Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Азиядағы христиан шіркеуі
Christian church in the Asian country
Моңғолиядағы католик шіркеуі – Римдегі Рим папасының рухани басшылығымен әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі. 2017 жылы елде шамамен 1300 католик болды; оларға астана Уланбатордағы үш шіркеу, Дархан, Арвайхер, Эрденеттегі шіркеулер және шіркеулерге айналуы мүмкін миссионерлік бекеттер қызмет көрсетті. 2023 жылға қарай бұл көрсеткіш 1450-ге жетті. Католицизм алғаш рет 13 ғасырда Моңғол империясы тұсында енгізілген, бірақ 1368 жылы Юань әулетінің құлауымен тоқтатылған. Жаңа миссионерлік қызмет 19 ғасырдың ортасында, Екінші опиум соғысынан кейін ғана қайта басталды. Сыртқы Моңғолия үшін миссия құрылды, бұл Моңғолияға алғашқы католик юрисдикциясын берді, бірақ коммунистік режим билікке келгеннен кейін бір жыл ішінде барлық жұмыс тоқтатылды. 1991 жылы демократия орнағаннан кейін католик миссионерлері қайтып келіп, шіркеуді түгелдей қайта жаңғыртты. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, апостольдық префектура, епископ, алты шіркеу және 4 сәуірден бері Ватикан мен Моңғолия арасында дипломатиялық қатынастар орнатылған.
The Catholic Church in Mongolia is part of the worldwide Catholic Church, under the spiritual leadership of the Pope in Rome. There were approximately 1,300 Catholics in the country in 2017; they were served by three churches in the capital Ulaanbaatar plus churches in Darkhan, Arvaikheer, Erdenet and mission stations that may grow into churches. That population increased to 1,450 by 2023. Catholicism was first introduced in the 13th century during the Mongol empire, but died out with the demise of the Yuan Dynasty in 1368. New missionary activity only set in after the Second Opium War in the mid 19th century. A mission was founded for Outer Mongolia, giving Mongolia its first Catholic jurisdiction, but all work ceased within a year when a communist regime came to power. With the introduction of democracy in 1991, Catholic missionaries returned and rebuilt the church from scratch. As of 2016, there is an Apostolic Prefecture, a bishop, six churches, and diplomatic relations between the Holy See and Mongolia since 4 April 1992.
Тарих
Монголиядағы христиан дінінің тамыры тереңде жатыр. 7 ғасырдан бері несториандық дін таралған, ал 13 ғасырда Уильям Рубрук, Джованни да Пьян дель Карпин және Армения патшасы Хетум I сияқты батыс миссионерлері бұл өңірге келді. Моңғол империясының басшылары көптеген діндерге көзқарасы толерантты болды, алайда христиан діні, әсіресе моңғол хандарының әйелдері арқылы, Шығыс Кераит шіркеуінен келген әйелдердің әсерімен, маңызды діни ықпалға ие болды. Монтекорвиноның Иоанны Юань әулеті кезінде моңғолдық Қытайға миссионерлік қызмет атқарды, Жаңа Ұсым мен Псалмдарды моңғол тіліне аударды, Пекинде алғашқы католиктік миссияны құрды және оның тұңғыш епископы болды. Техникалық тұрғыдан алғанда, Моңғолия Пекин епархиясының құрамында болды, және тек 1840 жылы Пекиннен Апостольдық викариат бөлінгеннен кейін ғана Моңғолияның жеке католиктік юрисдикциясы құрылды. 1883 жылы Ішкі Моңғолия үшін викариат құрылып, 1922 жылы Сыртқы Моңғолия үшін миссия құрылды. Коммунистік үкімет кезінде ой және дін бостандығына рұқсат берілмеді.
Christianity in Mongolia has ancient roots. Nestorianism had been practiced since the 7th century, and in the 13th century Western missionaries such as William Rubruck and Giovanni da Pian del Carpine and Armenian King Hethum I visited the region. The leaders of the Mongol Empire were traditionally tolerant of many religions, though Christianity was a key religious influence, primarily through the wives of the Mongolian khans women from the Church of the East Keraites. John of Montecorvino was a key missionary to Mongol controlled China during the Yuan Dynasty, translating the New Testament and the Psalms into the Mongol tongue, founding the first Catholic mission in Beijing and becoming its first bishop. Technically Mongolia had been covered by the Diocese of Peking, and it was not until 1840, when a Vicariate Apostolic was divided from Beijing, that Mongolia had its own Catholic jurisdiction. In 1883, a vicariate for Inner Mongolia was created and then a mission was created for Outer Mongolia in 1922. Freedom of thought and religion were not permitted under communist rule.
Миссияның жеке іс-әрекеті (1991-2003)
1992 жылы Моңғолияның жаңа Конституциясы діни бостандыққа кепілдік берді, және шіркеуді қайта құру үшін миссионерлер жіберілді. Миссионхурст (Таза Жүрек Мария қауымы) Ватикан Моңғолиямен дипломатиялық қарым-қатынас орнатқаннан кейін осы миссияны орындау үшін әкелер Венцеслао Падилла, Гилберт Салес және Роберт Гессенс жіберді. Олар келгенге дейін, шетелдіктер протестанттық қызметтеріне қатысып жүрген. Бастапқыда миссионерлердің ешқайсысы моңғол тілін білмеді, ал жергілікті тұрғындардың ешқайсысы ағылшын тілін білмеді, сондай-ақ моңғол тілінде католиктердің діни мәтіндері де басылмаған еді. Алғашқы әйіндемелер жалға алынған пәтерлерде өткізілді және оларға елшіліктерде және шетелдік көмек ұйымдарында жұмыс істейтін шетелдіктер қатысты. 1996 жылы Монғолия тарихындағы алғашқы католик шіркеуінің ашылуына әке Венцеслао Падилла және 150 парияш қатысты. 1997 жылы Ватиканнан Моңғолияға бірінші апостолдық нунций тағайындалды. Уланбатордағы Әулие Петр мен Пауыл соборы дәстүрлі киіз үйдің пішінінде салынған, дөңгелек шатыры мен қалың киіз қабырғалары бар. Әке Венцеслао Падилла 2003 жылдың 29 тамызында Уланбатордағы Әулие Петр мен Пауыл соборында Моңғолияның алғашқы епископы болып киеліленді.
The new Mongolian Constitution of 1992 guaranteed religious liberty, and missionaries were sent to reconstitute the Church. Missionhurst (the Congregation of the Immaculate Heart of Mary) sent priests Fathers Wenceslao Padilla, Gilbert Sales and Robert Goessens to accomplish this mission once the Vatican had established diplomatic relations with Mongolia. Prior to their arrival, expatriates had been attending Protestant services. Initially, none of the missionaries knew Mongolian, none of the native peoples knew English, and there were no Catholic liturgical texts printed in Mongolian. The first Masses were held in rented apartments and consisted of foreigners working for embassies and foreign aid organizations. By 1996, Father Wenceslao Padilla and 150 parishioners were on hand at the dedication of the first Catholic Church in Mongolian history. In 1997 the first papal nuncio to Mongolia from the Holy See was named. The new Cathedral of Saints Peter and Paul in Ulaanbaatar is shaped like a traditional ger, with its circular tent shape and walls of thick felt. Fr Wenceslao Padilla was consecrated as the first Bishop of Mongolia on 29 August, 2003 in the Cathedral of Saints Peter and Paul in Ulaanbaatar.
Апостольдық префектура (2003 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2003 жылғы 23 тамызда кардинал Кресценцио Сепе (Халықтарды евангелизациялау жөніндегі Ватикан конгрегациясының басшысы) келіп, Падильяны Моңғолияның бірінші епископы етіп тағайындады, бірақ ел әлі диоцез емес. Иоанн Павел II папа Монғолияға сапар шегуді жоспарлаған, бірақ ашылу рәсіміне қатыса алмағаны үшін кешірім сұрады, себебі бұл папа үшін алғашқы сапар болмақ. Ол 2000 жылы Ватиканға жасаған сапары барысында Моңғолия президентінен шақыру алған еді. Қазіргі таңда шіркеуді дамытуға түрлі елдерден келген 54 миссионер және 3 жұмыс істейтін приход көмектесуде. Коммунизм құлағаннан бері христиан миссионерлерінің келуі айқын байқалады, католицизм 1991 жылы жақтастары жоқ еді, ал 2006 жылы 600-дан астам адамды құрады, оның ішінде 350-ге жуық моңғолдар бар. 2004 жылдың ортасында католик катехизисінің моңғол тіліндегі нұсқасы басылды. Ол дәстүрлі моңғол жазу стилінде жазылған және негізгі католик дұғаларын қамтиды. Миссия балабақша, ағылшын тілі курстары, техникалық мектеп, асхана, екі шаруашылық және 120 мүгедек балаға арналған күтім орталығын ұйымдастырады. Сонымен қатар, үйішілік зорлық-зомбылықпен күресу үшін ашуды қалай басқаруға үйрету курсы ұсынылады. "Вербист" орталығы Улан-Батор қаласының кәріз жүйесінде бұрын тұрған 120 көше баласын қабылдады. Рождество Моңғолияда ұлттық мереке емес, себебі ел халқының христиан дінін ұстанатындардың үлесі өте төмен. 2007 жылы Моңғолияның екінші ірі қаласы – Дархан қаласында төртінші приход құрылды. 2008 жылы Моңғолиядағы алғашқы католик үңгірі салтанатты түрде ашылды. Жозеф Энк Баатар 2008 жылы діни қызметкерлікке дайындалу үшін семинарияға түскен алғашқы моңғол католигі болды. 2014 жылғы желтоқсан айында ол алғашқы моңғол дьяконы, ал 2016 жылғы 27 тамызда – алғашқы моңғол діни қызметкері болып тағайындалды. Тағайындау рәсіміне 1500-ден астам адам қатысты, оның ішінде Оңтүстік Кореядан келген 100-ге жуық діни қызметкер, шетелдік елшіліктердің өкілдері, жергілікті православие шіркеулерінің және буддалық монахтардың өкілдері бар еді. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, Оңтүстік Кореяның Дэджон қаласында Моңғолия үшін үш семинарист оқыды. Епископ Вацлав Падилла 2018 жылғы 25 қыркүйекте Моңғолиядағы 26 жылдық қызметінен кейін, оның ішінде 15 жылын епископ ретінде өткізді. 2020 жылғы 2 сәуірде Арвайхер приход пасторы Джорджио Маренго Улан-Батордың апостолдық префекті болып тағайындалды және 2020 жылғы 8 тамызда епископ болып киеленді. Маренго 2022 жылғы 27 тамызда Папа Франциск тарапынан кардинал етілді, соның арқасында ол кардиналдар коллегиясының ең жас мүшесі атанды.
On 23 August 2003, Cardinal Crescenzio Sepe (head of the Vatican Congregation for the Evangelization of Peoples) arrived and consecrated Father Padilla as the first bishop of Mongolia, although the country is not yet a diocese. Pope John Paul II apologized for being unable to attend the opening himself, as he had been planning to visit Mongolia, a first for a pope. He had originally been invited by the President of Mongolia during his visit to the Vatican in 2000. There are now 54 missionaries from various countries helping to build up the Church, and 3 functioning parishes. The arrival of numerous Christian missionaries has been notable since the fall of communism, and Catholicism grew from no adherents in 1991 to over 600 in 2006, including about 350 native Mongolians. A Mongolian version of the Catholic catechism was printed in mid 2004. It is done in traditional Mongolian writing style and includes common Catholic prayers. The mission runs a kindergarten, English classes, a technical school, soup kitchens, two farms, and a care center for 120 disabled children. Another course offered is how to deal with anger management, in order to help uproot domestic violence. The Verbist Center has taken in 120 street children who had previously been living in Ulaanbaatar's sewer system. Christmas is not a national holiday in Mongolia, as the proportion of the population that is Christian is very low. A fourth parish was founded in 2007 in Darkhan, Mongolia's second largest city. The first Catholic grotto in Mongolia was dedicated in 2008. Joseph Enkh Baatar became the first Mongolian Catholic to join a seminary for the priesthood in 2008. He was ordained as the first Mongolian deacon in December 2014, and as the first Mongolian priest on 27 August 2016. More than 1,500 people attended the ordination Mass, including nearly 100 priests from South Korea, dignitaries of foreign embassies, those from local Orthodox churches, and Buddhist monks. As of 2016 there were three seminarians for Mongolia studying in Daejeon, South Korea. Bishop Wenceslao Padilla died on 25 September, 2018 after twenty six years of service in Mongolia, fifteen of them as bishop. On 2 April 2020, Giorgio Marengo, parish priest of Arvaikheer, was appointed Apostolic Prefect of Ulaanbaatar, and was consecrated bishop on 8 August 2020. Marengo was created a cardinal by Pope Francis on 27 August 2022, becoming the youngest member of the College of Cardinals.
2020 жылдар
2020 жылы католиктер халықтың 0,04% құрады. 8 приходта 24 священник және 37 қарындас қызмет етті. 2023 жылы Папа Франциск Монғолияға төрт күндік алғашқы апостолдық сапар жасады. Сапары барысында ол тұрғын үйсіздерге арналған клиниканы ашты.
In 2020, Catholics made up 0.04% of the population. There were 24 priests and 37 nuns serving 8 parishes. In 2023, Pope Francis made the first papal visit to Mongolia for four days, While there, he opened a homeless clinic.
Заңдық шектеулер
16 жасқа толмаған балалар тек ата-аналарының жазбаша рұқсатымен ғана діни білім ала алады, ал сенімділік серуі тек шіркеулерде ғана қабылдануға болады. Пасторлар қоғамдық жерлерде діни киім киюге құқығы жоқ.
People under the age of 16 can only receive catechesis with written parental consent and professions of faith are only allowed in church buildings. Priests may not dress in clerical clothing in public.