Святой Павел: История Лавантальского аббатства

Кіріспе

Лаванталдағы Сент-Пол аббаттығы (Stift St. Paul im Lavanttal) – 1091 жылы Австрияның Каринтия штатындағы қазіргі Санкт-Пол-им-Лавантал кентінің жанында құрылған бенедиктин монастыры. Романдық стильдегі монастырь шіркеуі төңірегіндегі ғимараттар 17 ғасырда барокко стилінде кеңінен қайта жаңартылды. Аббаттық 1782 жылы император Иосиф II-нің жарлығымен таратылды, бірақ 1809 жылы Қара Ормандағы Сент-Блез аббаттығынан келген монахтармен қайта қоныстанды.

Тарих

Аббатхана 1090 жылдан бастап Истрия маркграфы, Спонхайм графы Энгельберт I құрған. Ол 991 жылы Зальцбург архиепискобы Хартвиг қасиеттеген бұрынғы қамал мен шіркеу орнында салынған. Рим папасы Григорий VII және Зальцбург архиепискобы Гебхардтың император Генрих IV-пен болған инвеституралық дауға қатысқан ізбасары Энгельберт Тирольдегі Пустер аңғарындағы графтығынан айырылып, бірақ әкесі Зигфрид I Спанхаймның жергілікті аристократ Рихгардқа үйленуі арқылы алған Каринтия иеліктеріне зейнетке шыға алды. Бұл жерде Сигфрид I тұсында екінші шіркеу салынған. 1085 жылы Энгельберт үлкен ұлы Энгельберт II-ні Швабиядағы Хирзау аббаты Вильгельмге жіберді. Ол Хирзау аббаттығынан он екі бенедикт монахтарымен бірге Каринтияға оралды, олар 1091 жылдың 1 мамырында Лавант аңғарында, Штирия маршында және Фриулидегі үлкен иеліктермен бірге Киелі Пауыл шіркеуі мен монастырына ие болды. Осылайша граф Энгельберт Каринтия герцогтығында бірнеше бенедикт монастырьларын құру дәстүрін жалғастырды, мысалы, Қасиетті Георгий аббаттығы (шамамен 1000 жыл), Лангзе, Оссиах аббаттығы (шамамен 1024 жыл), Гурк монастыры (шамамен 1043 жыл) және Милльштатт аббаттығы (шамамен 1070 жыл). 1095 жылдың сәуір айында ол монахтар қауымына қосылды және келесі жылы Сент-Полс аббаттығында қайтыс болды. Хирзау аббаттығының және Энгельберттің ағасы Магдебург архиепископы Хартвигтің қолдауымен монастырь тез дамыды және өзінің скрипторийі мен грамматикалық мектебімен Каринтиядағы ең маңызды аббатханаға айналды. 1099 жылы папа Урбан II оны паптық қорғауына алды және оның Спонхайм әулетінің жеке монастырына айналуына жол бермеді. 1140 жылы аббатхананы босату туралы жарлық шығарған папа Иннокентий II шіркеулік резервті жаңартты, ал 1122 жылдан бері Каринтия герцогтарын басқарып келген Спонхаймдер Вогт қорғаушылары ретінде қызмет етті. Абаттар жергілікті ақсүйектердің наразылығына қарсы тұрып, Пападан да, Рим императорынан да қорғаныш іздеуге мәжбүр болды. XV ғасырда Габсбург герцогы Фредерик III-тің Сельж графтарымен болған қақтығысында граф Ульрих II әскерлері монастырь үй-жайларын қиратты. 1476 жылы аббатхана Осман әскерлерінен қайта зардап шекті, ал 1480 жылы Мажар королі Матиас Корвин қоршауға алды. Ерте Осман-Габсбург соғыстарында Габсбург билеушілері монастырьға үлкен салық жүктеді. Олар Сальцбург князь-архиепископтарымен ықпал ету үшін бәсекелестікке түсті, ал монастырь өмірі құлдырады. XVI ғасырда Каринтияның көп бөлігі протестанттыққа көшті және екі абат Ішкі Австрия архигерцогы Карл II тарапынан қызметтен алынған деп жарияланды. Сент-Полс қайта жандануы 1616 жылдан бастап игумен Иероним Мархшталермен басталды. Монастырь шіркеуінің маңындағы қираған үй-жайлар испандық Эскориал үлгісінде қайта салынды. Мархшталердің ізбасарлары 1683 жылға дейін қайта құруды аяқтады. 1782/87 жылдары император Иосиф II монастырьды таратып, оның мүліктерін мемлекеттік меншікке айналдырды, бірақ 1809 жылы, принц-игумен доктор Бертольд Роттлер басшылығымен, Қара Ормандағы Сент-Блез аббаттығының монахтары, ол да жақында таратылған, үй-жайға көшіп келді. 1940 жылы аббатхана тағы да нацистер тарапынан таратылды, бірақ 1947 жылы қайта ашылғанда монахтар оралды. Бүгінде бұл Каринтиядағы ең көне жұмыс істеп тұрған монастырь. 1641 жылдан бастап аббатхана Зальцбург конгрегациясының мүшесі болды, ол 1930 жылы қазіргі Австрия Бенедикт конфедерациясының конгрегациясына біріктірілді.

The abbey was founded by the Sponheim count Engelbert I, Margrave of Istria since 1090, on the site of a former castle and a church consecrated by Archbishop Hartwig of Salzburg in 991. A follower of Pope Gregory VII and Archbishop Gebhard of Salzburg in the Investiture Controversy with Emperor Henry IV, Engelbert had forfeited his county in the Tyrolean Puster Valley but could retire to the Carinthian estates his father Siegfried I of Spanheim had acquired through his marriage with the local aristocrat Richgard. A second church dedicated to Saint Paul the Apostle had already been erected at the site by Count Siegfried I. In 1085 Engelbert sent his eldest son Engelbert II to Abbot William of Hirsau in Swabia. He returned to Carinthia with twelve Benedictine monks from Hirsau Abbey, who received the church and monastery of St. Paul's on 1 May 1091, together with large estates in the Lavant Valley, in the March of Styria and in Friuli. Count Engelbert thereby continued the tradition of several Benedictine monastery foundations in the Carinthian duchy, such as Saint George's Abbey, Längsee about 1000, Ossiach Abbey around 1024, the nunnery of Gurk about 1043, and Millstatt Abbey around 1070. In April 1095 he joined the monastic community himself and died at St. Paul's Abbey the next year. Backed by subsidies from Hirsau Abbey as well as by Engelbert's brother Archbishop Hartwig of Magdeburg, the monastery quickly prospered and, with its own scriptorium and a grammar school, evolved into the most significant Abbey in Carinthia. Pope Urban II put it under papal protection in 1099 and prevented its development to a proprietary monastery of the Sponheim dynasty. The ecclesiastical reservation was renewed by Pope Innocent II, who decreed the abbey's exemption in 1140, while the Sponheims, ruling Dukes of Carinthia since 1122, served as Vogt protectors. The abbots had to cope with the resentment of the local nobility and sought protection from both the Papacy and the Holy Roman Emperor. During the 15th century conflict of the Habsburg duke Frederick III with the Counts of Celje, the troops of Count Ulrich II devastated the premises. The abbey was again ravaged by Ottoman forces in 1476 and besieged by the Hungarian king Matthias Corvinus in 1480. In the early Ottoman–Habsburg wars, the Habsburg rulers increasingly encumbered the monastery with tributes. They rivalled with the Prince Archbishops of Salzburg to exert influence, while the conventual life decayed. In the 16th century, large parts of Carinthia turned Protestant and two abbots were declared deposed by Archduke Charles II of Inner Austria. The resurgence of St. Paul's began under Hieronymus Marchstaller, abbot from 1616. The derelict premises around the monastery church were rebuilt according to plans modelled on the Spanish Escorial. The reconstruction was completed under Marchstaller's successors until 1683. In 1782/87 Emperor Joseph II dissolved the monastery and nationalised its possessions, however, in 1809, under the Prince Abbot Dr. Berthold Rottler, monks from St. Blaise's Abbey in the Black Forest, which had also just been dissolved, moved into the premises. In 1940 the abbey was dissolved again by the National Socialists but the monks were able to return when it was reopened in 1947. Today it is the oldest operational monastery in Carinthia. From 1641 the abbey was a member of the Salzburg Congregation, which in 1930 was merged into the present Austrian Congregation of the Benedictine Confederation.

Аббат шіркеуі

Аббатхана аумағында 12 ғасырдың соңына қарай салынған роман стиліндегі базилика орналасқан. 1367 жылғы өрттен кейін готикалық күмбезді шатыр салынды, ол Тирольдік шеберлер Фридрих пен Михаэль Пахер салған 44 фрескамен безендірілген. Шіркеудің ішкі әдемілеуі Стириялық суретші Филипп Якоб Штраубтың 18 ғасырдағы туындыларынан тұрады. Барокко стиліндегі бас алтарьдың астында Габсбургтер әулетінің 13 мүшесінің табыты бар крипта жатыр.