Кіріспе

Мондзее монастыры (Kloster Mondsee) – Жоғарғы Австриядағы Мондзееде орналасқан бенедиктиндік монастырь.

Тарих

Мондзее орналасқан Мондзееланд аймағы бұрын Баварияның бір бөлігі болған. Мондзее аббаттығы 748 жылы Бавария герцогы Одило, римдік елді мекеннің қираған жерінде құрылған. Аңыз бойынша, герцог Одило әйелі және үлкен сүйіншісімен осы аймақта болған, жолын жоғалтып, түнгі қараңғылыққа тап болған. Ол биік жартастан құлау қаупінде болған. Бірақ бұлттардың арасынан ай шыққанда, көлдің суы тереңде жарқырап, герцогқа қауіптің бар екенін ескерткен. Өмірін сақтап қалғаны үшін ризашылық білдіріп, герцог Одило көл жағасында монастырь салып, көлге «Мондзее» деген ат берді. Аббаттық дәстүр бойынша, алғашқы монахтар Зальцбургтағы Санкт-Петер аббаттығынан, ал басқалары Италияның Монте-Кассиносынан келген. 788 жылы герцог Тассило III құлағаннан кейін Мондзее императорлық аббатқа айналды және ғасырлар бойы кең аумаққа ие болды. Мондзееде өте белсенді скрипторий болды және Жоғарғы Австрияда кітап өндірісінің маңызды орталығына айналды. 800 жылы аббатта «Codex Millenarius» – суреттелген латынша Ізгі хабарлар кітабы жазылды. 831 жылы Людовик ІІ тақуа монастырды Регенсбург соборына сыйлады. 976 жылы Регенсбург епископы Вольфганг, Мондзееде бір жыл болды. 1142 жылы ғана, Конрад II, басқаша айтқанда Мондзеелік Конрад басшылығымен тәуелсіздігін қайта алды. Конрад, бұрын Зигбург аббаттығының монахы, 1127 жылдан бері Мондзее аббаты болды және монастырьдың құқықтары мен иеліктерін қорғау және қайтаруда үлкен жетістіктерге жетті. Сондықтан 1145 жылы ол жақын маңдағы Обервангта ақсүйектер тобының қолынан қаза тапты. Ол шейіт ретінде құрметтелді және жарылқады. Конрадтың орнын Мондзеелік Вальтер иеленді (1158 жылдың 17 мамырында қайтыс болды), ол қоғамдағы өрнекті өмір сүруімен ұзақ уақыт есінде сақталды. Ол аббаттық шіркеудегі Санкт-Петер капелласында жерленді. 1506 жылы Мондзееланд Бавариядан Австрияға қарасты. 1514 жылы аббат Вольфганг Хаберл аббаттық гимназиясын құрды. Реформация кезеңіндегі құлдыраудан және одан туындаған ала-құладан кейін аббаттық жаңа өркендеу кезеңіне енді. Аббат Бернхард Лидль (1727–73) басшылығымен, әсіресе негізінің мың жылдығын тойлаумен байланысты, шіркеу мен монастырь ғимараттары кеңінен қайта жаңартылды. 1773 жылдан бастап Мондзеедегі соңғы аббат – Оппортунус II Дункл болды: 1791 жылы император Леопольд II аббаттықты таратып жіберді. 1625 жылдан бастап таратылғанға дейін аббаттық Австрияның бенедиктин конгрегациясының мүшесі болды. Наполеон дәуірінде Мондзееланд бірнеше жылға Баварияға қайта оралды. Сол кезде, 1810 жылы бавариялық фельдмаршал князь Карл Филипп фон Вреде тастап кетілген монастырды (сондай-ақ жақын орналасқан Субен және Глинк аббаттықтарымен бірге) сатып алып, оны қамал ретінде пайдаланды. Wrede компаниясы аумақ Австрияға қайтарылғаннан кейін де оның иесі болып қалды және жергілікті жерді едәуір дамытты, мысалы, жолдар салу және жергілікті ірімшік өндірісін құру арқылы. 1905 жылы ханшайым Игнация фон Вреде қайтыс болғаннан кейін Мондзее графтар Алмейдаға өтті, олардың ұрпақтары оны 1985 жылы сатты.

Киелі Михаил базиликасы

Сент-Михаил аббаттық шіркеуі приход шіркеуіне айналды. Алтарь бездірілісі, ішінде абат Конрад II-нің қымбат тастармен әшекейленген қаңқасы бар алып құлпынай ретінде жасалған. 2005 жылы Папа Иоанн Павел II бұл шіркеуді базилика мәртебесіне көтерді.