына орташа 13.5 дюйм жауын-шашын байқалады.
Abak, which is 0 feet (0 meters) above sea level, has a tropical monsoon climate (Am classification). The district's annual temperature is 28.5 °C (83.3 °F), which is 0.96% lower than the national average for Nigeria. Abak usually experiences 294.64 wet days per year, or 342.88 millimeters (13.5 inches), or an average of 13.5 inches of precipitation per year.
Тарих
Абак 1902 жылы британдық қарулы күштердің Эдиен және Абак рулары арасындағы аңғарды басып алған соғыста жеңіске жеткеннен кейін үкімет орнына айналды. Осы жеңістің нәтижесінде отаршыл әскерлер ішкі аймаққа еніп, үкімет құрылды. Жергілікті тілде аңғар "Аба аг" деп, ал шайқас "Анван" деп аталады. "Аба аг" және "Анван" сөздерін біріктіру арқылы жаңа құрылған аймаққа "Аба аг Икот Анван" деген ат берілді. 1957 және 1958 жылдарға дейін үкімет орны дамыды, содан кейін ол дивизиондық кеңес штаб-пәтерінің мәртебесін алды. Құрылған кезде аймаққа қазіргі Уканафун, Орук Анам, Этим Экпо, Ика және қазіргі Абак кірді. Бұл жерлердің бәрі толыққанды жергілікті басқару аймақтарына айналды. Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Оңтүстік-Шығыс штаты құрылды, ал Абак даму әкімшілігінің штаб-пәтеріне айналды. 1976 жылғы жергілікті басқару реформаларымен Абак толыққанды жергілікті басқару аймағы болды және осы күнге дейін солай болып келеді.
Abak became the seat of Government in 1902 after the war conquest of the British armed forces that invaded the valley lying between the Ediene and Abak Clans. The outcome of that victory penetration into the hinterland by the colonial soldiers and eventual installation of the government. Valley in the local language is called "Aba ag" and fighting is "Anwan." By joining the two words "Aba ag" and "Anwan" the names "Aba ag Ikot Anwan" was given to the newly established entity. The seat of Government kept growing until 1957 and 1958 when it gained the status of Divisional Council Headquarters. At the establishment, the area included the present Ukanafun, Oruk Anam, Etim Ekpo, Ika and the present Abak. All the places mentioned here have been developed to become full fledged local government areas. At the end of the civil war, the South Eastern State Government was created and Abak became one of the Development Administrative Headquarters and with the local government reforms of 1976, Abak became a full fledged Local Government Area and has remained so till date.
Адамдар
Халықтың көпшілігі анаң этностық тобынан шыққан. Олардың ептілігімен және мемлекеттік және Нигерия федерациясы аясындағы экономикалық даму мен саяси интеграцияға жоғары дайындығымен белгілі.
The people are generally from the Annang ethnic group. They are reputed for their resourcefulness and highly mobilized for economic development and political integration within the State and the Nigerian federation.
Мәдениет
Абақтың бай мәдени мұрасы экпе, экпо, идионгталь және тағы да басқа дәстүрлі билер арқылы көрініс береді, бірақ көпшілігі христиан дінін ұстанады. Батыс өркениеті мен дінінің келгеніне қарамастан, экпо, экпе, идионг, Аттат Уту Экпе, Ннабо сияқты кейбір мәдени институттар әлі де сақталған. Бұлар еуропалық миссионерлердің XIX ғасырдың ортасында келгенге дейін дәстүрлі басқарудың қуатты құралдары болған.
Abak's rich cultural heritage is reflected through traditional dances such as Ekpe, Ekpo, Idiongitals, etc., though majority are of the Christian faith. Despite of the advent of Western civilization and religion, there are some cultural institutions that still exist, such as Ekpo, Ekpe, Idiong, Attat Utu Ekpe, Nnabō. These were powerful instruments of traditional governance before they lost their relevance in the mid nineteenth century with the arrival of European missionaries.
Халық саны
2006 жылғы ұлттық халық санағы бойынша еркектер – 73 578, әйелдер – 65 512, барлығы 139 090 адам.
Males 73,578, females 65,512, for a total of 139,090 according to 2006 National Census.
Туризм
Жеке меншік аумақтардағы жылы қарым-қатынас пен қонақжайлылықты қамтамасыз ететін қонақүйлер, аялдамалар, бақтар және клубтар сияқты нысандар.
Private area driven cordiality foundation like inns, stops, gardens and clubs.
Табиғи ресурстар
Абак халқы құм, қиыршық тас, саз, тұз және шикі мұнай сияқты табиғи ресурстарға ие. Олардың жерінде пальма жемісі, маниока және түрлі көкөністер беретін тропикалық ормандар орналасқан.
The Abak people are blessed with natural resources as sand, gravel, clay, salt and crude oil (corked). it can be found at the tropical rain forest which provides palm produce, cassava and various vegetables for their people.