Кіріспе

Спарта герцогы (Katharevousa: Δοὺξ τῆς Σπάρτης, Demotic Greek: Δούκας της Σπάρτης) – 1868 жылы Грекия Корольдігінің мұрагерлік ханзадасын белгілеу үшін тағайындалған атақ. Оның құқықтық мәртебесі ерекше болды, себебі Грекия Конституциясы грек азаматтарына дворяндық атақтар беруді немесе қабылдауды тыйым салған. Осы себепті, ол көбінесе шетелде қолданылды, ал Грекияда тек сирек және ресми емес жағдайларда ғана еске алынды. 1868 жылдың 21 шілдесінде/2 тамызында туған тәж мұрагері Константиннің (кейіннен Константин I патша) тууы Грекияда кеңінен тойланды, әсіресе мұрагердің есімі Византия императорлық дәстүрімен және «Мегали идеясы» құрамындағы территориялық талаптармен байланысты болды. Осының нәтижесінде, 22 тамыз/3 қыркүйекте тәж мұрагерінің крещениесі күні премьер-министр Димитриос Вульгаристің бастамасымен жарлық шығарылды. Алайда, бұл жарлық Грекия Конституциясының 3-бабына қайшы келді, ол шетелдік дворяндық атақтарды мойындауға немесе грек азаматтарына оларды беруге тыйым салады. Бұл дәстүр Грекияның Тәуелсіздік соғысы кезінде қалыптасқан, тіпті оның көптеген жетекші тұлғалары бұрын осындай атақтарға ие болған болатын. Дегенмен, тәж мұрагері Константин 1913 жылы таққа отырғанға дейін – 45 жыл бойы халықаралық аренада «Спарта герцогы» ретінде танылды. Бұл кейбір беделді басылымдардың «Спарта герцогы» атағы «Грекияның тәж мұрагері» атағымен бірдей деген жаңылыс пікірге әкелді, сондықтан атақ уақыт-уақытпен қайта пайда болды. Бірақ Грекияның ешбір кезекті тәж мұрагері ресми түрде осылай аталған емес. «Διάδοχος» термині (сөзбе-сөз «мұрагер») – бұл функционалдық сипаттама, ол дворяндық атақпен байланысты емес және тарихи тұрғыдан мұрагерлік позицияны жалпы белгілеу үшін қолданылған, тек Грекия тағына ғана емес.