Кіріспе
Таленкауэн – Санта-Крус провинциясы, Аргентинаның Оңтүстік бассейніндегі Патагония көлінің Виедмасының бұрынғы Пари Айке формациясы, қазіргі Серро Форталеса формациясының Кампан немесе Маастрихт кезеңіне жататын базальды игуанодонт динозаврлар туысы.
Talenkauen is a genus of basal iguanodont dinosaur from the Campanian or Maastrichtian age of the Late Cretaceous Cerro Fortaleza Formation, formerly known as the Pari Aike Formation of Patagonian Lake Viedma, in the Austral Basin of Santa Cruz, Argentina.
Ашылуы және атауы
Оңтүстік Америкада Гаспаринисаура және Анабисетия сияқты таксондардан кейін табылған орнитоподтардың бірі – Талленкауэн үлгісі 2000 жылдың ақпан айында жиналды, ал Фернандо Э. Новас және оның әріптестері оны 2004 жылы жариялаған қысқа мақаласында сипаттап, атады. Бұл Аргентинаның Санта-Крус провинциясындағы Виедма көлінің жағалауындағы Лос-Хорнос төбесінде табылған. Холотипік үлгідегі тау жыныстарының арасында ұсақ сүйек сынықтары мен тістердің жиынтығы бар екені анықталды. Бұл тістер орнитоподтың тістері ретінде анықталды және ересек үлгімен байланысты, сондықтан бұл Талленкауэннің жаңа туған немесе жақында шайқасқан баласы деп саналады. Ол 2013 жылғы мақалада сипатталды, онда MPM–10001 үлгісі ересек үлгі үшін MPM–10001A, ал жаңа туған бала үшін MPM–10001B деп бөлінді. Бұл – өте сирек кездесетін эмбриондық немесе жаңа туған орнитопод үлгілерінің бірі және Оңтүстік жарты шарда табылған алғашқы үлгі. Кішкентай, 1,7 мм ені бар тіс тәждерінің тозуы бұл жеке тұлға тамақтанғанын көрсетеді, яғни ол эмбрион емес, шайқасып шыққан, бірақ өлімге аз уақыт қалған. Ересек және бала бірге табылғандықтан, ересек ата-аналық қамқорлық жасаған болуы мүмкін деген болжам бар, бірақ мұндай тұжырымды сенімді түрде жасау үшін қосымша нақты дәлелдер қажет.
Сипаттама
Талленкауэн пішіні мен құрылысы Дриозаврға ұқсас, бірақ мойны салыстырмалы түрде ұзын болған. Дененің толық ұзындығы 2 метрден аспайды деп есептеледі. Көбінесе дамыған игуанодонтиандардан айырмашылығы, оның иек ұшында тістері (алдыңғы жақ тістері) әлі де сақталған және бірінші саусағы болған. Көбірек дамыған игуанодонттар бұл саусақты жоғалтып, тек үш ортаңғы саусақты ғана сақтайды. Жылқы сүйегінде бұлшық еттерге бекітілуге арналған аймақтар азайған, бұл сипаттама Оңтүстік Американың басқа орнитоподтарымен, мысалы, Notohypsilophodon және Anabisetia сияқтылармен ортақ. Бұл және Оңтүстік Америка орнитоподтарымен басқа да ұқсастықтар Оңтүстік жарты шарда ерекше орнитоподтар тобы болған болуы мүмкін екенін көрсетеді, бірақ сол кезде авторлар мұндай түсіндірме толыққанды негізделмегенін ескертті. 2015 жылы Моррозаврды сипаттағандар мұндай кладаның шындығында бар екенін анықтады, сондай-ақ Аргентинадан (бірақ сәл көне тау жыныстарынан) табылған Макрогрифозавр да туыс болуы мүмкін. 2015 жылы тағы бірнеше Патагониялық және Антарктидалық орнитоподтардың да туыс екені анықталды. Төмендегі қарапайым кладограмма Розадилла және авторлардың 2019 жылғы талдауынан алынған, онда Элазмарияның барлық мүшелері политомия құрайды.
Палеоэкология
Талленкауэн базальды орнитопод болғандықтан, кішкентай, екі аяқты шөп жейтін динозавр болған. Пари Айке формациясынан табылған басқа динозаврлардың ішінде алып титанозаврид Пуертазавр және ірі жыртқыш терропод Оркораптор да бар.