Кіріспе

Аргентиналық саясаткер Делия Дельфина Деглиуомини де Пароди (1913–1991) – аргентиналық саясаткер және сайлау арқылы тағайындалған маңызды лауазымды алған Аргентинаның тұңғыш әйелі.

Ерте өмір

Пароди 1913 жылы Ла-Пампа провинциясының шағын қаласы Инженеро Луиггиде итальяндық-аргентиналық ата-аналардан дүниеге келді. Оның отбасы 1917 жылы Буэнос-Айреске көшіп, қарапайым өмір сүрді. Дегенмен, ол орта білім алып, көп ұзамай Хуан Карлос Пародимен танысты. Жұбайлар шағын бизнес ашты, ал 1944 жылы Делия Пародиді жаңа тағайындалған полковник Хуан Перон Еңбек министрлігіне стенограф болып жұмысқа алды. Пароди Перонға 1944 жылғы Сан-Хуан жер сілкінісінен зардап шеккендерге көмектесу үшін қаржы жинау ісінде көмектесті және Ева Дуартемен жақын қарым-қатынас орнатты (сол кезде Перонның болашақ әйелі және ең ықпалды кеңесшісі). 1946 жылы Перон президент болып сайланғаннан кейін Пароди Сан-Луис провинциясына ауыстырылды, онда ол 1947 жылғы халық санағына санаушы ретінде қатысты. Осы тәжірибесінің арқасында Палермоның Лас-Каньитас ауданында (қазіргі Буэнос-Айрестің жоғары тұрғын үйлер ауданы) жергілікті омбудсмен қызметіне тағайындалды.

Саяси мансап

1949 жылы Аргентинада әйелдерге сайлау құқығы берілуі және Пародидің аудандық жұмысы оған 1951 жылы Аргентинаның депутаттар палатасына, Конгрестегі алғашқы 22 әйелдің бірі ретінде орын алуға мүмкіндік берді. Аргентина Конгресінде ресми сөз сөйлеген алғашқы әйел Пароди, интеллектуалдық меншік және тұтынушылар құқықтары саласында белсенділік танытты. 1952 жылы Бірінші ханымның қазасынан кейін ол Перонист әйелдер партиясының төрайымы болып сайланды және елді Парламенттер аралық одақта өкілдік етті. 1953 жылдың 25 сәуірінде ол Палатаның бірінші вице-президенті болып бір дауыстан сайланды, бұл оны кез келген сала бойынша сайланған басшылық лауазымға ие болған алғашқы аргентиналық әйел етті (ол 2003 жылы Мириан Курлетти Сенаттың бірінші вице-президенті болып сайланғанға дейін Аргентина Конгресі тарихындағы ең жоғары лауазымдағы әйел болып қала берді). Пароди Перонның 1955 жылғы 19 қыркүйектегі төңкерілісінен кейін тұтқындалды және жаңа сайлаудан кейін көп ұзамай, 1958 жылдың наурызына дейін қамауда болды. Жаңадан сайланған президент Артуро Фрондизи (Перонның қолдауымен жеңіске жеткен) оны кешіргеннен кейін Пароди көршілес Уругвайға эмиграцияға кетіп, күйеуінен ажырасты. Ол күйеуінің жерлеу рәсіміне қатысу үшін Аргентинаға құпия түрде оралды (бірақ полиция оны танығаннан кейін қашуға мәжбүр болды). Бұл оқиға салдарынан Интерпол оған қатысты тұтқындау ордерін шығарды және ол Парижде ұсталды. Дегенмен, ол Перонмен байланысын үзбеді және 1973 жылдың 20 маусымында Аргентинаға оралғанда оның ілесіп жүргендеріне қосылды. Бір жылдан кейін Перон лауазымында қайтыс болды, ал Пародидің денсаулығы нашарлағандықтан (сондай-ақ қатал диктатура салдарынан) ол келесі жылдары жайлы өмір сүрді. 1983 жылы демократия қайта орнатылғаннан кейін ол көптеген сұхбаттар мен семинарларға қатысып, өмірбаянын жариялады. Пароди 1991 жылдың 13 мамырында Буэнос-Айресте 78 жасында қайтыс болды. Оның табыты Конгрестің "Жоғалған қадамдар" залында қойылды, ал 2003 жылы Депутаттар палатасының баспасөз конференциялары залы оның құрметіне аталды.