Кіріспе

Кэтлин Энн Гунан (14 мамыр 1952 – 28 қаңтар 2021) – американдық ғылыми фантастика жазушысы. Оның бірнеше кітабы «Небула» сыйлығына ұсынылған. Оның алғашқы романы «Queen City Jazz» «Нью-Йорк Таймс» журналының жылдың ең көрнекті кітабы деп танылды, ал «In War Times» романы Америка кітапханалар қауымдастығының 2008 жылғы оқу тізімінде ең жақсы ғылыми фантастика романы ретінде бағаланды. 2008 жылдың шілдесінде «In War Times» романы Джон У. Кэмпбелл естелік сыйлығын, ең жақсы ғылыми фантастика романы номинациясы бойынша жеңіп алды. Оның «This Shared Dream» романы 2011 жылдың шілдесінде Tor Books баспасынан шықты.

Жеке өмір

Гунан Огайо штатының Цинциннати қаласында дүниеге келді, ол оның алғашқы романының оқиғасы орын алған жер. Сегіз жасында әкесі Теңіз күштерінде қызмет еткен екі жылдық мерзім ішінде Гавайиге көшіп барды, ол жер екінші романының оқиғасы орын алған аймақ болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол күйеуі Джозеф Мансимен бірге Теннессидегі Түтінді таулар мен Флорида-Кейз аралында уақытын бөлісті, олар 1977 жылы үйленген. Кейін Гавайиге қайта көшкеннен кейін, ол толық уақытты жазушы болып жұмыс істеді. 2021 жылдың 28 қаңтарында Гунан сүйек рагынан қайтыс болды.

Көркем әдебиет

Гунан ең танымал романдары – нано және биотехнологиялар ("бионан") адам мен оның тіршілік ортасындағы терең өзгерістерге әкелетін әлемнің әртүрлі кезеңдерінде түсірілген суреттер. Ол мәдени және әлеуметтік өзгерістер мен апаттар тақырыбын зерттеді. Ол джаз бен музыканы өте жақсы көретін, және шығармаларын Дьюк Эллингтон, Чарли Паркер және Сан Ра сияқтыларға сілтемелермен (және қайта тууларымен) безендірді. Гунанның алғашқы романы, Queen City Jazz (Tor), 1994 жылы жарық көрді, оның ішінде киберпанк ғылыми-фантастика жазушысы Уильям Гибсон оны "Жаңа және толығымен апокалиптикалық технологиямен өзгертілген Американың ұмытылмас көрінісі" деп сипаттады. Бұл 1994 жылы New York Times журналының ерекше кітабы болды және 1998 жылы Британдық ғылыми-фантастика қауымдастығы сыйлығының финалисі атанды. Ол кейіннен оның "Нанотехнологиялар төрттігінің" бірінші кітабы болды. Гибсонның мақтауына байланысты оның туындылары кейде киберпанкпен байланыстырылады. Алайда, ол романдарының көп бөлігінде компьютерлерге сирек тоқталады, ал оның кейіпкерлері, мысалы, Queen City Jazz романының басты кейіпкері Верити, оң және кейде батырлық бейнеде бейнеленген, ал киберпанк анти-батырлармен айналысады. Бұл кейбір ғылыми-фантастика сыншыларын жаңа жанрды "нанопанк" деп атауға итермеледі, оның "Элвис әйелі" атты әңгімесімен бірге Американың Оңтүстік орталығындағы фантастикалық шығармаларға қосқан үлесі үшін марапатталды. Crescent City Rhapsody (HarperCollins) 2000 жылы Queen City Jazz әлемінің қалай пайда болғанын түсіндіретін преквел ретінде жарық көрді, себебі АҚШ үкіметі ықтимал жанама әсерлері зерттелмеген нанотехнологияны енгізуге келісім берді. Ол Nebula сыйлығының финалисі болды және оның әріптестерінен, соның ішінде Джо Холдеман, Грег Беар, Грегори Бенфорд және Стивен Р. Дональдсон сияқты жанр авторларынан жоғары баға алды. Романның көп бөлігі Жаңа Орлеанда өтеді және Катрина даулынан бес жыл бұрын жазылды. 2002 жылы жарық көрген Light Music (HarperCollins) "Нанотехнологиялар төрттігін" аяқтайды. Бұл роман "бионан" әсерімен адамзаттың одан әрі эволюциясына назар аударады және оны Crescent City Rhapsody-дегі "Эль Силенсио" үшін жауапты болған, нанотехнологиялық басып алуға жол ашқан ғарыштық күштермен байланыстырады. Light Music Booklist журналында жұлдызды рецензия алды және New York Times газетінде де жазылды. Тағы да бірнеше ғылыми-фантастика авторлары оның еңбегін жоғары бағалады, соның ішінде Ким Стэнли Робинсон, Дэвид Брин және тағы да Уильям Гибсон. 2007 жылы жарық көрген In War Times (Tor) екінші дүниежүзілік соғысқа арналған. Бұл роман оның нанотехнологиялық романдарынан үлкен ерекшеленеді, тарихи көркем әдебиет элементтерін ғылыми-фантастиканың баламалы тарих жанрымен үйлестіреді. Кітапта нанотехнология туралы ештеңе айтылмаған, бірақ ол романның бойымен нақты және теориялық технологияларға тоқталады. In War Times соғыс кезінде қолданылған құпия технологияларға ден қойып, солардың кейбіреуі атомдық технологиядан асып, салқын соғыстың орнына мәңгілік бейбітшілік орнатса не болар еді деген ойды зерттейді. Гунан бұл терминді тікелей қолданбаса да, 1895 жылы американдық философ және психолог Уильям Джеймс алғаш ұсынған және қазір физикадағы маңызды теория саналатын көп әлем тұжырымын қарастырады. Бұл роман Америка кітапханалар қауымдастығы 2008 жылғы оқу тізіміндегі ең үздік ғылыми-фантастикалық роман деп таңдалды. Оның "Wilder Still, the Stars" атты повесі 2014 жылы Страханның Reach for Infinity антологиясында жарияланды. Гунанның 2011 жылы жарық көрген жаңа романы This Shared Dream In War Times әңгімесін жалғастырады. Үш Дэнс баласы қазір ересек болып, ата-аналарының тастап кеткенін сезінуде. Үшеуі де өздерінің әлемінің орнында болған шындықтың естеліктерімен мазаланбайды. Үлкен қызы Джилл тіпті Джон Кеннедиге жасалған қастандықтан анасын сақтап қалғанын еске алады. In War Times романының басты кейіпкерлері This Shared Dream романында пайда болады, олар тарихты өздерінің мақсатына сәйкес өзгерту үшін Hadntz құрылғысын пайдалануға тырысатын көрінбейтін жаудың айла-шарғысын тоқтатуға тырысады. This Shared Dream туралы The Washington Post газетінің мақалашысы Майкл Дирда жоғары баға берді.