Кіріспе

Совет әскери шені

Бас маршал (Главный маршал рода войск) – Кеңес Қарулы Күштерінің жоғары әскери шені болған. Бұл шен филиал маршалынан жоғары тұрды. Екі шен де әскер генералдарымен теңестірілді.

Тарих

Авиация, артиллерия, бронеттанқ әскерлері, инженерлік әскерлер және байланыс әскерлерінің бас маршалы шені 1943 жылдың 27 қазанында белгіленді. Бұрынғы үш түр әскерде (1943 жылдың 4 ақпанынан бастап) маршал шені болған, ал соңғы екі түр әскерде маршал және бас маршал шендері бірдей уақытта орнатылды. Бас маршал шені белгіленген кезде, Кеңес Одағының маршалы шенінен басқа барлық маршалдардың иық жапсырмасындағы жұлдыздардың мөлшері шамамен 10 мм-ге кішірейтілді, ал бас маршалдар үшін жұлдыз лавр гүлшоғырымен шеңберленді. Формада бас маршалдар 2-ші деңгейдегі маршал жұлдызын тақты. Келесі қырық жыл бойы бас маршал шені көбінесе қорғаныс министрлерінің орынбасарларына – тиісті әскер түрінің командирлеріне берілді. 1984 жылы таратылған инженерлік әскерлердің бас маршалы және байланыс әскерлерінің бас маршалы шені ешкімге берілген жоқ. 1984 жылдан кейін бас маршал шеніне көтерілу болған жоқ. Ең жас бас маршал – авиатор Голованов, 1944 жылы шен беру кезінде 40 жаста болған. Бас маршал шені болған он үш адамның үшеуі қалыпты зейнеткерлікке шыққан жоқ: Новиков жеті жылға бас бостандығынан айырылды; Неделин жарылған ракетаның отынан қаза тапты; Варенцов салғырттыққа айыпталды, жұмыстан босатылды және төмендетілді (оның бағыныштысы Олег Пенковский тыңшы екені анықталды).

Иық тақталар мен эполеттер

Атауы бөлімнің бас маршалы, формасы негізгі/далалық. Ілгекшелер 1943–1955 жылдары. Қызметтік/далалық формаға арналған. Торлық формаға арналған ілгекшелер 1955–1974 жылдары. Орысша атауы: Главный маршал артиллерии, Главный маршал авиации, Главный маршал бронетанковых войск, Главный маршал войск связи, Главный маршал инженерных войск. Ағылшынша атауы: Артиллерияның бас маршалы, Авиацияның бас маршалы, Зымырандық әскерлердің бас маршалы, Байланыс әскерлерінің бас маршалы, Инженерлік әскерлердің бас маршалы. Елтаңба.

Артиллерияның бас маршалдары

Николай Николаевич Воронов (5 мамыр 1899 – 28 ақпан 1968); 1944 жылдың 21 ақпанында тағайындалды. Митрофан Иванович Неделин (9 қараша 1902 – 24 қазан 1960); 1959 жылдың 8 мамырында тағайындалды. Сергей Сергеевич Варенцов (10 тамыз 1901 – 1 наурыз 1971); 1961 жылдың 6 мамырында тағайындалды. Владимир Федорович Толубко (25 қараша 1914 – 17 маусым 1989); 1983 жылдың 25 наурызында тағайындалды.

Әуе күштері бас маршалдары

Александр Александрович Новиков (6 қараша 1900 – 3 желтоқсан 1976); 21 ақпан 1944 жылы тағайындалды; 1942 жылдан 1946 жылға дейін Кеңес Әуе күштерінің бас қолбасшысы болды. Александр Евгениевич Голованов (7 тамыз 1904 – 22 қыркүйек 1975); 19 тамыз 1944 жылы тағайындалды. Павел Федорович Жигарев (19 қаңтар 1900 – 2 қазан 1963); 11 наурыз 1955 жылы тағайындалды; 1949 жылдан 1957 жылға дейін Кеңес Әуе күштерінің бас қолбасшысы болды. Константин Андреевич Вершин (3 маусым 1900 – 30 желтоқсан 1973); 8 мамыр 1959 жылы тағайындалды; 1957 жылдан 1969 жылға дейін Кеңес Әуе күштерінің бас қолбасшысы болды. Павел Степанович Кутахов (16 тамыз 1914 – 3 желтоқсан 1984); 1972 жылғы наурыз айында тағайындалды; 1969 жылдан 1984 жылға дейін Кеңес Әуе күштерінің бас қолбасшысы болды. Борис Павлович Бугаев (29 шілде 1923 – 13 қаңтар 2007); 1977 жылы тағайындалды; 1970 жылдан 1987 жылға дейін КСРО Азаматтық авиация министрі болды. Александр Иванович Колдунов (20 қыркүйек 1923 – 9 маусым 1992); 1984 жылы тағайындалды; 1978 жылдан 1987 жылға дейін Кеңес Әуе қорғаныс күштерінің бас қолбасшысы болды.

Қарулы әскерлердің бас маршалдары

Павел Алексеевич Ротмистров (6 шілде 1901 – 16 сәуір 1982); 1962 жылғы 28 сәуірде тағайындалды. Хамазасп Хачатурович Бабаджанян (18 ақпан 1906 – 1 қараша 1977); 1975 жылғы 29 сәуірде тағайындалды.