Кіріспе

Касл Вейлдегі зауыт, Бирмингем, Англия. Касл Бромвич құрастыру зауыты – Jaguar Land Rover компаниясына тиесілі зауыт. Ол Англияның Бирмингем қаласындағы Касл Вейлде, Честер жолында орналасқан және 3200 адамды жұмыспен қамтиды. Зауыт өндірістік кешені бар аумақта орналасқан. Ол барлық Jaguar седан және спорттық автомобильдерін шығарады. Бұл нысан алғаш рет Касл Бромвич ұшақ зауыты ретінде, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезеңде Ұлыбританияның қайта қарулануының бір бөлігі ретінде автомобиль өнеркәсібі үшін ұшақтар өндіруге арналған көлеңкелі зауыт ретінде салынған. Бастапқы қиындықтардан кейін, ол ұшақ өндірушілердің бақылауына көшіріліп, соғыс жылдарындағы ең ірі ұшақ өндірушілердің біріне айналды.

Нэффилд: 1936-1940 жылдар

1936 жылы британ үкіметі Ұлыбританияның әуе өнеркәсібінің қуатын арттыру мақсатында, Әуе министрлігінің басшылығымен «Көлденең фабрика» жоспарын ресми түрде бекітті. Автомобиль өнеркәсібінің пионері Герберт Остин басқарған жоспар бойынша, тоғыз жаңа зауыт салу және Ұлыбританиядағы автомобиль өндірудің қазіргі зауыттарына қосымша қуат пен жабдықтар орнату көзделді. Бұл, Еуропадағы саяси жағдай соғысқа қарай өзгеретін болса, оларды тез арада ұшақ өндірісіне көшіруге мүмкіндік беретін еді. 1936 жылы Әуе министрлігі Касл Бромвич әуежайының қарамағысындағы, бұрынғы канализациялық станция орналасқан жер учаскесін сатып алды. Morris Motors компаниясының иесі Nuffield Organization компаниясы бұл жерді дамытып, басқарды және оларға Supermarine Spitfire истребителін, кейіннен Avro Lancaster бомбалаушысын жасау тапсырылды. Теория бойынша, жергілікті Бирмингемнің білікті жұмыс күші мен автокөлік өндірісінде қолданылатын өндіріс әдістерін ұшақ өндірісіне ауыстыруға болады. CBAF сол кездегі ең заманауи станоктарды тапсырыс берді, олар жұмыс басталғаннан кейін екі айдан соң орнатыла бастады. Лорд Нюфилд басшылығымен (жаппай автокөлік құралымен айналысатын сарапшы) Morris Motors зауытты басқарды және жабдықтады, бірақ қаржыландыру үкімет есебінен жүзеге асырылды. Жоба талқыланған кезде, зауыт құны 2 миллион фунт стерлинг болатыны естілген, алайда 1939 жылдың басында бұл шығын екі есеге артып, 4 миллион фунт стерлингтен асты. Spitfire-дің герметикалық конструкциясы жергілікті жұмыс күшінің тәжірибесінен тыс, жоғары дәлдікті инженерлік білімді және әдістерді қажет етті, сондықтан оларды оқытуға біраз уақыт кетті. Ұшақтар мен құралымдық бөлімдер Честер жолы арқылы Касл Бромвич әуежайына тасымалданды, ал бастапқы жоспарлар E блогынан әуежайға әуе көпірінің салынуын көздеген. Әуежайдың шығыс жағында ангар сияқты үлкен ғимараттар салынды, олар бастапқыда «Құрастыру цехтары» деп аталды, онда ұшақтар ұшу сынақтарына дайындалды. Көптеген қызметкерлер оларды «Ұшу цехтары» деп атады. CBAF-тың бас сынақ ұшқышы Алекс Хеншоу MBE болды, ол ұшақтарды ұшу сынағынан өткізетін ұшқыштар тобын басқарды. Әуе көлігінің көмекші бөлімдері сынақтан өткен ұшақтарды радиотелефон және басқа да жабдықтарды орнату үшін бүкіл елдегі техникалық қызмет көрсету бөлімдеріне жіберуге жауапты болды. Әуежайдағы ұшақтардың көп жиналуы әуе шабуылына ұшырауы мүмкін болғандықтан, сынақтар күндіз, кез келген ауа райында жүргізілді. CBAF Mk II-ден бастап Spitfire-дің барлық түрлерін өндірді. Бұл ұшақ қуатты Rolls Royce Merlin XII қозғалтқышымен жабдықталған, ол Mk I-ге қарағанда жоғары қуатты қамтамасыз етті және де Havilland немесе Rotol винттерімен қолданылуы мүмкін. Mk II алғаш рет 1939 жылдың 24 қыркүйегінде ұшты. Алайда, 1940 жылдың маусым айында алғашқы Spitfire-лер құрастырыла бастаған кезде, зауыт әлі де толыққанды аяқталмаған еді және Supermarine ұсынған құралдар мен сызбаларды ескермей, өз дизайнындағы құралдар мен сызбаларды пайдалануға басымдық берген зауыт басшылығымен көптеген мәселелер туындады. Сонымен қатар, жұмысшылар өндірісті толығымен тоқтатпағанмен, олардың орташа жалақыдан жоғары жалақы талаптары орындалмаса, ұрыс немесе «баяулаулар» туралы үнемі қауіп төндірді. 1940 жылдың мамыр айында Касл Бромвич әлі де алғашқы Spitfire-ін жасаған жоқ, тіпті зауыт сәуір айынан бастап аптасына 60 ұшақ өндіретіні туралы уәде берілген болатын. Нюфилд ашуланып, оқиға туралы Черчилльге хабарлады, бірақ Бивербрук әуе кемесінің сарапшысы сэр Ричард Фейриді жіберіп, құпия есеп жазды. Онда қымбат жабдықтардың пайдаланылмауы, құрастыру желісінің дұрыс болмауы және қызметкерлердің жұмысын дұрыс істемеуі туралы егжей-тегжейлі мәліметтер келтірілген. Бивербрук, Әуе вице-маршалы Хью Доудингтің Ұлыбританияға шабуыл жасайтын бомбалаушылардан гөрі қорғаныс ұшақтары қажет екендігі туралы көзқарасына келісіп, Әуе министрлігін алаңдатқан еді. Ол тәжірибелі басқарушы персонал мен Supermarine жұмысшыларын жіберіп, зауыттың бақылауын Vickers Armstrong (Supermarine компаниясының бас компаниясы) тапсырды. Мәселелерді шешуге біраз уақыт кетсе де, CBAF 1940 жылдың маусым айында толық өндіріске қол жеткізді, онда 10 Spitfire Mk II, шілдеде 23, тамызда 37 және қыркүйекте 56 ұшақ жасалды. 611 эскадрильясы RAF Digby әуежайында Mk II-ні 1940 жылдың тамызында алған алғашқы эскадрилья, атап айтқанда Ұлыбритания шайқасының соңында. 1940 жылы қыркүйекте Саутгемптон қаласындағы Supermarine зауыты бомбаға ұшырап, ол жердегі өндіріс уақытша тоқтаған кезде көлеңкелі фабриканың тиімділігі дәлелденді. CBAF 1939-1945 жылдардағы қақтығыс кезінде өзінің түріндегі ең ірі және ең табысты зауыт болды. Ұлыбританиядағы ең ірі Spitfire зауыты ретінде, айына ең көп дегенде 320 ұшақ шығарып, осы типтегі шамамен 20,000 ұшақтың жартысынан астамын жасады. 1945 жылдың маусымында Касл Бромвичте өндіріс тоқтаған кезде, барлығы 12,129 Spitfire (921 Mk II, 4,489 Mk V, 5,665 Mk IX және 1,054 Mk XVI) жасалды. 2010 жылдың наурыз айында Tata Motors зауыттарды жабу туралы шешімін қайта қарастыруы мүмкін екені хабарланды, бірақ 2010 жылдың 19 сәуір күні Tata Motors бір зауытты жабуды жалғастыратынын мәлімдеді. 2010 жылдың 15 қазанында Jaguar Land Rover басшылығы мен профсоюз басшылары арасында Jaguar Land Rover өндіріс зауыттарының барлығын жабудан сақтап қалу туралы келісімге қол жеткізілді. Jaguar Land Rover барлық зауыттар 2020 жылға дейін ашық болады деп келісті, бұл Unite the Union профсоюзымен жасалған келісім, ол жалақы алатын өндіріс қызметкерлерінің көп бөлігін білдіреді. Келісімге профсоюз мүшелері әлі дауыс бермегенімен, оның қабылдануы күтілуде. 2019 жылдың маусым айының ортасында зауыт қызметкерлері 2,5 миллиард фунт стерлингтік шығындарды қысқарту мақсатында төрт күндік жұмыс режиміне көшуге дауыс берді. Ұсыныс жаңа модельдерді тартуға және жұмыс орындарын сақтауға көмектесуге бағытталған, өйткені XJ моделінің өндірісі шілдеде тоқтатылатын еді. Бірнеше аптадан кейін, 2019 жылдың 5 шілдесінде JLR Castle Bromwich-те жаңа электрлік XJ седанын құрастыруды жоспарлап отырғанын жариялады, бұл дәстүрлі Jaguar XJ (X351) өндірісін алмастырады және «2,500 адамның (немесе BBC News мәліметінше 2,700 адамның) жұмыс орындарын сақтайды». Жаңа модельдің өндірісі 2019 жылдың күзінде, құрылысқа 1 миллиард фунт стерлинг инвестиция салғаннан кейін басталуы күтілуде.