Кіріспе

Мандолина (mandoˈliːno; сөзбе-сөз "кіші мандола") – лютня отбасының ішекті музыкалық аспабы. Әдетте, төрт топқа екішелеп керілген сегіз ішегі болады. Ішек түрлері алуан түрлі, олардың ішінде болат ішектер ең көп таралған және көбінесе ең арзан. Топтар әдетте бесінші интервалмен күйленеді, скрипка сияқты (G3, D4, A4, E5). Сондай-ақ, скрипка сияқты, мандолина мандола, октава мандолина, мандочелло және мандобас кіретін отбасының сопрано мүшесі. Мандолинаның көптеген стилі бар, бірақ ең көп таралғандары – неаполитан немесе дөңгелек артқы жағы бар мандолина, аркалық мандолина және жалпақ артқы жағы бар мандолина. Дөңгелек артқы жағы бар нұсқасы ағаш жолақтарынан жасалған және ыдыс тәрізді біріктірілген терең түбіне ие. Аркалық мандолина, сондай-ақ оюлы мандолина деп те аталады, аркалы жоғарғы және төмен аркалы артқы жағын ағаштан ойып жасалған. Жалпақ артқы жағы бар мандолинаның корпусы үшін жұқа ағаш тілімдері қолданылады, олар гитара сияқты ішкі жағынан нығайтылады. Әр стильдің өзіндік дыбыс сапасы бар және белгілі бір музыка жанрларымен байланысты. Неаполитан мандолиналары еуропалық классикалық және халық музыкасында жиі кездеседі. Аркалық мандолиналар американдық халық және блюграсс музыкасында танымал. Жалпақ мандолиналар ирландиялық, британдық, бразилиялық халық музыкасында және мексикалық estudiantinas-та қолданылады. Мандолинаның басқа да түрлері негізінен ішектердің санымен ерекшеленеді, соның ішінде бесінші интервалмен күйленген төрт ішекті модельдер (мысалы, Брешиан және Кремон), төртінші интервалмен күйленген алты ішекті модельдер (мысалы, Милан, Ломбард және Сицилия), әрқайсысы екі ішекті алты топтан тұратын он екі ішекті аспаптар (мысалы, Генуя) және барлығы он екі ішегі бар төрт үш ішекті топтан тұратын трикордия. Мандолинаның дамуының көп бөлігі дыбыс тақтасына (жоғарғы жағына) қатысты. Алғашқы аспаптар тыныш болды, ішек ішектермен керілді және саусақтармен немесе қауырсынмен тартылды. Дегенмен, қазіргі заманғы аспаптар металл ішектерді пайдаланады, олар ішек ішектерге қарағанда көбірек қысым түсіреді, сондықтан олар дыбыстырақ. Қазіргі заманғы дыбыс тақтасы металл ішектердің қысымына төтеп беруге арналған, бұл қысым бұрынғы аспаптарды бұзуы мүмкін. Дыбыс тақтасының пішіні әртүрлі болуы мүмкін, бірақ көбінесе дөңгелек немесе жас тамшы тәрізді, кейде орамалар немесе басқа да проекциялармен. Дыбыс тақтасында әдетте бір немесе бірнеше дыбыс тесігі болады, олар дөңгелек, овал немесе каллиграфиялық (f тесігі) пішіндес болуы мүмкін. Дөңгелек немесе овал дыбыс тесігі әшекейлі розеткалармен немесе шыршалармен жабылуы немесе шектелуі мүмкін.

Тарих

Мандолиндер Еуропадағы лютнялар тобына жататын аспаптардан дамыды. Оның алдыңғы түрлеріне 17-18 ғасырларда Италияда кездесетін гиттерн және мандор немесе мандола жатады. Олардың көптеген аймақтық нұсқалары болған, бірақ ең көп тарағаны – Неаполитан және Ломбард мандолиналары. Неаполитан стилі бүкіл әлемге тарады.

Құрылыс

Мандолиннің мойнына бекітілген, резонатор ретінде жұмыс істейтін денесі болады. Резонанс дене ыдыс тәрізді (мойынды ыдыс лютнялары) немесе қорап тәрізді (мойынды қорап лютнялары) болуы мүмкін. Неаполитан мандолинасы сияқты дәстүрлі итальян мандолиналары мойынды ыдыс сипаттамасына жатады. Мойынды қорап аспаптарына аркалық мандолиндер мен жалпақ тақталы мандолиндер кіреді. Сымдар мойынның жоғарғы жағындағы механикалық құралдар арасынан, сымдардың екінші ұшын бекітетін тұтқаға дейін созылады. Сымдар мойын мен дыбыс тақтасының үстінен өтеді және жүзбелі көпірден өтеді. Көпір сымдардың төменнен басуы арқасында дыбыс тақтасымен байланыста болады. Мойын жалпақ немесе сәл қисық болуы мүмкін және оның үстінде пернелермен жабдықталған саусақ тақтасы орналасқан. Сымдардың көпірге тиюі дыбыс тақтасын дірілдетіп, дыбыс тудырады. Кез келген қозғалтпалы аспап сияқты, мандолинаның ноталары скрипкадағы иіліп тартылған нота сияқты үздіксіз емес, үнсіздікке қарай ыдырайды, ал мандолина ноталары гитара сияқты ірі хордофондардан тез кетеді. Бұл тұрақты ноталар немесе аккордтар жасау үшін тремолоны (бір немесе бірнеше сым жұптарын жылдам таңдау) қолдануға ынталандырады. Мандолинаның жұпталған сымдары осы техниканы жеңілдетеді: медиатор (қалам) сым жұбының әрқайсысын кезекпен шабады, бұл бір сымға қарағанда толық және үздіксіз дыбыс береді. Мандолинаның дыбысын қаттырақ аспаптар мен оркестрлермен салыстыру үшін әртүрлі дизайндық өзгерістер мен күшейткіш техникалар қолданылды, соның ішінде мандолин-банжо гибридтерін жасау (банжоның барабан тәрізді денесімен), металл резонаторларды қосу (әсіресе Добро және National String Instrument Corporation компанияларының өнімдерінде) резонаторлық мандолина жасау және электр мандолиналарын күшейткіштер арқылы күшейту.

Тюнинг

Әр түрлі күйлер қолданылады. Әдетте, екі жақын сымның қатарлары бірдей дыбыспен күйленеді. Ең көп таралған күйлеу скрипканың күйлеуімен бірдей, ғылыми нотация бойынша G3–D4–A4–E5, ал Гельмгольц нотациясы бойынша: g–d′–a′–e″.
Төртінші (ең төменгі дыбыс) қатар: G3 (196.00)
Үшінші қатар: D4 (293.66)
Екінші қатар: A4 (440.00; ортаңғы C-ден жоғары A)
Бірінші (ең жоғары дыбыс) қатар: E5 (659.25)

Жоғарыда көрсетілген Гц сандары батыс әлемінің көп бөлігінде қабылданған стандартты 440 Гц A-ға сәйкес келеді. Кейбір музыканттар, әсіресе АҚШ-тан тыс жерлерде, 440 Гц-тан 10 Гц-ға дейін жоғары немесе төмен A дыбысын қолданады. Басқа да күйлеулер бар, оның ішінде қиылыс күйлеулер, онда әдетте екі рет қайталап ойналатын сымдар әртүрлі биіктікте күйленеді. Сонымен қатар, гитарашылар кейде мандолинаны стандартты гитара күйлеуінің аралықтарын имитациялап, таныс аккордтарды ойнау үшін күйлейді.

Сопрано

Мандолина – мандолиналар отбасының сопрано мүшесі, дәл скрипка скрипкалар отбасының сопрано мүшесі болғандай. Скрипка сияқты, оның да мензурасы шамамен алғанда Гибсон үлгісінде жасалған заманауи американдық мандолиналардың мензурасы ұзынырақ, шамамен алғанда. Оның әрбір жұп ішекті курстарындағы ішектер бірыңғай күйленеді, ал курстар скрипкадағыдай күйленеді: G3–D4–A4–E5.

Пикколо

Пикколо немесе сопранино мандолинасы – мандоладан бір октава жоғары, ал мандолинден бір кварта жоғары (C4–G4–D5–A5) қойылған, сирек кездесетін мандолиналар отбасының мүшесі. Бұл пикколоның (батыстық концерттік флейтаға) немесе скрипка пикколосының (скрипка мен альтқа) қатынасына ұқсас. Leland брендімен Lyon & Healy компаниясы осы мандолинаның бір модельін жасаған. Бүгінде бірнеше лютиерлер пикколо мандолиналарын қолмен жасап шығарады.

Алто

Мандола, Ұлыбритания мен Ирландияда тенор мандола, ал континенттік Еуропада лиола немесе альт мандолина деп аталады. Ол мандолинадан квинта төмен, виола мен скрипка арасындағы қатынас сияқты. Кейбір музыканттар бұл аспапты "альто мандола" деп те атайды. Оның мензурасы әдетте шамамен ... болады. Көбінесе виола мен тенор банджо сияқты C3–G3–D4–A4 ретінде қосылады (мандолинадан таза квинта төмен).

Тенор

Октавалық мандолина (АҚШ және Канада), Ұлыбритания мен Ирландияда октавалық мандола деп, ал континенттік Еуропада мандола деп аталады, мандолинадан бір октава төмен күйленеді: G2–D3–A3–E4. Оның мандолинамен арақатысы, тенор скрипканың скрипкамен немесе тенор саксофонның сопрано саксофонмен арақатысы сияқты. Октавалық мандолинаның тарам өлшемі әдетте шамамен , бірақ тарамдары қысқа немесе ұзын аспаптар да кездеседі. Бұл құралдың Оңтүстік Америка жағалауындағы Тринидадта бандол деген атаумен нұсқасы бар – төрт жұп иектен тұратын, арқасы жалпақ аспап, төменгі екеуі металл және нейлон иектен жасалған. Ирландиялық бузуки, тікелей мандолина тұқымдасына жатпаса да, октавалық мандолинаға ұқсас және осыған жуық диапазонға ие. Ол грек бузукисінен (ұзын мойынды лютня) шыққан, жалпақ арқалы мандолина сияқты жасалған және көбінесе G2–D3–A3–D4 күйінде бесіншіліктерге негізделген күйленімді пайдаланады. Басқа күйленімдер: A2–D3–A3–D4, G2–D3–A3–E4 (мандолинадан бір октава төмен – бұл жағдайда ол октавалық мандолинаның өзі болып табылады), G2–D3–G3–D4 немесе A2–D3–A3–E4. Ирландиялық бузукидің бас жұптары көбінесе бірыңғай күйленгенімен, кейбір аспаптарда әр жұптың біреуі жеңілірек иекпен ауыстырылып, 12 иекті гитара сияқты октаваларда күйленеді. Октавалық мандолина/октавалық мандоламен бірдей диапазонды иеленсе де, ирландиялық бузуки теориялық тұрғыдан одан ұзын тарам өлшемімен ерекшеленеді, әдетте , бірақ грек бузукисінің әдеттегі тарам өлшемі сияқты , дейін жетеді. Дегенмен, қазіргі қолданыста "октавалық мандолина" және "ирландиялық бузуки" терминдері көбінесе бір-бірін алмастырып, бір аспапты білдіру үшін қолданылады. Қазіргі цитернь де, жалпақ арқалы мандолинаға ұқсастығына байланысты, "кеңейтілген" мандолина тұқымдасына шартты түрде жатқызылуы мүмкін, ол одан бұрын пайда болған. Оның тарихы Ренессанс дәуіріне дейін жетеді. Әдетте ол бес жұптан (он иектен) тұрады және тарам өлшемі шамамен аралығында болады. Аспап көбінесе D2–G2–D3–A3–D4 немесе G2–D3–A3–D4–A4 күйінде күйленеді, және ол октавалық мандоланың диапазонының жоғарғы немесе төменгі жағында қосымша бесінші жұбы бар нұсқасы болып табылады. Кейбір аспап жасаушылар, мысалы Стефан Собелл, төрт немесе бес жұбы бар екеніне қарамастан, октавалық мандоланы немесе қысқа тарамды ирландиялық бузукиді цитернь деп атайды. Циттерньнің басқа да туыстары, олар да мандолинамен байланысты болуы мүмкін (кейбіреулер оларды солай күйлендіріп орындайды), 6 жұптан/12 иекті португалдық гитара және 5 жұптан/9 иекті вальдцитерді қамтиды.

Баритон/бас

Мандоцелло классикалық түрде мандолинадан октаваға және квинтаға төмен күйленеді, виолончель мен скрипка арасындағы қатынас сияқты, оның ішектері C2–G2–D3–A3 күйінде болады. Оның мензурасы әдетте виолончельдің стандартты мензурасына жуық. Мандолон – басс диапазонындағы мандолин отбасының барокко кезеңіндегі мүшесі, кейін мандоцелломен ығыстырылды. Ол неаполитан мандолина отбасының бір бөлігі болды. Грек лаутосы немесе лагутосы (ұзын мойынды лютня) мандоцеллоға ұқсас, әдетте C3/C2–G3/G2–D3/D3–A3/A3 күйінде, төменгі екі қатардың әр жұбының жартысы жеңіл ішекте октаваға жоғары күйленеді. Корпусы қабырғалы, атқыш-көпір жалпақ бетке, көптеген удтар мен лютнялар сияқты, жабыстырылған, механикалық құралдармен, болат ішектермен және байланған ішек таспаларымен жабдықталған. Критте ойналатын қазіргі заманғы лаутостарда төменгі қатардың барлығы C3 күйінде, күтілетін төменгі C-ден октава жоғары күйленеді. Оның мензурасы әдетте шамамен Алжир мандоласын 1930 жылдардың басында итальяндық аспап шебері мандоладан үлкейтіп, шамамен 25-27 дюймге дейін мензурасын ұзартқан. Бұл кең мойынды, 4 қатарлы (8 ішекті), 5 қатарлы (10 ішекті) немесе 6 қатарлы (12 ішекті) аспап, Алжир мен Мароккода қолданылады. Аспапты музыка жанрына және орындаушының қалауына қарай гитара, уд немесе мандоцелло сияқты күйге келтіруге болады. Гитара ретінде күйленгенде, ішектер (E2) (E2) A2 A2 D3 D3 G3 G3 B3 B3 (E4) (E4) күйінде болады; бес немесе төрт қатарлы аспап үшін жақшадағы ішектер алынып тасталады. Араб удтың кең таралған күйін пайдалану: D2 D2 G2 G2 A2 A2 D3 D3 (G3) (G3) (C4) (C4). Мандоцелло күйінде бестікті пайдаланып күйлеу үшін: C2 C2 G2 G2 D3 D3 A3 A3 (E4) (E4).

Мандобас

Мандобас – мандолинаның бас нұсқасы, дәл контрабас скрипканың бас нұсқасы сияқты. Контрабас сияқты, оның көбінесе қос сымдардан гөрі 4 жеке сымы бар, және контрабас сияқты, ол көбінесе мандолина отбасы аспаптары сияқты бесінші емес, таза төртіншіліктерге дейін күйленеді: E1–A1–D2–G2, – бұл бас гитараның күйіндеуімен бірдей. Бұл аспаптар 20 ғасырдың басында «Гибсон» компаниясы жасаған, бірақ ол ешқашан кең таралған жоқ. Көбінесе бесіншіліктерге дейін күйленетін кішкені, төрт сымды мандобас: G1–D2–A2–E3 (мандолинадан екі октава төмен), үлкен аспапқа қарағанда аз резонансқа ие болғанымен, ойнауға ыңғайлы және тасымалдауға оңай болғандықтан көптеген музыканттар осыны қалайтын. Дегенмен, көптеген мандолина оркестрлері мандолина отбасының арнайы аспабынан гөрі қарапайым контрабас қолдануды ұнатты. «Калаче» және «Гибсоннан» бұрынғы итальяндық шеберлер де мандолин басын жасады. Сирек кездесетін сегіз сымды мандобас немесе «тремоло бас» та бар, ол мандолина отбасының қалған бөлігі сияқты қос сымдармен жабдықталған және G1–D2–A2–E3 немесе C1–G1–D2–A2 күйіндеуімен, мандоладан екі октава төмен күйленеді.

Қайта оралу

Bowlback мандолиндері (кейде раундбек деп те аталады) бүкіл әлемде қолданылады. Олар ең көп Еуропада жасалады, онда мандолинаның ұзақ тарихы жергілікті стильдердің қалыптасуына әкелді. Дегенмен, жапондық аспап шеберлері де оларды жасайды. Пішініне және әр түрлі түстегі ағаш жолақтарынан жасалған құрылысына байланысты, АҚШ-та оларды кейде "картоп қоңызы", "картоп қағанағы" немесе "тәтті картоп қоңызы" деп әдеби емес тілде атайды.

Неаполитандық және римдік стильдер

Неаполитан стиліндегі мандолинаның корпусы миндаль тәрізді, ыдысқа ұқсас, иілген ағаш жолақтарынан жасалған. Онда әдетте екі жазықтықта екі бағытта бұрылған, төрт қатарға орналастырылған сегіз металл ішектің кернеуін қабылдауға арналған иілген дыбыс тақтасы болады. Қатты ағаштан жасалған саусақ тақтасы дыбыс тақтасымен бір деңгейде немесе оның үстінде орналасқан. Көне аспаптарда ағаштан жасалған құлақтар қолданылса, жаңа аспаптарда металл құлақтар жиі кездеседі. Көпір – қатты ағаштан жасалған жылжымалы бөлік. Ішек астындағы дыбыс тесігіне қорғағыш жабыстырылады. Еуропалық дөңгелек корпусты мандолиналар архтоп мандолиналардағы кең таралған масштабтың орнына басқа масштабты қолданады. Римдік мандолинаның саусақ тақтасы көбірек иілген және тар болып келген. (Рим) және Калаче (Неаполь) өндірушілері белгілі. Басқа заманауи өндірушілерге Лоренцо Липпи (Милан), Хендрик ван ден Брук (Нидерланды), Брайан Дин (Канада), Сальваторе Масиелло және Микеле Кайацца (La Bottega del Mandolino), сондай-ақ Феррара және Габриэль Пандини жатады. АҚШ-та, дөңгелек корпусты мандолиналар көптеп өндірілген кезде, Lyon & Healy, әсіресе "Washburn" таңбасымен ірі өндіруші болды. Ол сонымен қатар американдық виртуоз Джозеф Брент үшін жасаған түпнұсқа "Grand Concert" дизайнымен де танымал. Неміс өндірушілеріне Albert & Mueller, Dietrich, Klaus Knorr, Reinhold Seiffert және Alfred Woll кіреді. Басқа жапондық өндірушілерге Oona, Kawada, Noguchi, Toichiro Ishikawa, Rokutaro Nakade, Otiai Tadao, Yoshihiko Takusari, Nokuti Makoto, Watanabe, Kanou Kadama және Ochiai жатады.

Басқа да сақиналы стильдер

Ал Милано мен Ломбардиядан тағы бір икемді қосқары мандолиндер туысы шыққан. Бұл мандолиндер басқа заманауи мандолиндерге қарағанда мандолиноға немесе мандореге жақын. Аспаптар 6 ішекті, 3 металл ішек және 3 жібекке оралған металл немесе ішек бас ішектерінен тұрады. Ломбардтық мандолин C–D–A–E–B–G ретінде қосылған. Бортолацци бұл кітабында жаңа металл ішек мандолиндерді ішек мандолиндермен салыстырғанда ойнау қиын екенін айтты. Неаполитандық мандолиннен айырмашылығы, генуэздік мандолиннің астаршасы дыбыс тақтасына жабыстырылмаған, керісінше, аспаптың корпусы мен мойны арасынан өтетін ішектердің төменге қарайғы күшімен ұсталады. Оның мойны неаполитандық мандолин мойнынан кеңірек. Бұл тип 1850 жылдары Еуропада дамыған. Бандолим испан және португалдықтар оны алып кеткен жерлерде, яғни Оңтүстік Америкада, Бразилияда (Чоро) және Филиппинде кеңінен қолданылады. Америкалық түрлеріне Армия-Теңіз күштері мандолинасы, флейтрон және панкейк мандолиналары жатады.

Түсі

Флаббктің дыбысы жылы немесе жұмсақ деп сипатталады, ол халық музыкасына және кішкентай залдарға арналған. Бұл аспаптың дыбысы, иісті тақтасы бар аспаптар сияқты, басқа музыканттардың дыбысын басып өте алмайды.

Екі жақты жоғары, екі жақты артқы

Екі қабатты үстіңгі тақта – 21 ғасырда аспап жасаушылардың жақсырақ дыбыс алу үшін тәжірибе жасап жатқан ерекшелігі. Дегенмен, мандолинашылар мен аспап жасаушылар осыған дейін кем дегенде 1900 жылдардың басынан бері осымен тәжірибе жүргізіп келеді. 1900 жылдардың басында мандолинашы Гиннислао Паристің Луиджи Эмбергерге арнайы мандолиналар жасауды тапсырыс еткені мәлім. Сақталған төрт аспаптың бірінің ішіндегі жапсырма осы аспаптың оның атымен аталғанын көрсетеді ("Ginislao Paris жүйесі"). Джозеф Бренттің Брайан Дин жасаған мандолинасында Брент "жалған артқы жақ" деп атаған конструкция қолданылған. Бренттің мандолинасы – аспап жасаушының Бренттің күшті дыбысты мандолина туралы өтінішіне берген жауабы, онда ағаш анық естіледі, ал сымдардан металл дыбыс аз шығады. Оны Израильдік аспап жасаушы Арик Керман жасаған. Керман мандолинасында ойнайтындардың арасында Алон Сариел, Яков Реувен де бар.

Мандолинет

Америкада жасалған басқа нұсқаларға мандолинетто немесе Хоу Орме гитара пішіндес мандолина (1897 және шамамен 1920 жылдар аралығында Элиас Хоу компаниясы өндірген) кіреді, оның беткі жағында саусақ тақтасынан құйрыққа дейін цилиндрлі дөңгелек болған. Сондай-ақ, Вега мандо-лютня (көбінесе 1913 және шамамен 1927 жылдар аралығында Вега компаниясы өндірген цилиндрлі артқы мандолина деп аталады), оның артқы жағында, ал емес алдыңғы жағында ұқсас бойлық дөңгелек болған.

Мандолин-банжо

Мандолина мойынтығы және банджо стиліндегі корпусы бар аспапты 1882 жылы Бруклин қаласының Бенджамин Брэдбери патенттеді, ал 1885 жылы Джон Фаррис оған банджолин деген ат қойды. Бүгінде банджолин атауы көбінесе төрт ішекті аспаптарды сипаттау үшін қолданылады, ал қос ішекті төрт бағытты нұсқасы мандолин-банджо деп аталады.

Резонатор мандолинасы

Резонаторлы мандолина немесе "резофоникалық мандолина" – дыбысын әдеттегі ағаш дыбыс тақтасының (мандолинаның беті) орнына бір немесе бірнеше металл конустар (резонаторлар) арқылы шығаратын мандолина. Көне брендтерге Dobro және National кіреді.

Электрлік мандолина

Қазіргі кездің көптеген хордофоны сияқты, тағы бір заманауи нұсқасы – электр мандолинасы. Бұл мандолиндарда төрт немесе бес жеке немесе жұптық ішектер болады. Олар 1930 жылдардың басында, электр гитарасының дамуымен бірге жасалды. Олар қатты корпусты және акустикалық-электрлі түрлерде кездеседі. Мандолинаның тартылу жылдамдығын және оның тартылған ноталарының ұзақтығын жеңу үшін арнайы аспаптар құрастырылды. Fender компаниясы 1992 жылы қосымша ішекпен (E ішегінен жоғары A), тремоло көпірі және қосымша хамбакер пикаппен (барлығы екі) модель шығарды. Мандолинаға арналған халықаралық музыка репертуары шексіз дерлік, және музыканттар оны әртүрлі музыка жанрларын орындау үшін пайдаланады. Бұл әсіресе скрипка музыкасына қатысты, себебі мандолинаның да скрипка сияқты құйрылуы бар. Италияда ойлап табылып, алғашқы даму кезеңдерінен кейін мандолина Еуропа құрлығында кеңінен тарады. Аспап негізінен классикалық дәстүрде мандолина оркестрлерімен, «эстудиантиналармен» немесе Германияда көптеген қалаларда пайда болған «Зупфорхестермен» қолданылды. Мандолина отбасының континенттік танымалдылығынан кейін, Еуропадан тыс, Америкада және Жапонияда жергілікті дәстүрлер пайда болды. Карло Курти, Джузеппе Петтин, Рафаэле Калаче және Сильвио Раниери сияқты саяхатшы мандолина виртуоздары 20-ғасырдың басында мандолинаның «әдетке айналған» аспапқа айналуына үлкен үлес қосты. Ол аспаптағы шеберлігімен бүкіл әлемде мақтан тұтқан, бірақ жас кезінде қайтыс болды.

Өнер немесе "классикалық" музыка

Мандолинаның «классикалық музыка» дәстүрі біршама дамымаған, себебі оны «халықтық» аспап ретінде кеңінен қабылдады. Көрнекті композиторлар мандолинаға арнайы музыка жазғанмен, ең танымал композиторлардың арасында ірі шығармалар аз болды. Бұл туындылардың жалпы саны скрипкаға жазылған шығармалармен салыстырғанда шамалы. Осы кемшіліктің салдарынан мандолинашылар тұрақты оркестрлерде жұмыс табуда қиындықтарға тап болды. Әдебиеттегі бұл олқылықты толтыру үшін мандолина оркестрлері көбінесе әдеттегі оркестрлерге немесе басқа да ансамбльдерге жазылған музыкалық өңдеулерді орындады. Кейбір музыканттар жаңа туындылар жазу үшін заманауи композиторларды іздеді. Сонымен қатар, 18-шы ғасырдан бері мандолинаға жазылған көптеген шығармалар жоғалып кеткен немесе ұмытылған. Олардың кейбіреулерін мұражайларда, кітапханаларда және архивтерде табуға болады. Мандолинаға және мандолиналармен бірге орындалатын ансамбльдерге арналған 18-шы ғасырлық музыканың бір мысалы – 1762 жылдың бірінші жартысында Жан Лефебур жинаған Гимо жинағы. Лефебур музыканы Италияда жинады, ал қолжазбалар жаңадан табылғанға дейін ұмытылған еді. Ол мандолинада ойнауды ұнатқан. Оның 4 кішкентай шығармасы 1796 жылға жатады: Sonatine WoO 43a; Adagio ma non troppo WoO 43b; Sonatine WoO 44a және Andante con Variazioni WoO 44b. Моцарттың «Дон Джованни» операсы (1787) мандолина бөлімдерін қамтиды, соның ішінде әйгілі арияға ілеспе «Deh vieni alla finestra», ал Вердидің «Отелло» операсында «Dove guardi splendono raggi» ариясында гузланың сүйемелдеуі көзделген, бірақ бұл бөлім көбінесе мандолинада орындалады. Густав Малер мандолинаны өзінің №7 симфониясында, №8 симфониясында және «Жер туралы жырда» пайдаланған. Шенбергтің (Variations Op. 31), Стравинскийдің («Агон»), Прокофьевтің («Ромео мен Джульетта») және Веберннің (opus 10-бөлік) шығармаларында мандолинаға арналған партиялар бар.

Кейбір 20-шы ғасыр композиторлары да мандолинаны өзінің таңдау аспабы ретінде қолданды (олардың ішінде: Шенберг, Веберн, Стравинский және Прокофьев). 20-шы ғасырдың ең маңызды еуропалық мандолина композиторларының қатарында Рафаэле Калаче (композитор, орындаушы және аспап жасаушы) және Джузеппе Анедда (виртуоз концерттік пианист және итальяндық мандолин консерваториясының бірінші кафедрасының профессоры, Падуа, 1975) бар. Бүгінгі күні итальяндық классикалық музыка мен итальяндық классикалық заманауи музыканың өкілдеріне Уго Орланди, Карло Аонзо, Дорина Фрати, Мауро Сквильянте және Дюилио Гальфетти жатады. Жапон композиторлары да 20-шы ғасырда мандолинаға арналған оркестрлік музыка жазды, бірақ олар Жапониядан тыс жерлерде көп танымал емес. Көрнекті композиторларға Морисиге Такеи және Ясуо Кувахара кіреді. Дәстүрлі мандолина оркестрлері әсіресе Жапония мен Германияда танымал, сонымен қатар АҚШ-та, Еуропада және әлемнің басқа да аймақтарында кездеседі. Олар мандолиналар отбасысына жататын аспаптарға жазылған туындыларды немесе дәстүрлі әуендердің қайта оркестрленген нұсқаларын орындайды. Заманауи дәстүрлі мандолина оркестрінің құрамында: бірінші және екінші мандолиндер, мандолалар (мандолинадан бір октава төмен көйлектелген немесе виола сияқты көйлектелген тенор мандолалары), мандоцеллолар (виолончель сияқты көйлектелген) және бас аспаптар (құрамындағы скрипка бас немесе сирек кездесетін мандобас) болады. Кішкентай ансамбльдер, мысалы, екі мандолин, мандола және мандоцеллодан құралған квартеттер де кездеседі.