Кіріспе

Вихитра вена – индустани музыкасында қолданылатын таяқшалы цитра, қылды аспап. Карнатикалық готтувадхямға (читра вина) ұқсас, оның пернелері жоқ және оны жылғышпен тартады.

Құрылымы

Вичитра вена – ежелгі Экатантри венаның қазіргі түрі. Ол үш фут ұзындығы және алты дюйм ені бар, кең, таспасыз, көлденең қол немесе арқалықтан (данд) жасалған. Оның екі жағында піл сүйегімен әшекейленген және бекітілген екі үлкен резонанс қамыты (тумба) бар. Аспаптың тар ұштары таусық басының пішінінде жасалған.

Сөйлемдер

Төрт негізгі және бес қосалқы сырға (чикари) бар, олар гулді дыбыс үшін кішкентай саусақпен ашық тартылады. Олардың астында тиісті рагтың ноталарына дейін реттелген 13 қосымша сым бар. Винаның бес октавалық диапазоны бар. Оң қолының ортаңғы және көрсету саусақтарында ситарда қолданылатын екі тізгіш (мизраб) киіледі, сырғаларды тарту үшін, ал сол қолмен негізгі сырғалардың үстінен әйнек шар (батта) жылжытылып мелодия жасалады (ноталар арасында екі дюймге дейін қашықтық болуы мүмкін). Баттамен жылжыған қолдың үйкелісін азайту үшін сырғаларға кокос майы жағылады. Вина Дхрупад ән айту стиліне сүйеншік болатын, бірақ бұл ноталардың өңделуіне және әшекейленуіне көп мүмкіндік бермеді. Оны Лалмани Мисра ұмытылудан құтқарып, Мисрабани ойнау техникасын дамытты және жаңа композициялар жасады; оның ұлы Гопал Шанкар Мисра осы репертуарды кеңінен танымал етті.

Суретшілер

Гопал Кришан, (1926–2004) шәкірті Нанд Кишор Шарма. Раганы терең түсінуі және әр түрлі күрделі музыкалық үлгілерді тоқу арқылы тереңдікті жеткізу, сондай-ақ оның ырғақты үйлесімділігі – оның ерекшелігі. Ол «Жала» деп аталатын (осы аспапта орындау өте қиын) техникада шебер болған, ол керемет финалы бар өнерге кульминациялық әсер берді. Лалмани Мисра (1924–1979) – мінсіздікке ұмтылатын, ол Хайялдар мен Тхумрилерді жақсырақ орындау үшін аспапты жетілдірді. Ол тіпті Винада Дадраларды орындады. Ол көптеген рагаларды жасады, ең танымал – Мадхукали. Ол Устад Абдул Азиз Ханнан шабыттанды. Гопал Шанкар Мисра, (1957–1999) Лалмани Мишраның ұлы және шәкірті. Рагини Триведи (1960 ж. т.) Брахм Саруп Сингх (1940–1998) – вичитра-винаның белгілі орындаушысы. Брахм Саруп Сингхке музыкалық білімді әкесі Шри Харнам Сингх берді. Ол Солтүстіктегі бірнеше музыкалық конференцияларға қатысты, ал оның Вичитра-вина концерті 1958 жылдан бері Жаландардағы «Үндістан радиосынан» таратылуда. Анураг Сингх (1966 ж. т.) – вичитра-винаның белгілі орындаушысы. Ол Үндістанның Амритсар қаласында, қайтыс болған Шри Брахм Саруп Сингхтің отбасында дүниеге келді. Ол Хиссар, Курукшетра, Ямунагар, Амбала, Гуджарат, Панчкула, Гургаон, Калькутта, Лакхнау, Жамшедпур және Патна қалаларында көптеген қоғамдық концерттер берді. Радхика Вина Садхика – әлемдегі алғашқы вичитра-вина ойнаушысы.