Кіріспе

Максимилиан Фабиани (, ,) (29 сәуір 1865 - 12 тамыз 1962) – италия-австриялық сәулетші, қазіргі Словениядағы Карст жазығындағы Штаньелге жақын Кобдилж ауылында дүниеге келген. Кирилл Метод Кох және Иван Ванкашпен бірге Словенияға Вена сецессиясы стилін (Арт-нувоның бір түрі) әкелді.

Өмір

Фабиани Бергамаск тектес Паулародан шыққан фриульдік латифондист Антонио Фабиани мен Тироль тектес Триест аристократы Шарлотта фон Кофлердің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол итальян тілі, отбасының тілі және словен тілінен бөлек, өте ерте жасында неміс тілін үйрене отырып, үш тілді ортада өсті. Ол 14 баласын жақсы біліммен қамтамасыз ете алатын бай отбасынан шыққан. Кобдильдегі бастауыш мектепте оқыды, содан кейін Люблянадағы неміс және словен тілдеріндегі Реалшкульде жеті жылдан соң сыныптың үздік оқушысы атанды. Кейін Венаға көшіп, Вена Технология университетінде сәулет курстарын тыңдады. 1889 жылы бітіргеннен кейін, стипендия оған Кіші Азияға және Еуропаның көп бөлігіне үш жыл (1892–1894) саяхаттауға мүмкіндік берді. Ол үйленді және екі баласы болды; ұлы Лоренцо Фабиани (1907–1973) агроном және журналист, сондай-ақ белгілі антифашист болды. 1917 жылы Фабиани Вена университетінің профессоры болып тағайындалды, ал 1919 жылы оның шәкірттерінің бірі Иван Вурник оған жаңа құрылған Любляна университетінде оқытушылық қызмет ұсынды, бірақ Фабиани ұсыныстан бас тартып, Венадағы қызметін тастап, Италия Корольдігіне қосылған Гориция қаласында қоныстанды, осылайша итальян азаматы атанды. 1921 жылдың 15 мамырында, итальян фашистерінің Триесттегі словен ұлттық залын өртеп жібергенінен бір жыл өтпей, ол өзі жобалаған бұл ғимараттың құрбаны болды және итальян фашистік қозғалысының мүшесі болды. Партияға қосылу себебі және одан кейінгі жылдардағы саяси қызметі әлі де түсініксіз және даулы. Осы уақытта оның ұлы антифашистік қызметі үшін түрмеге қамалды. 1935 жылдың соңында Фабиани (70 жасында) туған ауылы Штанжельдің мэрі (podestà) лауазымын қабылдады. Алайда, 1930 жылдары оның өзі жөндеген ауылдың және қамалдың монументалды бекіністері Вермахт пен словен партизандары арасындағы шайқаста қирады. Оның Кобдильдегі бай мұрағаты бар үйі де өртеніп кетті. 1944 жылы Фабиани Горицияға қайта оралды, онда 1962 жылдың 12 тамызында қайтыс болғанға дейін өмір сүрді. Фабиани туралы кең таралған, бірақ жалған әңгіме – жас Адольф Гитлер бір кезде Венадағы оның сәулет фирмасында қысқа уақыт жұмыс істеген. Бұл аңыз ешқандай дереккөздермен расталмаған және ол 1966 жылы ойлап табылған сияқты. Басқа себеп – ол Люблянаны Ситтеден жақсы білгендіктен және өте жақсы және заманауи жоспар дайындаған. Либералдық ұлтшыл Любляна қаласының мэрі Иван Грибардың жеке демеушілігімен Фабиани қаладағы бірнеше маңызды ғимараттарды жобалады, соның ішінде Прешерен көшесіне қараған Младика кешеніндегі қыздарға арналған L пішіндес орта мектеп, қазір Словения Сыртқы істер министрлігі орналасқан. Люблянадагы жұмысы оған Словен жерлерінде танымал болуға көмектесті, Австрияның жағалауындағы либералды словен ұлтшылдарын оған Горициядағы (1903) және Триесттегі (1904) Ұлттық залдардың дизайнын тапсыруға сендірді. Фабиани Польшадағы Биелско қаласының қала құрылысы жоспарын да жасады. 1902 жылы осы екі қала құрылысы жоспары оған Австрия-Мажарстанның Вена университетінің қала құрылысы саласындағы алғашқы құрметті докторлық дәрежесін сыйлады. 1920 жылдары ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Изонзо шайқастарында қираған Юлиан маршындағы ауылдар мен кейбір тарихи ескерткіштерді кең ауқымда қайта құруды үйлестірді.

Марапаттар

Италияның Мәдениет және өнер ордені Рим, 10 қыркүйек 1951 ж.

Мұра

1984 жылы Венаның Зиммеринг ауданында (11-ауданы), Фабиани көшесі (немісше: Fabianistraße) оның құрметіне аталды. 2008 жылдан бері Словенияның қала құрылысы саласындағы ең үлкен жетістіктері үшін берілетін жоғары наградасы оның атымен аталады.