Кіріспе

Уругвайдың екі палаталы заң шығару органы – Уругвайдың Бас Ассамблеясы (lang es) немесе парламент – Уругвай үкіметінің заң шығарушы тармағы болып табылады және екі палатадан тұрады: Сенаторлар палатасы және Өкілдер палатасы. Бас Ассамблеяның құрамында 130 дауыс беретін мүше бар: 99 өкіл және 30 сенатор, сондай-ақ Бас Ассамблеяның төрағасы қызметін атқаратын Республиканың вице-президенті, Сенаттың дауыс беру құқығы бар. Заң шығарушы орган Монтевидеодағы Заң шығару сарайында отырыс өткізеді. Сенаторлар мен өкілдер бес жылдық мерзімге пропорционалдық өкілдік жүйесі бойынша сайланады. Бас Ассамблеяның отырыстары Заң шығару сарайындағы Өкілдер палатасында өтеді. XIX ғасырда заң шығарушы орган Монтевидео Кабильдосында жиналған.

Тарих

1828 жылы Хуан Антонио Лаваллеяның бастамасымен Рио-де-ла-Платаның Шығыс провинциясының Парламентіне делегаттар сайланды. Монтевидео шартының нәтижесінде бұл институт Мемлекеттің Бас Құрылтай және Заң шығару Ассамблеясына айналды және елдің алғашқы Конституциясын жасау сияқты басқа да міндеттерді атқарды. Ассамблея бірпалаталы болды. Бірақ 1830 жылы Конституция қабылдағаннан кейін Уругвай Парламенті екіпалаталы болды және қазірге дейін солай болып келеді. Оның мүшелерінің дауыс беру жүйесі де өзгерді: 19 ғасырда дауыс беру құқығы азшылыққа ғана берілді, ал сенаторлар облыстарды өкілдік етті. Кейіннен құпия және жалпыға бірдей дауыс беру жүйесі орнатылып, ұлттық деңгейде сайланатын сенаторлардың өкілдігі жаңадан бекітілді.

Атрибуттары

Кәдімгі сессиялар 1 наурыздан 15 желтоқсанға дейін немесе сайлаулар өткізілген жағдайда 15 қыркүйекке дейін созылады, себебі жаңа Ассамблея келесі жылдың 15 ақпанында өзінің сессияларын бастауы тиіс. Уругвай Конституциясының 90-бабында Өкілдер палатасының мүшелерінің кем дегенде 25 жаста болуы және бес жылдан бері Уругвай азаматы болуы талап етіледі. Ал 98-бапта Сенат мүшелерінің кем дегенде 30 жаста болуы және жеті жылдан бері Уругвай азаматы болуы талап етіледі. Бас Ассамблея Мемлекеттік министрлердің қызметін саяси тұрғыдан бағалауға, соғыс жариялауға, бейбітшілік шартындарын, одақтарды, сауданы және атқарушы биліктің шетелдік мемлекеттермен жасасқан кез келген келісімдерді немесе шарттарды бекітуге немесе қабылдамауға, сондай-ақ жыл сайын қажетті қарулы күштерді анықтауға және шетелдік әскерлердің елге кіруіне рұқсат беруге құқылы. Ассамблеяның функцияларының бірі – ұлттық әскерлердің елден тысқары жерлерге аттануына рұқсат беру немесе тыйым салу. Жаңа департаменттерді құру, олардың шекараларын белгілеу, сондай-ақ кедендік және экспорттық-импорттық баждарды белгілеу – бұл Конституцияның 85-бабында белгіленген басқа функциялармен қатар заң шығару билігінің құзыретіне жатады.

Заң шығарушы биліктің кітапханасы

Уругвай заң шығарушы билігінің кітапханасы – Уругвай заң шығарушыларына және қоғамның мәдени дамуына олардың қызметін атқаруда көмектесуді мақсат ететін мамандандырылған мекеме. Кітапхана азаматтарға кең көлемді библиографиялық, сот практикасы, ғылыми еңбектер және заңнамалық жинақтар арқасында құжаттама, ақпарат және кеңес беру қызметтерін ұсынады. Үлкен жинағы мен парламенттік және қоғамдық кітапхана мәртебесіне ие болғандықтан, ол Уругвайдың Ұлттық кітапханасынан кейін екінші ең маңызды кітапханасы болып саналады. Аталған кітапхана 1929 жылғы 25 тамызда құрылған, ал оның тарихы Өкілдер палатасы мен Сенат кітапханаларын біріктіруден бастау алады.