Кіріспе

Rockwell RPRV 870 HiMAT (Highly Maneuverable Aircraft Technology) – болашақ күрес ұшақтары үшін технологияларды дамыту мақсатында NASA бағдарламасы үшін жасалған тәжірибелік, қашықтан басқарылатын ұшақ. Зерттелген технологиялардың ішінде жақын орналасқан қанатшалар, толыққанды цифрлық басқару жүйесі (қозғалтқышты қоса), композиттік материалдар (графит және шыны талшық), қашықтан басқару, жасанды көру жүйелері, қанат ұштары және тағы да басқалары болды. Rockwell International компаниясы екі ұшақ жасады. Олардың алғашқы ұшулары 1979 жылы өтті, ал сынақтар 1983 жылы аяқталды.

Жобалау және әзірлеу

HiMAT-тар қашықтан басқарылатын, себебі жобалау тобы тәжірибелер кезінде ұшқыштың өмірін қауіпке тікелей ұшыратпау арзан әрі қауіпсіз болады деп шешті. Бұл сондай-ақ, катапульдік креслоны орнату қажеттігін де жойды. Ұшақты қашықтан басқару кабинасындағы ұшқыш басқарды, ал басқару сигналдары жердегі қашықтан басқару кабинасының ұшу басқару құралдарынан ұшаққа жіберілді, ал ұшақтың телеметриялық мәліметтері қашықтан басқару кабинасының дисплейлеріне түсті. Қашықтан басқару кабинасын алдыңғы камерадан түсетін бейне немесе "көрнекі дисплей" деп аталатын 3D синтетикалық көрініс дисплейімен жабдықтауға болады. Ұшақтар B-52 Stratofortress ұшағынан биіктікте ұшырылды. Сонымен қатар, TF-104G Starfighter ұшағы да болды, ол жердегі қашықтан басқарушының басқаруын жоғалту жағдайында HiMAT-ті басқаруға мүмкіндік беретін қосымша басқару құралдарымен жабдықталған. Жоба барысында цифрлық ұшуды басқару саласында қол жеткізген жетістіктер Grumman X-29 эксперименталды ұшағының құрылысына үлкен үлес қосты, ал композиттік конструкциялар коммерциялық және әскери ұшақтарда кеңінен қолданылады.

Көрмеге қойылған ұшақтар

Қазір екі HiMAT ұшағы қойылған, біреуі Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында, екіншісі Армстронг ұшу зерттеу орталығында.