Кіріспе

Моңғолия үкіметінің басшысы

қызметкерлер тізімі
Моңғолияның премьер-министрі – Моңғолияның үкімет басшысы және Моңғолия кабинетінің төрағасы. Премьер-министрді Моңғолия парламенті немесе Мемлекеттік Ұлы Хурал тағайындайды және парламент сенімсіздік дауысымен оны қызметтен алыстатуға құқылы. Қазіргі премьер-министр – 2021 жылдың 27 қаңтарынан бері қызмет ететін Лувсаннамсрайн Оюн-Эрдэнэ. Ол президент болып сайланған Ухнаагиин Хүрэлсүхтің орнын басты.

Құзыреті

Премьер-министр өз кабинетінің министрлерін жұмысқа алуға және жұмыстан босатуға толық құқыққа ие, сондай-ақ Моңғолияның 21 аймағының әкімдерін және астана Уланбатордың әкімін тағайындайды.

Тарих

Премьер-министр лауазымы 1912 жылы (Сыртқы) Монголия алғаш рет Маньчжу Цинь әулетінен тәуелсіздігін жариялағаннан кейін көп ұзамай құрылды. Көптеген мемлекеттер бұл жариялауды мойындамады. 1921 жылы Монголияның екінші (және көбірек танылған) тәуелсіздік жариялаған кезде (Қытай республикасынан), лауазым коммунистік «Моңғол халық революциялық партиясы» тобының бақылауына көшті. 1924 жылы партия Моңғол халық республикасын құрды, ал премьер-министр лауазымы халық комиссарлары кеңесінің төрағасы лауазымымен алмастырылды. 1946 жылы бұл лауазым министрлер кеңесінің төрағасы болып өзгертілді. Премьер-министр атағы тек 1990 жылы, Халықтық революциялық партиясы биліктен біртіндеп бас тартқан кезде қайта жаңартылды. Алайда, атаулардың өзгеруіне қарамастан, қазіргі монғол үкіметі осы лауазымның 1912 жылдан бері үздіксіз сақталып келе жатқанын мойындайды және лауазымды барлық иелерін премьер-министрлер деп есептейді. Лауазымға алғаш кім тағайындалғаны туралы әлі де даулы мәселелер бар. Уақытша үкімет кезінде Церен (немесе Церенхимед) есімді лама «премьер-министр» лауазымында болды және кейде осы заманауи лауазымның алғашқы иесі деп есептеледі. Дегенмен, қазіргі монғол үкіметі алғашқы ресми лауазым иесі – Тогс Очирин Намнансүренды бірінші премьер-министр деп санайды. Сондай-ақ, Ценгельтин Джиджиджавтың мәртебесіне қатысты пікірлер екіұшты: кейбіреулер оны тек міндетін атқарушы премьер-министр деп санайды, ал енді біреулері – толыққанды премьер-министр деп есептейді. Моңғолия үкіметі соңғы пікірді қолдайды.